Paul Verhoeven

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
Paul Verhoeven
Afbeelding:Paul Verhoeven.jpg
Paul Verhoeven (oktober 2006)
Volledige naam Paul Verhoeven
Geboren 18 juli 1938
Geboorteland Nederland
Films o.a. Turks Fruit en Zwartboek
IMDb-profiel
Portaal  Portaalicoon   Film

Paul Verhoeven (Amsterdam, 18 juli 1938) is een Nederlandse filmregisseur. Zowel in eigen land als in de Verenigde Staten maakt(e) hij (controversiële) films voor een groot publiek.

Inhoud

[bewerken] Levensloop

Verhoeven was het enig kind van de hoofdonderwijzer Wim Verhoeven en de hoedenmaakster Nel van Schaardenburg, die afkomstig waren uit Dordrecht. Het gezin woonde aanvankelijk in Slikkerveer, maar verhuisde in 1943 naar Den Haag, waar zijn vader hoofdonderwijzer werd aan de Van Heutszschool in het Bezuidenhout. De ouderlijke woning stond niet ver van de lanceerinstallaties van de Duitse V-2-raketten, die meer dan eens door de geallieerden werden gebombardeerd. Verhoeven heeft vaak opgemerkt dat de nabijheid van het oorlogsgeweld een onuitwisbare indruk op hem heeft gemaakt.

Verhoeven volgde het gymnasium aan het Gymnasium Haganum in Den Haag, en studeerde van 1955 tot 1960 wis- en natuurkunde aan de Rijksuniversiteit Leiden. In het laatste jaar bezocht hij tevens de Filmacademie. Hij is sinds 1967 gehuwd met Martine Tours, met wie hij twee dochters kreeg: Claudia (1972) en Heleen (1974).

[bewerken] Nederlandse films

Verhoeven debuteerde in 1960 als regisseur met de korte film Een Hagedis te veel, en maakte tijdens het vervullen van zijn militaire dienstplicht de documentaire Het Korps Mariniers (1965). Toen hij de marine had verlaten benutte hij zijn vaardigheden voor de Nederlandse televisie. Hij maakte in 1968 voor de VPRO een documentaire over Mussert genaamd Portret van Anton Adriaan Mussert. In Nederland kreeg hij bekendheid met de tv-serie Floris. Toen in 1969 de Nederlandse auteur Jan Wolkers zijn roman Turks fruit publiceerde, diende Verhoeven zich aan als kandidaat voor een verfilming, maar hij greep naast de rechten. In 1971 ging hij met producent Rob Houwer in zee voor de verfilming van Albert Mol's Wat zien ik met in de hoofdrollen Ronny Bierman en Sylvia de Leur. De film werd een groot succes en trok 2,5 miljoen bioscoopbezoekers.

Verhoeven wist Houwer te overtuigen dat de verfilming van Turks fruit hun volgende project moest worden. Rutger Hauer en Willeke van Ammelrooy werden gecast voor de hoofdrollen. De nog onbekende Monique van de Ven maakte tijdens een auditie voor een bijrol echter zoveel indruk dat zij de hoofdrol kreeg. Met 3,5 miljoen verkochte bioscoopkaartjes is Turks Fruit tot nog toe de best bezochte Nederlandse film. De film werd in 1974 genomineerd voor een Oscar voor beste buitenlandstalige film en na een publieksenquête tijdens het Nederlands Film Festival beloond met een speciaal Gouden Kalf voor 'Beste Nederlandse film van de twintigste eeuw'. In 2007 werd de film toegevoegd aan de Canon van de Nederlandse film.

Verhoevens latere Nederlandse speelfilms, Keetje Tippel (1975) Soldaat van Oranje (1977) en De vierde man (1983), waren zonder uitzondering succesvol in de bioscoop. Alleen Spetters (1980) die na onenigheid tussen Verhoeven en Rob Houwer door Joop van den Ende werd geproduceerd, kwam door een grote budgetoverschrijding niet uit de kosten. Nederlandse filmcritici grepen Spetters aan om Verhoeven aan de schandpaal te nagelen: nimmer werd er zo vernietigend over een Nederlandse film geoordeeld.

[bewerken] Amerikaanse films

Soldaat van Oranje en De vierde man, die de prestigieuze Los Angeles Critics Award won, trokken de aandacht in de Verenigde Staten en na de Spaans/Amerikaanse co-productie Flesh & Blood (1985) vertrok Verhoeven naar Hollywood, naar eigen zeggen vooral omdat hij het Nederlandse filmklimaat beu was. Verhoeven vond het abnormaal en vernederend dat hij ook als succesvol regisseur bij het Productiefonds van de Nederlandse film telkens weer moest knokken voor een subsidie.

Achtereenvolgens RoboCop (1987), Total Recall (1990) en Basic Instinct (1992) kregen gunstige kritieken en waren financieel zeer succesvol. Zo bracht het voor 49 miljoen dollar gemaakte Basic Instinct wereldwijd ruim 350 miljoen dollar op. Verhoeven heeft dit succes niet meer weten te evenaren. Het daaropvolgende Showgirls (1995) werd neergesabeld door de kritiek en flopte aan de box office. Hij ontving voor deze film een recordaantal van zeven Razzies (zie: Gouden Framboos), de jaarlijkse Hollywood-prijzen voor de slechtste filmprestaties van het jaar. Hij was de eerste regisseur die zijn Frambozen (waaronder die voor Slechtste regisseur en Slechtste film) persoonlijk kwam ophalen.

Ondanks het financiële en artistieke fiasco van Showgirls kreeg Verhoeven voor zijn volgende filmproject de beschikking over een productiebudget van 105 miljoen dollar. Maar Starship Troopers (1997) was evenmin succesvol aan de kassa en kwam enkel met de inkomsten van buiten de Verenigde Staten uit de kosten. Drie jaar later maakte de regisseur zijn laatste Amerikaanse speelfilm Hollow Man (2000), die wereldwijd bijna 200 miljoen dollar opbracht (productiekosten: 95 miljoen dollar), maar die algemeen beschouwd wordt als Verhoevens artistiek minst interessante project.

[bewerken] Terugkeer naar Nederland

In 2002 ontving Verhoeven tijdens het Festival van de Fantastische Film te Amsterdam de Lifetime Achievement Award. Op 1 juni 2004 jaar werd hem de Bert Haanstra Oeuvreprijs uitgereikt. Verhoeven was toen al bezig met de productie van Zwartboek, zijn eerste Nederlandstalige speelfilm in ruim twintig jaar. De film ging op 14 september 2006 in de Nederlandse bioscopen in première en was op 31 januari 2007 door meer dan 1 miljoen toeschouwers bezocht. Op 27 april 2007 werd Verhoeven benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw.

[bewerken] Thematiek

Rode draad in de films van Verhoeven is het schaamteloze opportunisme van zijn hoofdpersonen. Op basis daarvan is hem zwartgalligheid en cynisme verweten. Een andere, terugkerende thematiek blijft vaak onderbelicht: de melancholie. Het gevoel van droefheid over wat nooit meer terugkomt is aanwezig in de slotscènes van Turks Fruit, Soldaat van Oranje en in de televisiefilm Voorbij, voorbij uit 1979, waarin een oud-verzetsstrijder 35 jaar na de oorlog een voormalig SS'er herkent en alsnog wil doden. Maar deze hulpeloze oude man is gekluisterd aan een rolstoel en smeekt om zijn eigen dood. Verhoevens boodschap is 'voorbij, voorbij, wat geweest is, is geweest'.

[bewerken] Trivia

In interviews vertelt Verhoeven graag over een telefoontje dat hij in 1980 kreeg van Steven Spielberg. De Amerikaanse regisseur had zojuist Soldaat van Oranje gezien en was diep onder de indruk. Hij bood aan voor Verhoeven een Amerikaans filmproject te regelen. Spielberg, zo zou Verhoeven vele jaren later hebben vernomen, wilde hem bij George Lucas voordragen als regisseur van Return of the Jedi. Om zeker te zijn van zijn kwaliteiten organiseerde hij een viewing van diens laatste film, Spetters. Hij liep geschokt de zaal uit en liet niets meer van zich horen. "Ik denk," zei Verhoeven in een vraaggesprek met de Nederlandse Playboy, "dat Steven bang was dat onder mijn regie de Jedi meteen aan het neuken zou slaan."

In 2004 eindigde Verhoeven op nr. 97 tijdens de verkiezing van de Grootste Nederlander

Verhoeven is van jongsaf aan geïnteresseerd in de persoon van Jezus. In eerste instantie was hij van plan een film over hem te maken. Het onderzoeksmateriaal dat hij daarvoor nodig had, wilde hij bij de deskundigen van de zogeheten Leben-Jesu-Forschung (het historisch-kritische onderzoek naar Jezus) verkrijgen. Als gevolg hiervan werd hij in 1986 lid van het Jesus Seminar, een verzameling wetenschappers die om de twee jaar in Californië bijeenkwamen om te bepalen wat in de evangeliën werkelijk op Jezus betrekking zou hebben en wat niet. Vanwege het hypothetische karakter van deze bevindingen zag Verhoeven af van het maken van een film over Jezus maar schreef hij in plaats daarvan een boek met zijn persoonlijke visie. Daarin volgt hij grotendeels de lijn van de vrijzinnige opvattingen van het Jesus Seminar. Volgens Verhoeven is Jezus' kruisdood niet van belang en is hij ook niet uit de dood opgestaan maar gaat het juist om Jezus' prediking over de naastenliefde. [1][2]

In september 2008 verschijnt het aangekondigde boek, getiteld Jezus van Nazareth - een realistisch portret. Hieraan was ook meegewerkt door Rob van Scheers, cultuurverslaggever voor het weekblad Elsevier en gastdocent aan de Universiteit van Utrecht. Eerder schreef hij een biografie van Verhoeven, die in Engeland verscheen en waarvan eerdaags ook de Nederlandse versie zal verschijnen [3].

Over zijn Jezus-boek verscheen op 11 september 2008 in het christelijk dagblad Trouw een interview met Verhoeven, waarin hij aan de tand werd gevoeld over zijn onorthodoxe kijk op deze bijbelse figuur, en tevens een commentaar van de theoloog Cees den Heyer, die onder meer opmerkt: "De verfilming schijnt al door het papier heen." [4] [5]. Hierna verschenen ook twee interviews met Verhoeven over zijn boek, gelijktijdig in de opinieweekbladen Vrij Nederland [6] en Elsevier [7].

[bewerken] Filmografie

[bewerken] Boek

[bewerken] Externe links

[bewerken] Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:

  1. ↑ Filmmaker Paul Verhoeven presenteert zijn boek over Jezus, Katholiek Nederland, 9 sept 2008
  2. ↑ Boeken.vpro.nl, aflevering: Jezus van Nazaret, Paul Verhoeven 14 september 2008
  3. ↑ Rob van Scheers Paul Verhoeven, de biografie, uitg. Meulenhoff, Amsterdam (2008) ISBN 9789029082594
  4. ↑ Emiel Hakkenes Ik schrijf op wat Jezus echt bewoog, in Trouw donderdag 11 september 2008, katern de Verdieping, pag.6/7.
  5. ↑ Lodewijk Dros Hoogleraar Den Heyer: Jezus-volgens-Verhoeven is meeslepend gedreven in Trouw donderdag 11 september 2008, katern de Verdieping pag.7
  6. ↑ Thijs Broer Paul Verhoeven: "Jezus was een soort Che Guevara" in Vrij Nederland 13 september 2008 (jrg.69, nr.37), pag.26-33
  7. ↑ Hugo Camps '"Een echte Amerikaan zal ik nooit zijn" in Elsevier 13 september 2008 (jrg.64, nr.37), pag. 34-36)
Wikimedia Commons
 
Persoonlijke instellingen
Boek maken