Particulier onderzoeker

Een particulier onderzoeker (ook wel particulier rechercheur of privédetective) is iemand die gegevens vergaart en analyseert, veelal ten behoeve van het oplossen of voorkomen van onrechtmatige daad of een misdrijf.

Gegevens vergaren en analyseren

Het vergaren van gegevens kan uitgevoerd worden door bijvoorbeeld onderzoek in open bronnen, statische of dynamische observatie of in gesprekken met personen. Tegenwoordig is via het internet veel informatie uit open bronnen toegankelijk.

Regels en bevoegdheden

Regels waaraan een Particulier onderzoeker in Nederland moet voldoen worden onder andere gesteld in de Wet en de Regeling particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus en de Wet bescherming persoonsgegevens. Zo moet bijvoorbeeld de Minister van Justitie een vergunning geven om werkzaamheden uit te voeren. Particulier onderzoekers dienen zich voor wat betreft het gebruik van onderzoeksmethoden en -middelen te houden aan de Privacygedragscode die door de Vereniging van Particuliere Beveiligingsorganisaties (VPB) is opgesteld en door de Minister van Justitie algemeen verbindend is verklaard voor alle vergunninghoudende onderzoeksbureaus. De privacygedragscode stelt - net als de Wet bescherming persoonsgegevens - onder andere dat zij niet zomaar allerhande gegevens mogen verzamelen en verwerken zonder dat daar een gerechtvaardigd doel mee wordt gediend. Particulier onderzoekers hebben verder geen bevoegdheden anders dan elke burger die heeft.

De verzameling van gegevens met betrekking tot onderzochte personen kan pas plaatsvinden nadat het College Bescherming Persoonsgegevens schriftelijke toestemming heeft gegeven voor verwerking van de gegevens. De afdeling Bijzondere Wetten doet achtergrondonderzoek alvorens de gele recherchepas af te geven en controleert periodiek -en onaangekondigd- op de naleving van wetten en regelingen.

Personen die (Buitengewoon) Opsporingsambtenaar zijn mogen het beroep niet zonder bijzondere toestemming van het ministerie van Justitie uitvoeren, aangezien er dan belangenverstrengeling zou kunnen plaatsvinden.

Privédetectives in de media

Het beroep spreekt erg tot de verbeelding. In vele films en spannende boeken wordt geschreven over privédetectives. Bekende privédetectives zijn onder meer de creaties 'Hercule Poirot' en 'Miss Marple' van Agatha Christie, 'Sam Spade' van Dashiell Hammett, 'Philip Marlowe' van Raymond Chandler en 'Mike Hammer' van Mickey Spillane en Veronica Mars en Nancy Drew.

Externe links

• Een startpunt voor onderzoek in open bronnen
• Huidige tekst van de Wet particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus
• Huidige tekst van de Regeling particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus
• Huidige tekst van de Wet bescherming persoonsgegevens
• Meldingenregister van het College Bescherming Persoonsgegevens