Paraffine

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Paraffine (v. Lat. parum = weinig, affinis = verwant) is een uit aardoliefracties en bruinkoolteer verkregen mengsel van bij kamertemperatuur vaste kristallijne n-alkanen met 16 tot 57 koolstofatomen. Het behoort tot de groep van stoffen met de algemene formule CnH2n+2, de alkanen.

De algemene molecuulformule is CH3(CH2)nCH3. Het smeltpunt is afhankelijk van de ketenlengte (n).

De ontdekking van paraffine in 1830 staat op naam van de wetenschapper baron Karl von Reichenbach (1788-1869). Het wordt dan nog een populaire brandstof voor verlichting en verwarming van huizen, voordat de elektriciteit en gas deze als energievoorziening gaan verdringen.

Technische paraffine bestaat in hoofdzaak uit de vaste alkanen van C18 tot C32. Daarnaast komen isoparaffinen en cycloparaffinen voor, die in het uitgangsmateriaal (aardolie) aanwezig zijn, maar bij de destillatie daarvan grotendeels worden afgebroken.

Eigenschappen[bewerken]

Paraffine is onoplosbaar in water en alcohol. Het lost op in tetrachloorkoolstof, benzeen, trichlooretheen, koolstofdisulfide, benzine en ether. Door smelten kan men paraffine mengen met vetten, bijenwas, stearine, enz.

Bereiding[bewerken]

Paraffine wordt uit aardoliedestillaten en -residu's bereid, door deze in selectieve oplosmiddelen op te lossen, sterk af te koelen en de paraffine af te filtreren. De verkregen, nog olie bevattende paraffine wordt ontolied door zweten of door uitlogen met een oplosmiddel en centrifugeren. De raffinage van paraffine geschiedt met behulp van bleekaarde. Meestal gaat hier een voorbehandeling met geconcentreerd of rokend zwavelzuur aan vooraf.

Paraffine komt in verschillende kwaliteiten voor:

a. geheel gereinigd: deze paraffine is wit, transparant, reuk- en smaakloos en het oliegehalte bedraagt max. 0,5%;

b. half gereinigd: deze paraffine is wit, in hoge mate reukloos en smaakloos. Paraffinen zijn in de handel verkrijgbaar naar smeltpuntstraject. Verkrijgbare kwaliteiten zijn bijvoorbeeld 50–52 °C, 52–54 °C, enz. Daarnaast is er nog bij kamertemperatuur vloeibare paraffine, de paraffine-olie.

Toepassingen[bewerken]

Tegenwoordig wordt paraffine naast stearine nog veel gebruikt ter vervaardiging van kaarsen en waxinelichtjes. Ook wordt het gebruikt als omhulsel voor kaas, om uitdroging te voorkomen.

Naast deze opties, kan het ook gebruikt worden bij de wintersport. Om ski's of snowboards beter te laten glijden over de sneeuw, worden ski's gewaxt. Hierbij wordt (vaak) gebruikgemaakt van paraffine.

In de medische wereld wordt paraffine gebruikt om stukjes weefsel in 'in te bedden'. Paraffine is hiervoor geschikt omdat het geen reacties aangaat met cel- en weefselonderdelen. De weefselonderdelen worden in vloeibare paraffine gebracht en na stolling kunnen tot op de micrometer nauwkeurig plakjes gesneden worden die vervolgens op een glaasje worden gelegd en met behulp van een microscoop bekeken kunnen worden.

Ten slotte komt het voor in medicijnen tegen hielkloven (uitdroging van de voet) en sommige huidcrèmes.

Paraffine wordt in toenemende mate verdrongen door petrolatum.