Paranoot
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
| Paranoot | |||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Tak van de paranoot |
|||||||||||||||||||
| Taxonomische indeling | |||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
| soort | |||||||||||||||||||
| Bertholletia excelsa |
De paranoot wordt geleverd door een boom (Bertholletia excelsa) uit de familie Lecythidaceae. De boom komt van nature voor in Guyana, Venezuela, Brazilië, Colombia, Peru en Bolivia en groeit voornamelijk langs de oevers van de Amazone, Rio Negro, Rio Vaupés en de Orinoco op plaatsen die niet worden overstroomd bij een gemiddelde jaartemperatuur van 28 °C. Het is een van de grootste bomen uit het regenwoud met een hoogte tot 50 meter, een spanwijdte van 25 tot 35 m en een stam van 1 tot 2 m dik. Sommige bomen worden meer dan 500 jaar oud.
Inhoud |
[bewerken] Bestuiving en bevruchting
Het duurt 10 tot 25 jaar voordat een boom vruchten draagt. Voor de voortplanting is de paranoot afhankelijk van symbiose met een orchidee. Deze orchidee scheidt een geur af die gespecialiseerde bestuivers, darren aantrekt welke op hun beurt voor de bestuiving zorgen. Nadat deze heeft plaatsgevonden duurt het nog 14 maanden voordat de vrucht van de paranoot gerijpt is en rijp van de boom valt. Agoeti's voeden zich met de noten.
[bewerken] Paranoten
De vrucht van de paranoot is een harde, kegelvormige noot van zo'n 2 kg en heeft een diameter van 10 tot 15 cm. In deze vrucht bevinden zich gemiddeld 17 paranoten. De boom wordt nauwelijks geteeld. De gehele productie komt bijna alleen van in het wild verzamelde noten uit Brazilië en Bolivia. Door het klimaat is de paranoot gevoelig voor Aflatoxine. In Brazilië noemt men de paranoot 'castanhas do Pará', naar Pará. De Nederlandse naam is hiervan afgeleid. Paranoten zijn ook bekend onder de naam Brazielnoten of Amazonianoten.
Paranoten worden o.a. gebruikt in studentenhaver. Ze bevatten 65% vet, 17% eiwit en 9% koolhydraten en zijn een goede bron van selenium.
[bewerken] regelgeving
Ondanks de mogelijke voordelen voor de gezondheid van deze noten, heeft de Europese Unie strikte regels opgesteld voor de invoer uit Brazilië. De schil van de paranoten bevat namelijk hoge gehalten aan aflatoxinen, wat kan leiden tot leverkanker.[1]
Paranoten bevatten ook kleine hoeveelheden radioactieve radium. Hoewel de hoeveelheid radium zeer klein is, ongeveer 1.7 PCI / g (40-260 Bq / kg), en het meeste niet wordt opgeslagen door het lichaam, is de radioactiviteit toch 1000 maal hoger dan in andere voedingsmiddelen. Volgens Oak Ridge Associated Universities, is dit geen gevolg van verhoogde niveaus van radium in de bodem, maar als gevolg van "de zeer uitgebreide wortelgestel van de boom." [2]
[bewerken] referenties
1) Serum selenium and risk of prostate cancer-a nested case-control study." Am J Clin Nutr. 2007 Jan;85(1):209-17. [PMID 17209198]
2) Radioactiviteit in Paranoten [1]
[bewerken] Externe links
 |
Meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Bertholletia excelsa op Wikimedia Commons. |
