Paralititan

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Paralititan
Status: Uitgestorven, als fossiel bekend
Paralititan1DB.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Reptilia (Reptielen)
Superorde: Dinosauria (Dinosauriërs)
Orde: Saurischia (Saurischiërs)
Onderorde: Sauropodomorpha
Infraorde: Sauropoda
Geslacht
Paralititan
Smith, 2001
Afbeeldingen Paralititan op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Paralititan op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Reptielen

Paralititan ("getijden gigant" of "gigant van het getij"[1][2]) is een uitgestorven geslacht van dinosauriërs behorende tot de groep van de Titanosauria, dat leefde in het laat Krijt, zo'n 95 miljoen jaar geleden.[3]

Van Paralititan is tot nu toe maar één enkele soort beschreven, genaamd Paralititan stromeri (P. stromeri). De eerste paralititan werd, na een vondst door student Joshua Smith in 1999, in 2001 opgegraven in de Bahariyaformatie in Egypte, die stamt uit het Cenomanien. Het was het eerste fossiel van een tetrapode opgegraven in dat gebied sinds 1935.

Paralititan was een der zwaarste dinosauriërs en had een geschat gewicht van rond de 59.000 kilo. Paralititan was 26 meter lang en negen meter hoog. Het opperarmbeen van Paralititan was 1,69 meter lang en daarmee het grootste opperarmbeen van alle tot nu toe opgegraven sauriërs uit het Krijt. Zijn natuurlijke habitat omvatte tropische getijdenzones met moerassen, mangrovebossen en stranden. Het is de eerste opgegraven dinosauriër die in een mangrove leefde. De beschrijvers stelden dat de enorme productiviteit van mangrovebossen de enorme lichaamsgrootte van deze soort zou hebben mogelijk gemaakt.[2] Later werd dit bekritiseerd door onderzoekers die meenden dat de huidige mangrovebossen niet zomaar aan die uit het Krijt gelijkgesteld mochten worden.

Er is tot nu toe alleen nog maar een incompleet skelet van Paralititan gevonden, het holotype CGM 81119, bestaande uit zestien botten, die samen een ongeveer een kwart van het skelet vertegenwoordigen. Behalve wat fragmenten gaat het om: twee staartwervels uit de staartbasis; twee vergroeide achterste sacrale wervels; ribben; delen van de schouderbladen; het complete rechteropperarmbeen; een stuk van het linkeropperarmbeen en een onderste stuk van een middenhandsbeen. Uit deze botten is te zien dat Paralititan tot de groep van de Titanosauria behoort.[3] Unieke eigenschappen van de soort zijn: de centra van de staartwervels zijn breder dan hoog; er bevindt zich een verhoging op de bovenste achterrand van het schouderblad, vlak onder de bovenste verbreding; het opperarmbeen heeft een middenrichel op de bovenste achterrand en de gewrichtsknobbel van het opperarmbeen tegenover het spaakbeen is rechthoekig van vorm.

Etymologie[bewerken]

P. stromeri kreeg in 2001 zijn naam van Joshua B. Smith, Matthew C. Lamanna, Kenneth J. Lacovara, Peter Dodson, Jennifer R. Smith, Jason C. Poole, Robert Giegengack en Yousri Attia. Paralititan stromeri betekent letterlijk: "Stromers getijden-titaan" of "Stromers getijden-gigant". De geslachtsnaam is afgeleid van het Griekse para en halos, wat "dichtbij de zee" betekent. De soortaanduiding is een eerbetoon aan Ernst Stromer von Reichenbach, een Duits paleontoloog en geoloog die dinosauriërs opgroef in de Bahariyaformatie (waar P. stromeri gevonden werd) in het begin van de twintigste eeuw.[2]

Moderne cultuur[bewerken]

Paralititan kwam voor in de serie Monsters Resurrected van Discovery Channel. In de serie werd Paralititan neergezet als een van de meest voorkomende herbivoren in die tijd, en een goede prooi voor grote theropoden zoals Carcharodontosaurus, Rugops en Spinosaurus.[4]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Vrij vertaald van het Engelse "tidal giant"
  2. a b c Smith, J.B., Lamanna, M.C.; Lacovara, K.J.; Dodson, P.; Smith, J.R.; Poole, J.C.; Giegengack, R.; and Attia, Y. (2001). A Giant sauropod dinosaur from an Upper Cretaceous mangrove deposit in Egypt. Science 292 (5522): 1704–1706 . PMID:11387472. DOI:10.1126/science.1060561.
  3. a b Malam, J en Parker, S. (2003) Dinosaurussen en andere prehistorische dieren. Bath: Parragon Books Ltd.
  4. http://dsc.discovery.com/videos/monsters-resurrected-biggest-killer-dino.html