Panta rhei (Heraclitus)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Panta rhei (Grieks: πάντα ῥεῖ) is een bekende uitspraak die een gedachte van de Griekse filosoof Heraclitus weergeeft. Het betekent alles stroomt of alles is in beweging.

Hiermee wordt verwezen naar de gedachte van Heraclitus dat alles in deze wereld steeds in verandering is: "Men kan niet tweemaal in dezelfde rivier stappen, want het is steeds weer vers water dat u tegemoet stroomt."

De uitspraak zou niet afkomstig zijn van Heraclitus zelf, maar van Plato. In zijn eenzijdige interpretatie van de heraclitische filosofie poneerde hij dat alles in de zintuiglijke wereld aan zulk een verandering onderhevig is dat ze op zich volledig structuurloos is en dus niet kan gekend worden (dit in contrast met de platoonse vormenwereld). Deze interpretatie is waarschijnlijk geïnspireerd door één van de zogenaamde "rivierfragmenten".

Onder meer Plato ("Niets is ooit, maar alles wordt"), Ovidius ("Omnia mutantur, nihil interit" – "alles verandert, niets gaat ten gronde") en Aristoteles ("Niets is standvastig.") werden door deze gedachte geïnspireerd.