Paus Franciscus

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Paus Franciscus
Jorge Mario Bergoglio
17 december 1936
Pope Francis in March 2013.jpg
Paus
Periode 2013 - heden
Voorganger Paus Benedictus XVI
Wapen Wapen
Handtekening Handtekening
Kerkelijke carrière
1973-1979 Provinciaal Sociëteit van Jezus van Argentinië
1980-1986 Rector Colegio Máximo San José in San Miguel
1992-1997 Hulpbisschop van Buenos Aires
1992-1997 Titulair bisschop van Auca
1998-2013 Aartsbisschop van Buenos Aires
1998-2013 Ordinarius van Argentijnse Gelovigen van de Oosterse Rite
2001-2013 Kardinaal-priester van San Roberto Bellarmino
2005-2011 Voorzitter Argentijnse Bisschoppenconferentie
2013-heden Paus
Lijst van pausen
Portaal  Portaalicoon   Christendom

Paus Franciscus, geboren als Jorge Mario Bergoglio (Buenos Aires, 17 december 1936), is sinds 13 maart 2013 de paus van de Rooms-katholieke Kerk, een positie die inhoudt dat hij leider van deze kerk, bisschop van Rome en soeverein van Vaticaanstad is. Hij bezit de Argentijnse nationaliteit, alsook die van Vaticaanstad. Hij is de eerste jezuïet die paus werd, de eerste uit Amerika en van het zuidelijk halfrond. Paus Franciscus wordt door de Rooms-katholieke Kerk beschouwd als de 266e paus. Hij is de opvolger van Benedictus XVI, die op 28 februari 2013 aftrad wegens gezondheidsproblemen.

Zijn hele leven, als individu zowel als religieus leider, staat hij bekend om zijn nederigheid, zijn bekommernis om de armen en zijn inzet voor dialoog als een manier om bruggen te bouwen tussen mensen van alle achtergronden, overtuigingen en religies. Sinds zijn verkiezing tot paus toont hij een simpelere en minder formele aanpak van het pausdom. Zo verkiest hij het Vaticaans gastenverblijf als woonstee in plaats van het Pauselijk Paleis.

Levensloop[bewerken]

Jeugdjaren[bewerken]

Bergoglio werd op 17 december 1936 geboren in het district Flores van Buenos Aires als oudste kind van Mario Jose Bergoglio en Regina Maria Sivori.[1] Op 25 december 1936 werd hij gedoopt door de Salesiaan Enrique Pozzoli in de basiliek María Auxiliadora van de Salesiaanse parochie San Carlos Borromeo.[2] Zijn vader, afkomstig uit de plaats Portacomaro in Italië, had in 1929 de oversteek naar Argentinië gemaakt. Daar was hij als boekhouder werkzaam voor de spoorwegen.[3] Zijn moeder Regina is in Argentinië geboren, uit Italiaanse ouders van Piëmontees-Genuese origine.[4] Uit het huwelijk werden, naast Jorge, nog twee zonen en twee dochters geboren van wie op het moment van de verkiezing tot paus alleen nog zijn zus Maria Elena in leven was. De paus is sinds zijn jeugd een supporter van de voetbalclub San Lorenzo de Almagro.[5][6][7]

Bergoglio studeerde af als chemisch technicus aan de technische middelbare school Escuela Nacional de Educación Técnica N° 27 Hipólito Yrigoyen.[8] Enkele jaren werkte hij als zodanig bij de voedselafdeling van het bedrijf Hickethier-Bachmann Laboratory.[9]

Hij studeerde voor priester aan het seminarie Inmaculada Concepción in de wijk Villa Devoto van Buenos Aires. Als seminarist was Bergoglio naar eigen zeggen "verblind" geraakt door een meisje dat hij op een bruiloftsfeest was tegengekomen. Volgens hem kon hij een week lang niet bidden, omdat hij steeds haar beeld voor ogen had. Hij kwam tot de conclusie dat hij een keuze moest maken en besloot haar te vergeten en te kiezen voor het priesterschap.[10]

Op 21-jarige leeftijd werd het bovenste deel van zijn rechterlong verwijderd wegens een ernstige longontsteking en drie cysten, kwalen die destijds door een gebrek aan antibiotica niet anders te behandelen waren. Naar eigen zeggen heeft hij drie dagen tussen leven en dood gezweefd.[11][12]

Op 11 maart 1958 trad hij toe tot de orde der jezuïeten. Aan het Colegio Máximo San José in San Miguel behaalde hij in 1960 een graad in de wijsbegeerte. In 1964-1965 doceerde hij literatuur en psychologie aan het Colegio de la Inmaculada de Santa Fe en in 1966 doceerde hij verscheidene vakken aan het Colegio del Salvador te Buenos Aires. Hij keerde vervolgens terug naar het Colegio Máximo San José in San Miguel, waar hij van 1967 tot 1970 theologie studeerde.

Bergoglio is een liefhebber van films van de Argentijnse actrice, tangodanseres en zangeres Tita Merello, het Italiaanse neorealisme en de Argentijnse tango. Ook houdt hij van milonga, de traditionele muziek van Argentinië en Uruguay.[13]

Priester[bewerken]

Op 13 december 1969 werd Bergoglio bij de jezuïeten tot priester gewijd door aartsbisschop Ramón José Castellano. Van 1969 tot en met 1971 studeerde hij in de Spaanse plaats Alcalá de Henares om zich verder voor te bereiden op een leven als jezuïet. Aansluitend werkte hij in San Miguel als docent theologie. Op 22 april 1973 legde hij als jezuïet de eeuwige gelofte af van armoede, kuisheid en gehoorzaamheid.

Van 1973 tot 1979 leidde hij als provinciaal de jezuïetenorde in Argentinië. Van 1980 tot 1986 was hij rector in San Miguel, waarna hij in Frankfurt am Main enkele maanden aan de Philosophisch-Theologische Hochschule Sankt Georgen verbleef en er overleg voerde over het schrijven van een proefschrift, dat overigens nimmer voltooid werd. Al snel werd hij naar Argentinië teruggeroepen, waar hij bij het jezuïetencollege in Córdoba actief werd als geestelijk leidsman en biechtvader.[14]

Hij spreekt vloeiend Spaans, Italiaans, Duits en Latijn.[15][16]

Bisschop[bewerken]

Op 20 mei 1992 werd Bergoglio benoemd tot hulpbisschop van Buenos Aires en titulair bisschop van Auca. Op 3 juni 1997 werd hij benoemd tot aartsbisschop-coadjutor van Buenos Aires, en op 28 februari 1998 volgde hij daar, na diens overlijden, kardinaal-aartsbisschop Antonio Quarracino op. Op 6 november van dat jaar volgde hij Quarracino tevens op als bisschop van de Argentijnse Gelovigen van de Oosterse Ritus, een ordinariaat dat direct onder de Heilige Stoel valt.

Na de bomaanslag op het AMIA-gebouw, waarbij in 1994 in Buenos Aires 85 mensen - voornamelijk Joden - om het leven kwamen, was Bergoglio de eerste publieke figuur die een petitie ondertekende waarin werd opgeroepen om de aanslag te veroordelen en om gerechtigheid voor de slachtoffers.

Als aartsbisschop bezocht hij regelmatig onaangekondigd de achterbuurten van Buenos Aires, de zogenaamde villas miserias. Hij maakte dan een praatje met de kerkgangers en dronk een kopje thee met hen. Hij maakte er beleid van om meer priesters naar deze achterbuurten te sturen. Het aantal verdubbelde onder hem van tien naar meer dan twintig.[17]

Bergoglio was de enige rooms-katholieke geestelijke die Jerónimo Podestá aan zijn sterfbed bezocht. Podestá was een voormalige bisschop die uit zijn ambt was getreden om te kunnen trouwen.[18] Na zijn dood was Bergoglio de enige vertegenwoordiger van de Rooms-katholieke Kerk die zich publiekelijk positief uitsprak over de bijdrage van Podestá aan de Argentijnse Rooms-katholieke Kerk.[19]

Kardinaal[bewerken]

Het kardinaalswapen van Jorge Mario Bergoglio

Op 21 februari 2001 werd hij door paus Johannes Paulus II kardinaal-priester gecreëerd, met de kerk van San Roberto Bellarmino als titelkerk. Hij werd bij de Romeinse Curie onder meer lid van de Pauselijke Raad voor het Gezin, de Congregatie voor de Instituten van Gewijd Leven en Gemeenschappen van Apostolisch Leven, de Congregatie voor de Goddelijke Eredienst en de Regeling van de Sacramenten, de Congregatie voor de Clerus en de Pauselijke Commissie voor Latijns-Amerika.

In 2002 werd hij gevraagd om voorzitter te worden van de Argentijnse Bisschoppenconferentie, maar hij weigerde.[20] Op 9 november 2005 werd hij het toch. Bergoglio werd gekozen voor een termijn van drie jaar en op 11 november 2008 eenmalig herkozen.

Voorafgaand aan het conclaaf van 2005 werd Bergoglio door sommigen gezien als papabile.[21] Volgens een anoniem (niet geauthenticeerd) dagboek toegeschreven aan één van de kardinalen die deelnamen aan het conclaaf, dat op 23 september 2005 in het Italiaanse blad Limes gepubliceerd werd, zou Bergoglio bij de laatste drie stemmingen de tweede plaats na kardinaal Joseph Ratzinger hebben behaald. Bij de eerste stemronde zou hij tien, bij de tweede 35, bij de derde 40 en bij de laatste stemronde 26 stemmen gekregen hebben.[22]

In 2007 woonde hij in een van de synagoges van Buenos Aires de festiviteiten bij van het Rosh Hashanah, het joodse Nieuwjaar. Bergoglio vertelde de joodse congregatie dat hij naar de synagoge was gekomen om zijn binnenste te onderzoeken "als een pelgrim, samen met u, mijn oudere broeders".[23]

Paus[bewerken]

Paus Franciscus na het uitspreken van het Habemus papam op het balkon van de Sint-Pietersbasiliek, kort voor het uitspreken van de zegen Urbi et orbi

Paus Benedictus XVI kondigde op 11 februari 2013 onverwacht aan dat hij op 28 februari dat jaar aftrad. Als reden gaf de paus dat hij door zijn hoge leeftijd "geestelijk en lichamelijk'" zijn functie niet meer naar tevredenheid kon uitoefenen.

Op 13 maart 2013 werd Jorge Bergoglio, op de tweede dag van het conclaaf, in de vijfde stemronde verkozen tot paus.[24] Hij is de eerste niet-Europese paus sinds de Syriër Gregorius III (731-741), en de eerste van het zuidelijk halfrond. Ook is hij de eerste jezuïet die paus is geworden. Toen kardinaal-protodiaken Jean-Louis Tauran op het balkon verscheen, sprak hij de volgende voorgeschreven woorden:

Ik verkondig u met grote vreugde : we hebben een paus. De meest eminente en eerwaarde heer, de heer Jorge Mario, Kardinaal van de Heilige Roomse Kerk, Bergoglio, die de naam Franciscus heeft aangenomen.

Zijn aantreden kenmerkte zich door soberheid, die hij ook tot uitdrukking brengt in zijn kleding en het gebruik van de pauselijke symbolen. Zo koos paus Franciscus ervoor om na zijn verkiezing eenvoudig in het wit gekleed op het balkon te verschijnen, waar de meeste pausen bij die gelegenheid met de rode mozetta (= een ceremoniële cape), de rijk geborduurde staatsiestola en een gouden kruis getooid waren. De stola droeg hij alleen tijdens het uitspreken van zijn eerste Urbi et orbi. En hij gebruikte de zilveren pectorale die hij al had toen hij nog kardinaal en aartsbisschop was van Buenos Aires. De mozetta liet hij achterwege. Zijn vissersring is niet van goud, maar van verguld zilver.

Franciscus stak al snel zijn hand uit naar niet-gelovigen. Zo zei hij op 24 mei 2013 dat ook atheïsten in de hemel kunnen komen.[25] Op 11 september 2013 zei Franciscus zelfs een dialoog te zoeken tussen christenen en ongelovigen.

Pausnaam[bewerken]

Bergoglio noemt zich Franciscus als eerbetoon aan Franciscus van Assisi, de apostel van de armen, die ook voor de stichter van de jezuïetenorde Ignatius van Loyola een groot voorbeeld is geweest.[26] Ter gelegenheid van zijn eerste Angelusgebed op 17 maart 2013 zei hij dat hij de naam had aangenomen van de patroonheilige van Italië en dat die zijn spirituele banden versterkt met het land waar zijn familie oorspronkelijk vandaan komt.[27]

Franciscus is de eerste paus sinds paus Johannes Paulus I die een nog niet eerder gevoerde naam aannam.

Pauselijk wapen[bewerken]

Het wapen van paus Franciscus

Het pauselijk wapen is, net als bij voorgaande pausen, in grote lijnen identiek aan het wapen dat kardinaal Bergoglio als aartsbisschop van Buenos Aires voerde. Het schild bestaat uit een veld van azuur met daarin een gouden ster, een nardusbloem en het monogram IHS. Toegevoegd zijn de gouden en zilveren sleutel en het rode koord, die sinds de 12e eeuw vaste elementen van het pauselijk wapen zijn. Franciscus' voorganger had de tiara vervangen door een mijter; bij dit wapen is dat niet anders. Het door Benedictus toegevoegde pallium is door de huidige paus weggelaten. De zon met de letters IHS met een kruis en drie nagels verwijzen naar Christus' lijden en vormen het zegel van de orde van de jezuïeten. Onderaan staat een ster, die in de katholieke traditie naar Maria (Sterre der Zee) verwijst, en een tros bloemen van de nardus-plant, die in veel Spaanstalige landen een symbool van de heilige Jozef is.[28] Als eerste paus in de geschiedenis heeft Franciscus zijn bisschoppelijke wapenspreuk aan het wapen toegevoegd: Miserando atque eligendo ("Gekozen uit genade"). Dit is een kort fragment uit een preek van de eerbiedwaardige Beda over de apostel Matteüs[29][30]

Residentie[bewerken]

Paus Franciscus heeft ervoor gekozen om niet te gaan wonen in het pauselijk appartement op de derde verdieping van het Apostolisch Paleis, sinds 1903 de privéwoning van de opeenvolgende pausen. Hij geeft de voorkeur aan het Domus Sanctae Marthae, het eenvoudigere gastenverblijf van de Heilige Stoel. Hij verblijft er in suite 201, waar hij eveneens bezoekers kan ontvangen. De maaltijden nuttigt hij in de gemeenschappelijke eetzaal.[31] Hij blijft wel de audiëntiezalen op de tweede verdieping van het Apostolisch Paleis gebruiken voor de formele ontvangsten en samenkomsten. Elke zondag verschijnt hij, zoals zijn voorgangers, aan een buitenraam op de derde verdieping om het Angelus uit te spreken voor de aanwezigen op het Sint-Pietersplein.[32]

Eerste dagen pontificaat[bewerken]

De eerste activiteiten van een nieuwe paus zijn vaak symbolisch voor zijn aanpak en de inhoudelijke richting van zijn pontificaat.

  • Binnen een uur na zijn verkiezing en nog voordat hij zich aan het volk op het Sint-Pietersplein toonde en het toesprak, telefoneerde hij met zijn voorganger.[33]
  • Op de eerste avond verstuurde hij boodschappen naar verscheidene kerkleiders. Aan de opperrabbijn van Rome schreef hij te hopen "bij te kunnen dragen aan de vooruitgang van de betrekkingen die sinds het Tweede Vaticaans Concilie plaatshebben in een sfeer van hernieuwde samenwerking en in dienstbaarheid aan de wereld".[34]
  • Op 14 maart droeg hij een mis op ter afsluiting van het conclaaf. Deze mis vond plaats in de Sixtijnse Kapel, in concelebratie met de andere kardinalen-electoren.[35]
  • Op 15 maart ontving hij het College van kardinalen in audiëntie.[36]
  • Op 16 maart bevestigde hij de Romeinse Curie en alle dicasteries in hun ambt, zoals gebruikelijk met het voorbehoud donec aliter provideatur - tot er anders wordt over beslist.[37]
  • Op 17 maart droeg hij een heilige mis op in de Sint-Annakerk, de parochiekerk van Vaticaanstad. Op het middaguur bad hij voor de eerste maal het Angelus op het Sint-Pietersplein.
  • Op 18 maart ontving hij Cristina Fernández de Kirchner, de presidente van zijn geboorteland. Die dag stuurde hij ook een boodschap naar Justin Welby, naar aanleiding van diens intronisatie als aartsbisschop van Canterbury.
  • Op 19 maart, de hoogfeestdag van de Heilige Jozef, vond zijn intronisatie plaats. De paus ontving het pallium en de vissersring: hij koos voor een vergulde zilveren ring.[38] Die van paus Benedictus XVI was nog van massief goud.[39] De inauguratie werd gevolgd door een plechtige eucharistieviering op het Sint-Pietersplein, bijgewoond door officiële delegaties van meer dan 130 landen en volgens de persdienst van het Vaticaan door 150.000 tot 200.000 mensen.[40] Opmerkelijk was de aanwezigheid van Bartholomeus I, de patriarch van Constantinopel. Het was voor het eerst sinds het Grote Schisma in 1054 dat de primus inter pares (= de eerste onder de gelijken) van de Oosters-orthodoxe Kerk bij de inauguratie van een paus aanwezig was.[41][noot 1][noot 2] De gewaden van Franciscus waren opvallend sober. Na de plechtigheid ontving hij de hoofden van de verschillende delegaties. Hij telefoneerde opnieuw met zijn voorganger, om hem een gelukkige naamdag te wensen.
  • Op 20 maart ontving de paus de "broederlijke delegaties", vertegenwoordigers van christelijke en andere godsdiensten.
  • Op 21 maart ontving hij Adolfo Pérez Esquivel, Argentijns Nobelprijswinnaar voor de vrede.
  • Op 22 maart ontving de paus het corps diplomatique in audiëntie. Vooraf had hij een mis opgedragen die werd bijgewoond door de leden van de schoonmaakdiensten, de tuinmannen en andere personeelsleden van het Vaticaan.
  • Op 23 maart bracht Franciscus een bezoek in Castel Gandolfo aan Benedictus XVI. Het historische samentreffen van een paus in functie en een paus emeritus bestond uit een gebed in de kapel van de residentie, een onderhoud van ongeveer 45 minuten en een lichte maaltijd.
  • Op paaszondag, 31 maart 2013, wenste Franciscus voorafgaand aan het uitspreken van de zegen Urbi et orbi alleen in het Italiaans een zalig Pasen. Sinds paus Johannes Paulus II werd dat nog in meer dan zestig talen gedaan. Voor het eerst, in 28 jaar, bedankte de paus niet in het Nederlands, maar in het Italiaans de Nederlandse bloementelers voor het schenken van tienduizenden bloemen ter versiering van het Sint-Pietersplein.[42]
  • Op 13 april 2013 stelde Franciscus een groep van acht kardinalen in die de opdracht kreeg hem te adviseren over de inrichting van het bestuur van de Rooms-katholieke Kerk, en voorstellen te bestuderen om de door Paus Johannes Paulus II ingestelde apostolische constitutie Pastor Bonus te herzien.

Voetwassing jonge vrouwen en moslims[bewerken]

Op 28 maart 2013 waste en kuste Franciscus, voor zover bekend, als eerste paus op Witte Donderdag de voeten van vrouwen en moslims.[43] Hij deed dat in de kapel van de jeugdgevangenis Casal del Marmo in Rome. Met het wassen van de voeten van vrouwen legde Franciscus de kerkregels naast zich neer die strikt aangeven dat bij een rituele rooms-katholieke voetwassing alleen mannelijke voeten gereinigd mogen worden. Verder brak hij met de traditie om de voetwassing te laten plaatsvinden in een parochiekerk of in de St.-Pieterskerk. Naast het wassen van de voeten van twee jonge vrouwelijke gedetineerden waste en kuste hij de voeten van tien jeugdige mannelijke gevangenen; twee van hen, een man en een vrouw, waren moslim. Het is de traditie dat een paus op Witte Donderdag de voeten van twaalf personen wast en kust, in navolging van Jezus Christus die dat bij zijn apostelen deed de avond voor zijn kruisiging. Vorige pausen wasten normaal gesproken de voeten van priesters, die de apostelen moesten verbeelden. Als aartsbisschop waste de paus al eerder de voeten van vrouwen. Zo waste hij die van zwangere vrouwen en ook die van pasgeboren baby's.[44][45] In 2001 deed hij het bij hiv- en aidspatiënten en zeven jaar later bij verslaafden die aan het afkicken waren.[46][47]

Nieuwe kardinalen[bewerken]

Op 22 februari 2014 hield de paus zijn eerste consistorie voor de creatie van nieuwe kardinalen.[48][49] Onder degenen die bij die gelegenheid een rode bonnet en de kardinaalsring ontvingen[50] waren de prefect van de Congregatie voor de Geloofsleer, aartsbisschop Gerhard Ludwig Müller en de nieuwe staatssecretaris, aartsbisschop Pietro Parolin.[51]

Opvattingen[bewerken]

Sociale leer[bewerken]

Franciscus staat bekend als een verdediger van de armen. "We leven in het meest ongelijke deel van de wereld, dat het meest is gegroeid, maar dat de ellende het minst heeft verminderd", zei Bergoglio tegen Latijns-Amerikaanse bisschoppen in 2007. "De onrechtvaardige verdeling van goederen duurt voort, wat een situatie veroorzaakt van sociale zonde die uitschreeuwt naar de hemel, en die de mogelijkheden van een voller leven limiteert voor zovelen van onze broeders."[52] Vaticaankenner Gerard O'Connell vertelde over hem: "Dit is een man die naar de krottendorpen gaat en met de mensen kookt."[53]

Als aartsbisschop verkoos hij te wonen in een eenvoudig appartement boven het wonen in het bisschoppelijk paleis. Hij weigerde een chauffeur met limousine en gaf er de voorkeur aan de bus te nemen naar zijn werk. Ook kookte hij zijn eigen maaltijden.[52]

Zwakkeren[bewerken]

In 2007 veroordeelde Bergoglio dat wat hij "de culturele tolerantie van kindermishandeling" noemde en het "wegwerpen van de ouderen". Hij liet sterk zijn afkeur blijken over de mishandeling van kinderen, dat hij "demografisch terrorisme" noemde, en beweende hun uitbuiting. Ook het verwaarlozen, en als waardeloos beschouwen, van ouderen om hun hoge leeftijd keurde hij af.[54]

Jezus Christus belijden[bewerken]

Zowel in zijn eerste homilie als paus als in zijn eerste toespraak tot de kardinalen sprak Franciscus over het wandelen in de aanwezigheid van Jezus Christus en benadrukte hij de opdracht van de Kerk om hem te verkondigen. In de audiëntie met de kardinalen zei hij: "Aangezet door het Jaar van het Geloof zullen we allen samen, herders en gelovigen, een poging doen om gelovig te reageren op de eeuwige missie: Jezus Christus naar de mensheid te leiden, en de mensheid naar een ontmoeting met Jezus Christus: de Weg, de Waarheid en het Leven, werkelijk aanwezig in de Kerk en, tegelijkertijd, in elk persoon. Deze ontmoeting maakt ons nieuwe mensen in het mysterie van de Genade, en zet ons hart aan tot de christelijke vreugde die voor degenen die Hem in hun leven verwelkomen het honderdvoudige is wat Christus ons geeft."[55]

In zijn homilie benadrukte hij dat "als we Jezus Christus niet belijden, er dingen misgaan. We worden wellicht een liefdadigheidsorganisatie, maar niet de Kerk, de bruid van de Heer." Verder verkondigde hij dat "Wanneer we Jezus Christus niet belijden, we de wereldsheid van de duivel belijden ... wanneer we Christus belijden zonder het kruis, zijn we geen leerlingen van de Heer, dan zijn we werelds."[56]

Het thema van het afwijzen van "geestelijke wereldsheid" is zelfs voor hij paus werd omschreven als leidmotief van zijn verkondiging.[57] Vanuit zijn visie op wereldsheid als het "centreren op het zelf", noemde hij dit het "grootste gevaar voor de Kerk, voor ons, die de Kerk zijn."[58]

Maria, die de knopen ontwart[bewerken]

Paus Franciscus heeft, sinds zijn studietijd in Duitsland, een bijzondere verering voor Maria, die de knopen ontwart. Hij nam ansichtkaarten van dit genadebeeld, dat zich in het Beierse Augsburg bevindt, mee terug naar Argentinië.[59] Sindsdien worden kopieën van het wonderdadige schilderij in verscheidene Argentijnse kerken vereerd. Ook als paus bleef hij regelmatig verwijzen naar deze volksdevotie.[60]

Moraliteit als antwoord op genade van God[bewerken]

Bergoglio beziet moraliteit in het verband van een ontmoeting met Christus. Deze ontmoeting wordt volgens hem "veroorzaakt" door barmhartigheid, en "het bevoorrechte brandpunt van de ontmoeting is de liefkozing die de barmhartigheid van Jezus Christus over mijn zonde vormt".

Op deze wijze, vertelt hij, ontstaat een nieuwe moraliteit, een overeenstemming met barmhartigheid. Hij beschouwt deze moraliteit als een "revolutie". Het is voor hem geen "titaneninspanning van de wil", maar "simpelweg een antwoord" op een "verrassende, onvoorzienbare en "onrechtvaardige barmhartigheid". Het is "niet een nooit vallen, maar een altijd weer opstaan".[61]

Volgens zijn biografie De Jezuïet veranderde zijn leven toen hij op zeventienjarige leeftijd, een dag van studentenvieringen, met biechten begon. "Iets vreemds overkwam mij. (...) Het was een verrassing, de verbijstering over een ontmoeting. (...) Dit is de religieuze ervaring: de verbijstering over het ontmoeten van iemand die op jou gewacht heeft. (...) God is degene die ons eerst zoekt."[62]

Celibaat[bewerken]

In het boek 'Sobre el Cielo y la Tierra' (= 'Over de Hemel en de Aarde') uit 2012 geeft dan nog kardinaal Bergoglio aan niet uit te sluiten dat voor rooms-katholieke priesters het celibaat wordt opgeheven, maar alleen culturele redenen zouden daarvoor volgens hem aanleiding kunnen geven. Hij gelooft niet dat het celibaat wordt opgeheven om het priestertekort op te lossen. Hij verwijst in het boek naar andere christelijke kerken, waar priesters getrouwd mogen zijn, maar bisschoppen niet.[10]

Vrouwelijke priester[bewerken]

Tijdens zijn eerste persconferentie na zijn verkiezing tot paus, op 29 juli 2013, zei hij dat tijdens zijn pontificaat vrouwen niet toegelaten zullen worden tot het priesterschap. "De kerk heeft gesproken en zegt nee. Die deur is gesloten." Ook zei hij op 15 december 2013 dat er geen vrouwelijke kardinalen komen. Hij zei wel graag te zien dat vrouwen vaker leidinggevende rollen innemen in de zielzorg en in kerkbesturen.[63]

Homoseksualiteit[bewerken]

Toenmalig kardinaal Bergoglio met de Argentijnse presidente Kirchner

Als kardinaal steunde Bergoglio de kerkelijke leer over homoseksualiteit, met inbegrip van de leer dat mannen en vrouwen met diepgewortelde homoseksuele neigingen moeten worden aanvaard met respect, mededogen en gevoeligheid en dat elke vorm van onrechtvaardige discriminatie jegens hen moet worden vermeden. Hij is echter sterk gekant tegen de wetgeving die in 2010 door de Argentijnse regering is aanvaard over het huwelijk tussen mensen van hetzelfde geslacht. Hij noemde het "een echte en ernstige antropologische terugval".[64] In een brief aan de kloosters van Buenos Aires schreef hij: "Laten we niet naïef zijn, dit is niet slechts een politieke strijd, het is een poging Gods plan te vernietigen. Het is niet slechts een wet (een eenvoudig instrument), maar een poging van de vader van de leugen, die tracht de kinderen van God te verwarren en misleiden."[65]

Over adoptie door homoseksuele paren schreef hij: "Op het spel staan de identiteit en het voortbestaan van het gezin: vader, moeder en kinderen. Op het spel staan de levens van vele kinderen die bij voorbaat worden gediscrimineerd, en aan wie de menselijke ontwikkeling, gegeven door een vader en een moeder, en gewenst door God, wordt ontzegd."[65]

Als paus zei hij tegen journalisten op de terugweg van de Wereldjongerendagen in juli 2013 in Rio de Janeiro: dat wanneer een homoseksuele persoon van goede wil en op zoek naar God is in zijn of haar leven, ik niet de persoon ben om over hem of haar te oordelen.[66] Hij refereerde aan de leer van de Rooms-katholieke Kerk die verbiedt homo's te discrimineren en marginaliseren.[63] De Nederlandse belangenvereniging voor homo's en biseksuelen COC noemde de uitspraken een stap in de goede richting.[67]

Buitenlandse reizen[bewerken]

2013[bewerken]

2014[bewerken]

Geschriften (selectie)[bewerken]

  • Bergoglio, Jorge (1982) Meditaciones para religiosos. Diego de Torres, Buenos Aires
  • Bergoglio, Jorge (1987) Reflexiones espirituales sobre la vida apostólica. Diego Torres, Buenos Aires
  • Bergoglio, Jorge (1992) Reflexiones in esperanza. Ediciones Universidad del Salvador, Buenos Aires
  • Redactie: Dialogos entre Juan Pablo II y Fidel Castro. Editorial de Ciencia y Cultura, Buenos Aires (1998)
  • Bergoglio, Jorge (2003) Educar. Exigencia y pasión. Desafíos para educadores cristianos. Editorial Claretiana, Buenos Aires
  • Bergoglio, Jorge (2004) Ponerse la patria al hombro. Memoria y camino de esperanza. Editorial Claretiana, Buenos Aires
  • Bergoglio, Jorge (2005) La nación por construir. Utopía, pensamiento y compromiso. VIII Jornada de Pastoral Social. Editorial Claretiana, Buenos Aires
  • Bergoglio, Jorge (2006) Corrupcion y Pecado. Algunas reflexiones en torno al tema de la corrupcion. Editorial Claretiana, Buenos Aires
  • Bergoglio, Jorge (2007) El verdadero poder es el servicio. Editorial Claretiana, Buenos Aires 2007
  • Bergoglio, Jorge Mario en Abraham Skorka (2012) Sobre el Cielo y la Tierra Sudamericana, Buenos Aires (Het boek bevat gesprekken tussen aartsbisschop Bergoglio en rabbijn Abraham Skorka, rector van het Latijns-Amerikaanse rabbinale seminarium, over onder andere God, fundamentalisme, atheïsme, de dood, de Holocaust, homoseksualiteit en kapitalisme.)
  • Bergoglio, Jorge (2011) Nosotros como ciudadanos, nosotros como pueblo. Hacia un bicentenario en justicia y solidaridad 2010-2016. Editorial Claretiana, Buenos Aires

Toespraken (selectie)[bewerken]

Voor een overzicht en de teksten van de (vertaalde) recente toespraken van de paus wordt verwezen naar de website van het Vaticaan.

Trivia[bewerken]

  • De stad La Plata was op 26 maart 2013 de eerste die een straat naar paus Franciscus vernoemde.[70]

Zie ook[bewerken]

Voetnoten

  1. Nederland werd officieel vertegenwoordigd door prins Willem-Alexander, prinses Máxima en minister-president Mark Rutte.
  2. Koning Albert II, koningin Paola, eerste minister Elio Di Rupo en drie vicepremiers vertegenwoordigden België.

Bronvermeldingen

  1. (es) J. Garrido; Vida y trayectoria de Bergoglio en seis capítulos, La Tercera, 16 maart 2013
  2. (en) The Cardinals of the Holy Roman Church, Biographical Dictionary (1903-2011) B officiële website Florida International University
  3. (en) The new Pope Jorge Mario Bergoglio, L'Osservatore Romano, 13 maart 2013
  4. (es) Santiago Dapelo; El éxtasis familiar por el "loco de la guerra", La Nación, 17 maart 2013
  5. (es) Francisco, Socio de San Lorenzo, es el Nuevo Papa, San Lorenzo, 13 maart 2013
  6. (en) Pope Francis: the quiet man of Buenos Aires known for his humble tastes, The Guardian, 14 maart 2013
  7. (en) Pope Francis is a card-carrying San Lorenzo supporter, San Lorenzo, 14 maart 2013
  8. (es) Jorge Bergoglio, un sacerdote jesuita de carrera, La Nación, 13 maart 2013
  9. (es) Se etapa de laboratorista, Clarin, 17 maart 2013
  10. a b (en) In 2012 interview, Pope Francis (then-Cardinal Bergoglio) reveals secret of celibacy, aleteia, 19 maart 2013
  11. (es) Silvina Premat; Una deficiencia pulmonar no le impide sostener un alto ritmo de trabajo, La Nación, 14 maart 2013
  12. (it) Papa Francesco vive con un solo polmone lo ha perso da giovane per un'infezione, Il Messagero, 13 maart 2013
  13. (es) Bergoglio, sobre todo 'pastor', tanguero y simpatizante de San Lorenzo, Agencia Informativa Católica Argentina, 13 maart 2013
  14. (es) Biografía de Jorge Bergoglio, El Litoral, 14 maart 2013
  15. (de) Jorge Mario Bergoglio: Der neue Papst im Steckbrief, Der Spiegel, 13 maart 2013
  16. (en) Pope Francis: 13 key facts about the new pontiff, The Guardian, 13 maart 2013
  17. (en) Haley Cohen; Slum Priests: Pope Francis's Early Years, The Atlantic, 20 maart 2013
  18. (en) Sandro Magister; Jorge Mario Bergoglio Profession: Servant of the Servants of God, L'espresso, 2 december 2002
  19. (es) Stella Calloni; Acusado de tener vínculos con la dictadura; la derecha lo defiende, La Jornada, 16 maart 2013
  20. (en) Sandro Magister; Bergoglio in Pole Position, L´espresso, no. 49 28 november - 5 december 2002
  21. (it) Luigi Accattoli; Bergoglio si tirò indietro e Ratzinger fu eletto Papa, Corriere della Sera, 23 september 2005
  22. (it) Il diario segreto dell'ultimo conclave, La Stampa, 27 juli 2011
  23. (en) New pope Francis is Argentinian cardinal Jorge Maria Bergoglio, JTA, 13 maart 2013
  24. Kardinaal Bergoglio uit Argentinië is nieuwe paus, de Volkskrant, 13 maart 2013
  25. Paus benadrukt: Jezus redt ook atheïsten, Trouw, 24 mei 2013
  26. (en) Cindi Wooden; Pope Francis is 'a Jesuit’s Jesuit' who knows importance of St. Francis of Assisi and Ignatius of Loyola, jesuit says, Jesuit, 15 maart 2013
  27. (en) Angelus: "If God didn't forgive everyone, the world would not exist", Vatican Information Center, 17 maart 2013
  28. Over het Wapen van paus Franciscus
  29. S. Beda Venerabilis, Homilia 21]
  30. (en) Carol Glatz; Pope's episcopal motto comes from homily by English doctor of church, Catholic News, 15 maart 2013
  31. (en) Pope Francis to live in Vatican guesthouse, not papal apartments, National Catholic Reporter, 26 maart 2013
  32. (en) Allessandro Speciale; "Pope Francis ops for Vatican guesthouse instead of spacious papal apartment", Religion News Service, 26 maart 2013
  33. (it) L’era dei “due papi” Francesco telefona a Benedetto XVI
  34. Paus stuurt boodschap aan opperrabbijn van Rome, rkk.nl, 15 maart 2013
  35. Vatican Streaming
  36. Vatican Streaming
  37. Anke Fransen; Paus laat de Romeinse Curie voorlopig zoals ze is, deredactie.be, 16 maart 2013
  38. (en) Pope Francis' ring, Vatican Information Service, 19 maart 2013
  39. Paus Franciscus geïnstalleerd, NOS, 19 maart 2013
  40. Inhuldiging paus eenvoudig en minder druk dan verwacht, Trouw, 19 maart 2013
  41. Twee bijzondere gasten bij intronisatie paus, De Standaard, 19 maart 2013
  42. De paus bedankt nu in het Italiaans voor de bloemen, Trouw, 31 maart 2013
  43. (en) Pope at Casal del Marmo: as priest and bischop, I must be at your service, Vatican Information Center, 29 maart 2013
  44. (es) Bergoglio realizó el tradicional lavatorio de pies a niños recién nacidos y embarazadas, 26noticias.com.ar
  45. (en) Harriet Alexander; Pope washes feet of young Muslim woman prisoner in unprecedented twist on Maundy Thursday, Telegraph, 28 maart 2013
  46. Paus nodigt 3000 armen uit en wast voeten van gevangenen, Trouw, 28 maart 2013
  47. Robin de Wever; Een paus die kerkregels breekt, kan dat wel door de beugel?, Trouw, 29 maart 2013
  48. (en) A closer look at the cardinals to be www.news.va, 13 januari 2014
  49. Paus Franciscus duidt op 22 februari zijn eerste kardinalen aan
  50. RKK: Paus Franciscus creëert negentien kardinalen
  51. (en) Francis’ first consistory
  52. a b (en) Profile: New pope, Jesuit Bergoglio, was runner-up in 2005 conclave, National Catholic Register Online, 13 maart 2013
  53. (en) New pope chosen: Argentine Jorge Mario Bergoglio who becomes Pope Francis, CTV News, 13 maart 2013
  54. (en) Hoffman, Matthew Cullinan. "Cardinal Archbishop of Buenos Aires Rages Against Abortion "Death Sentence"", 5 oktober 2007. Geraadpleegd op 13 maart 2013.
  55. Eerste toespraak tot de kardinalen, In Caelo, 15 maart 2013
  56. (en) "Missa Pro Ecclesia" With The Cardinal Electors: Homily Of The Holy Father Pope Francis, vatican.va, 14 maart 2013
  57. (en) The early signs are clear. Pope Francis is a reformer., Catholic Culture, 15 maart 2013
  58. (en) The future Pope Francis on apostolic courage and the danger of 'spiritual worldliness', Catholic Culture, 14 maart 2013
  59. (de) Bergoglio studierte einst in Frankfurt am Main
  60. Paus ontvangt 19 gevangenen en hun begeleiders op bedevaart naar Rome
  61. (en) The future Pope Francis: additional interviews and writings, Catholic World News, 14 maart 2013
  62. (es) Sergio Rubín en Francesca Ambrogetti; El Jesuita. Conversaciones con el cardenal Jorge Bergoglio, SJ., Vergara editor, p. 45-47
  63. a b Paus zal homoseksuele priesters niet veroordelen, de Volkskrant, 29 juli 2013
  64. (en) Tim Padgett; "The Vatican and Women: Casting the First Stone", Time, 19 juli 2010
  65. a b (en) "Cardinal Bergoglio Hits Out at Same-Sex Marriage", National Catholic Register, 8 juli 2010
  66. Interview paus; meest opvallende uitspraken
  67. Milde uitspraken Paus stap in goede richting, COC.nl, 29 juli 2013
  68. Paus gaat naar Midden-Oosten
  69. (en) Pope Francis to visit South Korea
  70. (es) Inauguraron calle 'Papa Francisco' en La Plata, Aciprensa, 26 maart 2013
Voorganger:
Benedictus XVI
Paus
2013 - heden
Opvolger:
-

Petrus · Linus · Anacletus I · Clemens I · Evaristus · Alexander I · Sixtus I · Telesforus · Hyginus · Pius I · Anicetus · Soter · Eleuterus · Victor I · Zefyrinus · Calixtus I · Urbanus I · Pontianus · Anterus · Fabianus · Cornelius · Lucius I · Stefanus I · Sixtus II · Dionysius · Felix I · Eutychianus · Cajus · Marcellinus · Marcellus I · Eusebius · Miltiades · Silvester I · Marcus · Julius I · Liberius · Damasus I · Siricius · Anastasius I · Innocentius I · Zosimus · Bonifatius I · Celestinus I · Sixtus III · Leo I · Hilarius · Simplicius · Felix II (III) · Gelasius I · Anastasius II · Symmachus · Hormisdas · Johannes I · Felix III (IV) · Bonifatius II · Johannes II · Agapitus I · Silverius · Vigilius · Pelagius I · Johannes III · Benedictus I · Pelagius II · Gregorius I · Sabinianus · Bonifatius III · Bonifatius IV · Adeodatus I · Bonifatius V · Honorius I · Severinus · Johannes IV · Theodorus I · Martinus I · Eugenius I · Vitalianus · Adeodatus II · Donus · Agatho · Leo II · Benedictus II · Johannes V · Conon · Sergius I · Johannes VI · Johannes VII · Sisinnius · Constantinus I · Gregorius II · Gregorius III · Zacharias · Stefanus II (III) · Paulus I · Stefanus III (IV) · Adrianus I · Leo III · Stefanus IV (V) · Paschalis I · Eugenius II · Valentinus · Gregorius IV · Sergius II · Leo IV · Benedictus III · Nicolaas I · Adrianus II · Johannes VIII · Marinus I · Adrianus III · Stefanus V (VI) · Formosus · Bonifatius VI · Stefanus VI (VII) · Romanus · Theodorus II · Johannes IX · Benedictus IV · Leo V · Sergius III · Anastasius III · Lando · Johannes X · Leo VI · Stefanus VII (VIII) · Johannes XI · Leo VII · Stefanus VIII (IX) · Marinus II · Agapitus II · Johannes XII · Leo VIII · Benedictus V · Johannes XIII · Benedictus VI · Benedictus VII · Johannes XIV · Johannes XV · Gregorius V · Silvester II · Johannes XVII · Johannes XVIII · Sergius IV · Benedictus VIII · Johannes XIX · Benedictus IX · Silvester III · Benedictus IX · Gregorius VI · Clemens II · Benedictus IX · Damasus II · Leo IX · Victor II · Stefanus IX (X) · Nicolaas II · Alexander II · Gregorius VII · Victor III · Urbanus II · Paschalis II · Gelasius II · Calixtus II · Honorius II · Innocentius II · Celestinus II · Lucius II · Eugenius III · Anastasius IV · Adrianus IV · Alexander III · Lucius III · Urbanus III · Gregorius VIII · Clemens III · Celestinus III · Innocentius III · Honorius III · Gregorius IX · Celestinus IV · Innocentius IV · Alexander IV · Urbanus IV · Clemens IV · Gregorius X · Innocentius V · Adrianus V · Johannes XXI · Nicolaas III · Martinus IV · Honorius IV · Nicolaas IV · Celestinus V · Bonifatius VIII · Benedictus XI · Clemens V · Johannes XXII · Benedictus XII · Clemens VI · Innocentius VI · Urbanus V · Gregorius XI · Urbanus VI · Bonifatius IX · Innocentius VII · Gregorius XII · Martinus V · Eugenius IV · Nicolaas V · Calixtus III · Pius II · Paulus II · Sixtus IV · Innocentius VIII · Alexander VI · Pius III · Julius II · Leo X · Adrianus VI · Clemens VII · Paulus III · Julius III · Marcellus II · Paulus IV · Pius IV · Pius V · Gregorius XIII · Sixtus V · Urbanus VII · Gregorius XIV · Innocentius IX · Clemens VIII · Leo XI · Paulus V · Gregorius XV · Urbanus VIII · Innocentius X · Alexander VII · Clemens IX · Clemens X · Innocentius XI · Alexander VIII · Innocentius XII · Clemens XI · Innocentius XIII · Benedictus XIII · Clemens XII · Benedictus XIV · Clemens XIII · Clemens XIV · Pius VI · Pius VII · Leo XII · Pius VIII · Gregorius XVI · Pius IX · Leo XIII · Pius X · Benedictus XV · Pius XI · Pius XII · Johannes XXIII · Paulus VI · Johannes Paulus I · Johannes Paulus II · Benedictus XVI · Franciscus
Tegenpausen:
Hippolytus · Novatianus · Felix II · Ursinus · Eulalius · Laurentius · Dioscurus · Eugenius I · Theodorus II · Paschalis I · Constantinus II · Filippus · Johannes VIII · Anastasius III · Sergius III · Christoforus · Bonifatius VII · Johannes XVI · Gregorius VI · Benedictus X · Honorius II · Clemens III · Theodoricus · Albertus · Silvester IV · Gregorius VIII · Celestinus II · Anacletus II · Victor IV (Gregorius) · Victor IV (Octavianus) · Paschalis III · Calixtus III · Innocentius III · Nicolaas V · Clemens VII · Benedictus XIII · Alexander V · Johannes XXIII · Clemens VIII · Benedictus XIV · Felix V

Wikiquote Wikiquote heeft een of meer citaten gerelateerd aan Paus Franciscus.