Parhelium

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Parhelium
Halo's rond de zon op de zuidpool, met onder andere een 22° halo en linker parhelium.

Bijzonnen of parhelia (enkelvoud parhelium) zijn een natuurlijk optisch fenomeen in de aardatmosfeer in de vorm van twee heldere lichtvlekken links en rechts van de zon. Bijzonnen behoren tot de categorie haloverschijnselen, die kunnen worden waargenomen wanneer de zon door ijskristallen schijnt, veelal in de vorm van cirrus- of cirrostratuswolken. Bijzonnen zijn frequent bij lage temperaturen, maar kunnen overal ter wereld en in alle weertypen optreden. Ze zijn het meest opvallend bij een lage zonnestand en gaan vaak samen met andere halo's zoals (delen van) de 22° halo, parhelische kring en circumzenitale boog.

Parhelia in New Ulm, Minnesota, Verenigde Staten op 22 januari 2005.

Het zonlicht wordt gereflecteerd en gebroken door zeshoekige plaatvormige ijskristallen in de atmosfeer en wordt gesplitst in verschillende kleuren, net zoals bij een regenboog. Als gevolg van de horizontale oriëntatie van de kristallen worden de lichtstralen het sterkst naar links en rechts verspreid, resulterend in twee lichtplekken aan beide zijden van de zon en op dezelfde hoogte boven de horizon. In tegenstelling tot een regenboog hebben parhelia het uiterlijk van enigszins driehoekige vlekken of bijna-verticale staven, en zijn ze slechts subtiel gekleurd.

Halo's (waaronder parhelia) werden gezien tijdens de bekende Slag van Mortimer's Cross. Ook in het reisverslag van Gerrit de Veer over de overwintering op Nova Zembla 1596-1597 met Willem Barentsz wordt melding gemaakt van dit verschijnsel. De Veer schrijft er over op 4 juni 1596.[1]

Analoog aan de parhelia zijn de paraselenae, of bijmanen. De laatste zijn echter zeldzamer, doordat de maan veel zwakker is dan de zon.

  1. http://www.keesfloor.nl/artikelen/weer/gerrit_de_veer/