Papierwespen
| Papierwespen | |||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Veldwesp bezig met het bouwen van een nest |
|||||||||||||||||
| Taxonomische indeling | |||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
| Onderfamilies | |||||||||||||||||
| Vespinae Polistinae |
|||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
De Papierwespen (Vespinae) zijn de bekendste groep van wespen vanwege de grootte, de vaak zwart/gele kleuren en het feit dat een aantal soorten vrij agressief kan zijn en dan snel steekt.
Inhoud |
[bewerken] Papiernest
De meeste papierwespen zijn sociale wespen. De onderfamilie dankt haar naam aan de nesten, die van houtvezels worden gemaakt. Omdat de wespen de vezels fijnkauwen en in dunne laagjes aanbrengen, lijkt het nest van papier te zijn gemaakt.
Toen Réaumur, bekend van zijn thermometer-schaalverdeling, de papierwespen aan het werk zag, kwam hij op het idee papier voor de mensen eveneens van hout te maken. Voordien gebeurde dit enkel vanuit lompen. Hierdoor ontstond een nieuw soort papier, veel goedkoper, maar met beperktere levensduur.
[bewerken] Indeling
Vespinae. Tot de in Europa voorkomende wespen van deze onderfamilie van de papierwespen behoren onder andere:
- De hoornaar (Vespa crabro)
- De gewone wesp (Vespula vulgaris)
- De Duitse wesp (Vespula germanica)
- De middelste wesp (Dolichovespula media)
- De rode wesp (Vespula rufa)
- De boswesp (Dolichovespula silvestris)
- De Saksische wesp (Dolichovespula saxonica)
- De Noorweegse wesp (Dolichovespula norwegica)
Vooral de Duitse wesp en de gewone wesp zorgen voor het slechte imago dat wespen hebben. Deze twee soorten, ook wel steekwespen of limonadewespen genoemd, komen op zoetigheid af, waardoor mensen ze lastig vinden. Ze hebben de grootste volken. De Duitse wesp heeft 1000-7000 en soms meer werksters per volk; de gewone wesp 1000-5000 maar soms ook meer. Bij 7000 werksters heeft het nest de omvang van een opgeblazen vuilniszak. De hoornaar heeft 100-700 werksters per volk en de andere hierboven genoemde wespen hebben 100-200 werksters.
Als het gaat om agressiviteit verschilt het gedrag per soort:
- De Saksische wesp steekt bijna nooit en is weinig agressief zelfs dicht bij het nest
- De middelste wesp is alleen dicht bij het nest agressief
- De hoornaar is alleen agressief binnen een straal van 5 m van het nest, maar valt dan ook alles aan wat beweegt
Polistinae. Tot de in Europa voorkomende wespen van deze onderfamilie van de papierwespen behoren onder andere:
- De Franse veldwesp (Polistes dominulus)
[bewerken] Bouw
Er zijn drie geslachten papierwespen:
- De langkopwespen (Dolichovespula)
- De kortkopwespen (Vespula)
- De veldwespen (Polistes).
De papierwespen hebben bijna dezelfde bouw als de bijen, maar zijn meestal iets smaller of kleiner. Wespen hebben ook twee paar vliezige vleugels. Op de zijkant van de wespenkop zitten twee grote langwerpige facetogen met aan de bovenzijde van de kop een drietal bijogen (ocelli). Zij hebben ook twee stevige zijwaarts bewegende kaken (mandibels) met daaronder monddelen, waarmee ze kunnen likken en zuigen. Wat bij de papierwesp (limonadewesp of steekwesp) vooral opvalt is het uiterlijk met de karakteristieke helgele en zwarte (waarschuwende kleuren) dwars tekening op het achterlijf. De werksters zijn 10 - 15 mm lang; de koninginnen ongeveer 20 mm. Een opvallend kenmerk is het propodeum of wespentaille: de sterk ingesnoerde overgang van het borststuk naar het achterlijf. Bij de werksters is het eilegapparaat (ovipositor) omgevormd tot een angel. Alleen werksters kunnen dus steken. Koninginnen en mannetjes niet.
[bewerken] Foto's
-
Middelste wesp
-
Middelste wesp
-
Gewone wesp
-
Gewone wesp
-
Nest van Franse veldwesp; ook wel gallische wesp genoemd
-
Saksische wesp
-
Onderaanzicht verlaten wespennestje
.jpg)
.jpg)
