Pater Poels

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Gerrit Poels (Berg en Dal, 11 mei 1929), bij het publiek bekend als Pater Poels, is een voormalige priester en een bekend welzijnswerker in Tilburg. Gerrit Poels is onder andere oprichter van Huize Poels, vrijwilligersorganisatie 'Contour' en 'Stichting Broodnodig' en betrokken bij de opzet van sociaal eethuis 'De Pollepel'. Poels wordt ook vaak 'De Broodpater' genoemd, daar hij - ondanks zijn hoge leeftijd - elke nacht op de fiets brood brengt naar mensen die gebukt gaan onder financiële problemen. Poels ontvangt eveneens hulpbehoevenden bij hem thuis om deze zo beter van dienst te kunnen zijn. Alhoewel Poels in 1969 is uitgetreden als priester, wordt hij in Tilburg nog altijd Pater Poels genoemd.

Biografie[bewerken]

Op 11 mei 1929 wordt Gerrit Poels geboren als tweede van de zeven kinderen van Gerrit Poels en Marie Verbeet. Zijn vader is dorpsagent in Berg en Dal. In 1941 studeert Poels bij de Missionarissen van het Heilig Hart in Tilburg. In 1954 wordt hij tot priester gewijd, waarna hij in 1955, eveneens in Tilburg, Nederlands gaat doceren aan het kleinseminarie. In 1964 wordt Poels godsdienstleraar aan de kleuterleidstersopleiding in Tilburg. In 1969 treedt Poels uit als priester, naar eigen zeggen omdat de kerk te weing oog heeft voor de menselijke noden. Hij trouwt op 7 mei met huisgenote Angeliek van den Heuvel, die uittreedt bij de Zusters van Liefde. In 1971 gaat het echtpaar op zichzelf wonen en in 1972 komt het eerste van uiteindelijk zes pleegkinderen bij hen wonen. Gerrit Poels staat bekend als een optimistisch man met relativerende humor.

Huize Poels[bewerken]

Op 1 mei 1968 opent Poels samen met vier andere religieuzen de 'hulpcentrale' aan de Poststraat in Tilburg; bedoeld voor de armen, verslaafden, verwarden en wanhopigen. De religieuze gemeenschap groeit al snel uit tot een opvanghuis dat 'Huize Poels' zou gaan heten, deze zou later nog verhuizen naar de Nieuwlandstraat (1970) en vervolgens naar de Ringbaan-Zuid (1977). In 1978 richt Poels het werkgelegenheidsproject en kringloopwinkel La Poubelle (Frans: de vuilnisbak) op. In 1981 is hij betrokken bij de richting van het low-budget eethuis 'De Pollepel' op, destijds speciaal bedoeld voor alleenstaanden.

Aanhalingsteken openen

Er zijn mensen met onoplosbare problemen en die moeten we toch helpen. Als je aanvaardt dat niet alles op te lossen is, dan lost dat al heel wat op.

Aanhalingsteken sluiten

Stichting Broodnodig[bewerken]

In 1990 neemt Poels afscheid van Huize Poels om zich zo volledig te kunnen richten op de oprichting van de stichting 'Broodnodig' en zijn nachtelijke fietstochten door Tilburg om behoeftigen brood te brengen. Poels voelde zich geroepen tot het oprichten van de stichting toen hij merkte dat meer en meer mensen zijn hulp nodig bleken te hebben. Brood en levensmiddelen gaan naar mensen die anders niet of onvoldoende te eten zouden hebben. Die eerste levensbehoeften zijn ter beschikking gesteld door bakkerijen, supermarkten en producenten.

Broodtochten en logistiek: ijzeren ritme[bewerken]

Aanhalingsteken openen

Het is een vorm van honger, maar ontkende honger. Er is zoveel schaamte bij de mensen, daarom moet dit werk ’s nachts gebeuren.

Aanhalingsteken sluiten

Om half zeven 's avonds gaat Poels slapen en om één uur 's nachts staat hij op. Van kwart over twee tot half zeven in de ochtend rijdt hij zijn ronde langs zo'n honderd adressen.[1][2] Elke nacht, 365 dagen in het jaar, fietst hij over de nog stille straten van Tilburg bij nacht en ontij om ongezien brood aan een deurknop te hangen of over het balkon van een flat te gooien. De ochtend gebruikt hij voor het sorteren en inpakken van brood. Zes dagen per week kunnen mensen bij hem aan huis brood en tweedehands kleding ophalen. 's Avonds wordt het overgebleven brood opgehaald bij winkels en producenten. De fietstochten doet Poels alleen, de andere activiteiten samen met zijn vrouw en vrijwilligers.

Poels heeft te kennen gegeven door te willen blijven gaan met zijn werk, tot het moment dat hij omvalt. Sinds 1990 legt hij per nacht zo'n dertig kilometer af en naar eigen zeggen houdt het vele fietsen hem juist gezond. In elk geval tot 2005 was dat nog vijftig kilometer per nacht, maar na zijn blindedarmoperatie is hij rustiger aan gaan doen.[1][3][2][4] De ene vrije dag die hij sinds het begin van zijn tochten genomen had, beviel hem slecht: hij was volledig uit zijn ritme. Poels heeft inmiddels al 57 stalen rossen versleten, gemiddeld anderhalve fiets per jaar. Op 19 oktober 2009 kreeg hij de 58e fiets geschonken door het Peerke Donders museum, in ruil voor zijn oude fiets.[5]

Geen hulpverlener[bewerken]

Hoewel hij de grondslag legde voor Traverse, heeft Poels er nauwelijks contact mee, mede omdat hij een hekel heeft aan de professionalisering en bureaucratisering van de zorg. Ook de voedselbank is hem al te professioneel. Volgens Poels hebben mensen daar na weken nog geen hulp. Hijzelf geeft onmiddellijke hulp en neemt voor lief dat hij daardoor soms 'besodemieterd' wordt.[1] Een bekend citaat van hem:

Aanhalingsteken openen

Ik ben geen hulpverlener, ik help.

Aanhalingsteken sluiten

Poels erkent de waarde en noodzaak van de {reguliere) hulpverlening, maar plaatst zichzelf buiten dat kader.[6]

Erkenning[bewerken]

In 2009 wordt Poels' 80e verjaardag gevierd en het 40-jarig bestaan van Huize Poels (inmiddels Stichting Traverse). Tevens brengt schrijver Arjan Broers een boek uit over het werk en leven van Poels, getiteld: Een dwaas bestaan. Ter gelegenheid van het lustrum is ook een estafettesponsoring ingesteld: jaarlijks kiest een Tilburgse maatschappelijke organisatie een activiteit in de geest van Pater Poels, om op te zetten en te steunen. Na twee jaar wordt het estafettestokje doorgegeven aan een andere organisatie. In 2010 en 2011 werd de spits afgebeten door De Twern, een stichting voor welzijn, opbouwwerk, sociaal-cultureel werk, beheer en maatschappelijk werk. Die heeft het stokje doorgegeven aan woningbouwvereniging Tiwos.[7]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b c Volkskrant.nl: Ik ben geen hulpverlener, ik help Geraadpleegd 25 augustus 2013
  2. a b VARA: Pater Poels – Jack Spijkerman volgt Poels een nacht voor 'Kopspijkers' (documentaire, 6 minuten) Geraadpleegd 25 augustus 2013
  3. Uitgeverij Genoeg: Een dwaas bestaan : Gerrit Poels, broodpater Geraadpleegd 25 augustus 2013
  4. Geld en Recht: Tilburgse broodpater fietst 30 km per nacht voor mensen in nood Geraadpleegd 25 augustus 2013
  5. Poels Nieuwe fiets voor Gerrit Poels (Maandag 19 oktober 2009) brabantsdagblad.nl Geraadpleegd 25 augustus 2013
  6. Frank van Osch op holland doc.nl: Ons dagelijks brood (Documentaire van 25 minuten waarin ook klanten en vrijwilligers aan het woord komen.) Geraadpleegd 25 augustus 2013
  7. Tiwos: In de geest van Pater Poels Geraadpleegd 25 augustus 2013