Parsec
| Grotere eenheden | ||
|---|---|---|
| Fac- tor |
Naam | Sym- bool |
| 100 | parsec | pc |
| 103 | kiloparsec | kpc |
| 106 | megaparsec | Mpc |
| 109 | gigaparsec | Gpc |
De parsec (meervoud: parsecs, afkorting: pc) is een afstandsmaat die gebruikt wordt in de astronomie. De naam parsec is afgeleid van de termen parallax en boogseconde.
Inhoud |
[bewerken] Definitie
De parsec is de afstand die men vanaf de zon de ruimte moet ingaan, om de gemiddelde afstand Aarde - zon onder een hoek van één boogseconde te zien. 
Vanaf de bewegende Aarde gezien zal een ster oscilleren aan de hemel. Elke zes maanden 'beweegt' een ster op een afstand van één parsec zich schijnbaar over een hoek van twee boogseconden. Welke zes maanden dat zijn, varieert met de plaats aan de hemel. Voor sterren die staan op een lijn loodrecht op het omwentelingsvlak van de aarde om de zon, maakt het niet uit welke zes maanden gekozen worden, elke periode van zes maanden zal een verschuiving van twee boogseconden opleveren (alleen in een andere richting). Van dit verschijnsel, dat parallax wordt genoemd, maken astronomen gebruik om de afstand tot de dichtstbijzijnde sterren te bepalen. Men kan het resultaat van de meting, in boogseconden, dus direct herleiden naar een afstand in parsec. De afstand in parsec is namelijk de reciproke (omgekeerde) waarde van de parallax in boogseconden. Zie Astronomische afstandsmeting.
[bewerken] Waarde van de parsec
De gemiddelde afstand van de aarde tot de zon is gelijk aan 1 AE (astronomische eenheid) = 149 597 870 691 meter. Deze afstand wordt onder een boogseconde gezien vanaf een afstand van één parsec = 3,085 677 580 666 31 × 1016 m. Hieruit volgt dat één parsec overeenkomt met ongeveer 206 264 AE ofwel 3,26 lichtjaar.
[bewerken] Gebruik van de parsec
Om historische en praktische redenen gebruiken astronomen vaker de parsec dan het lichtjaar om afstanden aan te duiden. De dichtstbijzijnde ster Proxima Centauri staat bijvoorbeeld op een afstand van 1,3 parsec (4,2 lichtjaar). Hoe verder weg de ster ligt, hoe kleiner de parallax en hoek in boogseconden en hoe groter dus de afstand in parsec (en in lichtjaar). De parsec en het lichtjaar zijn geen SI-eenheden. De parsec is echter wel toegelaten.
[bewerken] Grotere afstanden
Voor grotere afstanden worden wel de kiloparsec, megaparsec en gigaparsec gebruikt:
- 1 kiloparsec = 1000 parsec
- 1 megaparsec = 106 parsec
- 1 gigaparsec = 109 parsec
Grotere eenheden zijn in de astronomie niet nodig. Met een leeftijd van circa 13.7 miljard jaar heeft alles in het heelal een waarnemingshorizon van ongeveer 46,5 gigalichtjaar [1] [2]. Dat is circa 15 gigaparsec.
[bewerken] Externe links
Bronnen, noten en/of referenties:
