Panorama (schilderij)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Onderdeel van het panorama van Sebastopol

Het panorama (Grieks: παν (pan) = alles, ὁραμα (horama) = schouwspel) in de schilderkunst is een voorstelling van een landschap, zeegezicht of historisch tafereel, aangebracht op een cirkelvormig gespannen doek van ruime afmetingen. De toeschouwer bevindt zich in het midden van de voorstelling en door middel van aangepaste belichting, subtiele geluidseffecten en decoronderdelen ondergaat hij een illusie van realiteit.

Panoramaschilderingen werden populair in de tweede helft van de 19e eeuw, hoewel het eerste voorbeeld ervan werd gerealiseerd rond 1790 in Edinburgh (Schotland).
Het schilderen van een panorama stelde de schilders voor problemen met het perspectief. Om dat op te lossen werden glazen cilindervormige constructies gebouwd waarin de kunstenaars de omgeving als het ware ‘overtrokken’, waarna de voorstelling op grote rollen papier kon worden overgebracht.

Van de vele panorama’s die ooit vele kijkers trokken zijn er slechts enkele bewaard gebleven, waaronder het befaamde Panorama Mesdag (1881), dat nog altijd te zien is op dezelfde plek waar het voor het eerst werd tentoongesteld in Den Haag. In België bevindt zich het Panorama van de Slag bij Waterloo, vervaardigd door Louis Dumoulin in 1912. Andere panorama’s bevinden zich in Luzern en Moskou (verbeelding van de Slag bij Borodino in 1812).

Met de komst van fotografie, film en televisie verdween het panoramaschilderij uit de belangstelling. De techniek kreeg echter nieuwe impulsen met het ontstaan van technische hulpmiddelen die het vervaardigen van panoramabeelden via panoramafotografie binnen ieders bereik brengen.

Lijst van panorama's[bewerken]

Onder meer:

Jaar Pammorama Stad Schilder Voorstelling Info
1814 Wocher-Panorama Thun Marquard Wocher gezicht op de stad Thun
1829 Sattler-Panorama Salzburg Johann Michael Sattler gezicht op de stad Salzburg
1881 Panorama Mesdag Den Haag Hendrik Willem Mesdag gezicht op de Noordzee
1881-1887 Panorama Wauters Den Haag Émile Wauters Slag bij de Piramiden (1798)
1881 Bourbaki-Panorama Luzern Edouard Castres Frans-Duitse Oorlog (1870/71) [1]
1894 Panorama van Racławice Wrocław
(oorspronkelijk: Lviv)
Jan Styka e.a. Slag bij Racławice (1794)
1894 Feszty-panorama Ópusztaszer Árpád Feszty Aankomst van de Hongaren (896)
1896 Riesenrundgemälde Innsbruck Michael Diemer en Franz Burger Derde slag bij de Bergisel (1809)
1903 Congo-panorama P Mathieu en A Bastien
1912 Panorama van de Slag bij Waterloo Eigenbrakel Louis Dumoulin de Slag bij Waterloo (1815)
1905 Panorama van Sevastopol Sebastopol Franz Roubaud verdediging van Sebastopol
tijdens de Krimoorlog (1855)
1912 Borodino-panorama Moskou Franz Roubaud Slag bij Borodino (1812)
1922 panorama van de Slag aan de IJzer A Bastien
1947 Molenpanorama Koog aan de Zaan Frans Mars de Zaanstreek rond 1800
1977 Pleven Epopee 1877 Pleven, Bulgarije 13 Bulgaarse en Russische artiesten beleg van Pleven tijdens de
Russisch-Turkse Oorlog (1877)
1954 Panorama der Kempen Zutendaal Charles Wellens het beeld van de Kempische heide
1987 Baurnkriegspanorama Bad Frankenhausen Werner Tübke Duitse Boerenoorlog (+/-1521-1525)
in het bijzonder de Slag bij Frankenhausen:
(15-05-1525)
2007 Panorama Salland Mariënheem
(gemeente Raalte)
leden van de Schildersclub Mariënheem Sallands Landschap

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]