Paranaíba (rivier)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Paranaíba
Rio Paranaíba op de grens tussen Araporã-MG en Itumbiara-GO
Rio Paranaíba op de grens tussen Araporã-MG en Itumbiara-GO
Lengte 1070 km
Hoogte (bron) 1170 m
Stroomgebied 344.112 km²
Van Mata da Corda (Rio Paranaíba, Minas Gerais)
Naar Atlantische Oceaan, via Parana
Portaal  Portaalicoon   Geografie

De Rio Paranaíba is een Braziliaanse rivier, die ontstaat in de staat Minas Gerais. Het is de voornaamste bronrivier van de Paraná, waarin zich de beroemde Iguaçu-watervallen bevinden.

De Paranaiba ontstaat in de gemeente Rio Paranaíba; na 1070 km verenigt zij zich met de Rio Grande en samen vormen zij zo de majestueuze Paraná.

Ondertussen is, van de zijrivieren van de Paranaíba, de verst verwijderde de Rio São Bartolomeu, die ontstaat in de buurt van Brasilia. De rivier heeft dus een groot bekken in een zeer regenrijk gebied. Vanaf de gemeenten Coromandel en Guarda-Mor, vormt de Paranaíba de grens tussen Minas Gerais en Goiás, en, reeds dichtbij haar bron, tussen Minas Gerais en Mato Grosso do Sul.

Geografie[bewerken]

Kaart van het bekken van de hoge Braziliaanse Paraná, met details van de bron- en zijrivieren in dit bekken (klik om te vergroten en corrigeren)

De Paranaíba is de voornaamste bronrivier van de Paraná. Haar bron ligt in de serra (bergen) van Mata da Corda, gemeente Rio Paranaíba (MG) op een hoogte van 1148 m. Aan de andere kant van deze serra bevindt zich de bron van de Abaeté, een zijrivier van de Rio São Francisco. De samenvloeiing van de Paranaíba en de Rio Grande bevindt zich op ongeveer 1070 km van de bron van de Paranaíba. Er is daar een brug die ook een grenspunt is van de staten São Paulo, Minas Gerais en Mato Grosso do Sul (een drie-statenpunt). De Paranaíba is vooral bekend om haar rijke diamant-aders en haar grote hydro-elektrische potentie.

De Rio Paranaíba laat zich in drie onderscheiden delen beschouwen: de hoge, de midden en de lage Paranaíba.

De hoge Paranaíba[bewerken]

Op een hoogte van 729 m ontvangt zij bij een brug het water van het kleine riviertje Verde, dicht bij de plaats Contendas (Goiás) en buigt onder deze brug vrijwel haaks naar het zuidoosten, en neemt dan de grens tussen Minas Gerais en Goiás. Tussen 700 en 800 km is het verval 50 cm/km, lopend in een vallei van gemiddelde breedte, met geaccidenteerde vernauwingen tussen 730 en 732 km en tussen 783 en 790 km. De terreinen aan de oevers zijn zacht glooiend en weinig gecultiveerd.

Midden Paranaíba[bewerken]

hydro-elektrische centrale van Itumbiara, in Anapora-MG

Vanaf 700 km tot de stuwdam van de Cachoeira Dourada (330 km), met een lengte van 370 km. Tussen 575 en 700 km ontvangt de Paranaíba de volgende zijrivieren: op 661 km, aan de rechteroever, de rivier São Marcos; op 633 km, aan de linkeroever, de rivier Perdizes; op 596 km, aan de rechteroever, de rivier Bagagem. In dit segment loopt de rivier met een verval van 1,2 m/km in een gebied met over het algemeen nauwe valleien met steile oevers (tussen 25 en 60 m). De zijrivieren van dit segment kruisen diamanthoudende lagen in de "zones van de driehoek" Minas Gerais en Goiás. Tussen km 313 en 575 neemt de Paranaíba het water op van de volgende zijrivieren: aan de rechteroever de Verissimo, de Corumbá (km 436) en de Santa Maria; aan de linkerkant de Araguari (km 469) en het rivierje de Piedade. Het verval is hier 50 cm/Km en gaat door de steden Itumbiara (km 392) en Anhanguera (km 535), beiden in het territoir van Goias en door de stad Araporã (km 392) in het mijngebied. In dit gebied bevindt zich de sinds 1981 opererende hydroelectrische centrale van Itumbiara, gesitueerd in de gemeente Araporã, toebehorend aan de Furnas Centrais Elétricas. Deze centrale genereert een vermogen van 2800 MW en is daarmee de grootste hydrocentrale van de staat Minas Gerais, van het complex Furnas en van deParanaiba rivier.

De rivier presenteert een relatief brede bedding, gecultiveerd voor 20% tot 50% van het oppervlak en begint te lopen vanaf km 400 over de bekende uitgestrekte basaltplaat van het bekken van de Rio Paraná.

De lage Paranaíba[bewerken]

Van de stuwdam van de waterval Dourada tot aan de samenvloeiing met de Rio Grande (330 km lengte). Tussen 195 en 330 km is er een verval van 33 cm/km. De hydroelektrische centrale van de waterval Dourado is gebouwd op dit traject.

Op drie kilometer van de brug in de hoofdweg BR-31 stort de Paranaíba, hier 3.500 m breed, in een kanaal van 300 m breedte dat zich verderop vernauwt tot nauwelijks 80 m, en veroorzaakt dus grote turbulentie en een hoge stroomsnelheid. In dit deel bevindt zich de hydro-elektrische centrale van de Sao Simao met een vermogen van 2680 MW.

De rivier is bevaarbaar vanaf de dam van het eiland Solteira over een lengte van 180 km tot aan de dam van de Sao Simao.

Bronnen, noten en/of referenties