Paus Urbanus I

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Urbanus I
? – ?
Ravensburg St Christina Hl Urban.jpg
Paus
Voorganger Calixtus I?
Opvolger Pontianus?
Lijst van pausen
Portaal  Portaalicoon   Christendom

Urbanus I (Rome, geboortedatum onbekend - aldaar? 23 mei 230?) was officieel de zeventiende paus van de Rooms-katholieke Kerk. Tijdens zijn pontificaat speelde nog steeds (sinds Calixtus I), de kwestie van tegenpaus Hippolytus.

Over zijn leven is niets bekend. We hebben geen idee van zijn geboortenaam of -plaats, van het begin van zijn pontificaatjaren, van het jaar van zijn overlijden, van zijn taken en/of verplichtingen als bisschop van Rome. Er doen enkele legenden over hem de ronde. Hij wordt bijvoorbeeld traditioneel geassocieerd met de heilige Caecilia, de heilige van de muziek. Uit haar Vita (uit ca. 485) kunnen geen betrouwbare historische gegevens over Urbanus´ leven worden gehaald. Ook zijn eigen Vita (uit ca. 1275) vertelt niets over de persoon zelf. Hij door Eusebius in zijn Kerkgeschiedenis genoemd, maar Eusebius is berucht onbetrouwbaar als historicus. Zijn bijdrage ten aan zien van Urbanus is nietszeggend. De voortzetting van Eusebius´ Kerkgeschiedenis door een onbekende schrijver voegt inhoudelijk ook niets toe. Ook weten bronnen uit Rome niets te melden. De Catalogus van Liberius bevat verzinsels en met het Liber Pontificarum (Bisschoppenboek) is het niet beter gesteld. De wetten die Urbanus volgens de Pseudo-Isidorische Decretalen zou hebben uitgevaardigd, zijn door Pseudo-Isidorus verzonnen of bestaat uit een tekst uit Eusebius´Kerkgeschiedenis.

In Nederland zijn er vijf kerken die zijn naam dragen. Twee kerken in de gemeente Ouder-Amstel, te weten in Duivendrecht en in Ouderkerk aan de Amstel, twee kerken in de voormalige gemeente Nieuwer-Amstel, te weten in Nes aan de Amstel en in Bovenkerk en een kerk in Belfeld, tevens patroonheilige van het dorp is en ook in het gemeentewapen van de voormalige gemeente Belfeld staat. Met vier kerken, een parochie en straatnamen wordt Urbanus wel de "Bisschop van Amstelland" genoemd. Toch is het onduidelijk wanneer en hoe hij in Amstelland terecht is gekomen. Er doen wat theorieën de ronde. De eerste zegt, dat Urbanus met bisschop Willibrord vanuit de wijnstreken bij Luxemburg en Trier "meegereisd" is en uiteindelijk in Amstelland terechtkwam. De tweede zegt, dat Urbanus als populaire heilige in de wijnstreken, voor de Heren van Amstel een heilige was met voldoende prestige om in Amstelland te introduceren. Urbanus zou dan rond 985 in Amstelland terechtgekomen zijn, toen de zoon van graaf Dirk II van Holland, Egbert, aartsbisschop van Trier was. De derde zegt dat Urbanus om niets dan commerciële redenen naar Amstelland werd gehaald; een populaire heilige werd vaak de bron van een bloeiende economie in een bepaalde plaats. Als vierde zou Sint Urbanus door de Heren van Amstel gebruikt kunnen zijn in de rivaliteit met Sint Maarten van het aartsbisdom Utrecht. Bij gebrek aan bronnen kan geen van deze hypothesen worden geverifieerd.

Urbanus I wordt als martelaar en heilige vereerd. Hij werd rond 700 door een lokale bisschop in de wijnstreken in Trier of omgeving, heilig verklaard. In bepaalde streken stond hij toen niet als martelaar maar als belijder bekend. Zijn verering nam in de Middeleeuwen zulke extreme vormen aan, dat de autoriteiten hier iets probeerden aan te doen. Bijzonder in de Duitstalige landen en de Elzas wordt hij vereerd als beschermheilige van de wijnboeren, wijngaarden, wijn, de winter en kuipers. Hij wordt aangeroepen tegen dronkenschap, jicht, vorst, onweer en bliksem. Tevens is hij patroonheilige van Maastricht, Toledo, Troyes en Valencia. Zijn sterfdag is onbekend, maar zijn feestdag is 25 mei. Zijn marteldood is fictief, hooguit een literair thema. De enige reden waarom men ervan uitgaat dat Urbanus I inderdaad geleefd heeft en bisschop van Rome is geweest, is een regel in de graflijst van bisschop Sixtus III uit de 5e eeuw. Daarop staan een aantal bisschoppen van Rome, waaronder een Urbanus. Hij staat vermeld als zijnde begraven in de Catacomben van Calixtus. Zijn grafsteen bevat een Griekstalige inscriptie in een lettertype uit een latere tijd dan toen Urbanus leefde. De steen kan daarom bij een willekeurig lichaam zijn gelegd.

Verder lezen[bewerken]

BARRACLOUGH, G., Medieval Papacy, (London, 1968). BELIËN H.M. & MEIJER, F.J., Een geschiedenis van de oude wereld. Historisch overzicht (Gottmer educatief, 1980, 2e druk). BERKHOF, H., Die Theologie des Eusebius van Cäsarea (Amsterdam, 1939). GLAUDEMANS, W. & SLAVENBURG, J., De Nag Hammadi geschriften. Een integrale vertaling van alle teksten uit de Nag Hammadi Codes en de Berlijnse Codex (Deventer, 20043). GIBBON, E., Decline and Fall of the Roman Empire (1776–1788, ed. London, 1979). GOODMAN, M., Rome & Jerusalem. The Clash of Ancient Civilisation (Allan Lane, Penguin Books, 2007). GROTEFEND, H., Taschenbuch der Zeitrechnung (Hannover, 198212). LAWLOR, H.J. & OULTON, J.E.L., Eusebius, Bishop of Cæsarea I (London 1927); II (1928). MOMIGLIANO, A., Pagan and Christian Historiography in the Fourth Century, in: The conflict between Paganism and Christianity in the Fourth Century, (ed. Oxford, 1963). ROSSI, G.B. De, La Roma sottoterra christiana, t.I (Roma, 1864). SPAARGAREN, M., Urbanus I - Treurzang voor een vergeten bisschop (Amstelveen, 2014)


Bronnen[bewerken]

DUBOIS, J., Martyrologes ‘d Usuard ou Martyrologe Romain (Abbeville, 1990). DUCHESNE, Abbé L. (a) Le Libre Pontificalis. Texte, introduction et commentaire (Paris, 1955) deel 1, bronnen uit de 2e en de 3e eeuw, p. I.; (b) Le Libre Pontificalis, Tome premier, ed. E. de Broccard (Paris, 1955). DAVIS, R., The Book of Pontiffs. Ancient Biographies of the First 90 Roman Bishops to A.D. 715 (Liverpool University Press, 2000). EUSÈBE DE CÉSAREE Histoire Ecclesiastique Liber I-V, dans: Sources Chrétiennes, (a) pars 31 (ed. Bardy, Paris 1978); (b) pars 41 (ed. Bardy, Paris 1955). HELM, R. Eusebius Werke: Die Chronik der Hieronymus in: Griechischen Christlichen Schriftsteller der Ersten Jahrhunderten (T. VII, Leipzig, 1910); TREU, U., idem (Berlin, 1984). HINSCHIUS, P. Decretales Pseudo–Isidorianiæ et capitula Angilramni (Leipzig, 18531963). MOMMSEN, Th. (a) Liber Pontificalis–pars prior, in: MGH, Gesta pontificum Romanorum, (München, 19981882); (b) Chronographicus anni CCCLIII, in: MGH, Auctorum Antiquitissimum T. IX, chronicum minorum sæc. IV, V, VI, VII, vol. I (Berolini apud Weidmannos, MDCCCXCII, editio MCMLXI). PFLUGK-HARTTUNG, J. von, Acta Pontificarum Romanorum, T. II, Vom Jahre 97 bis zum Jahre 1197 (Stuttgart, 1884); p. 3: #7 (Biblioteca Nazionale, Torino, Codex. E.V. 44, p. 94); #8: (BNT, Codex. E.V. 44, p. 20b). QUENTIN, H., Les Martyrologes Historiques des Moyen Ages (Paris, 19082). VARAZZE, Iacopo da, Legenda Aurea (ed. G. P. Maggione, Varazze, 1998).

Internet[bewerken]

BARNES, T.D., Legislation Against the Christians. Journal of Roman Studies 58 (1968). CAXTON, W., The Golden Legends www.fordham.edu.com van de Fordham Jesuit University of New York. www.christianbookshelf.org/pamphilius/churchhistory/section_ 3_eusebius_as _a.htm EDGECOMB, K. B., The Apostolic Tradition van Hippolytus van Rome, op: www.bombaxo.com. HÄUSER, Ph., Eusebius, Ausgewählte Schriften Band II: Kirchengeschichte. Aus dem Griechischen übersetzt von Ph. Häuser (Bibliothek der Kirchenväter, 2. Reihe, Band 1, München 1932). LIGHTFOOT, J.B., Eusebius of Cæsarea, in: Dictionary of Christian Biography: Literature, Sects and Doctrines (pp. 324-325), SMITH, William & WACE, Henry (editors); www.mountainmangraphics.com. www.scribd.com/doc/59566749/Schwartz-Mommsen-Eusebius-Werke-1908-Zweiter-Band-Zweiter-Teil.

Petrus · Linus · Anacletus I · Clemens I · Evaristus · Alexander I · Sixtus I · Telesforus · Hyginus · Pius I · Anicetus · Soter · Eleuterus · Victor I · Zefyrinus · Calixtus I · Urbanus I · Pontianus · Anterus · Fabianus · Cornelius · Lucius I · Stefanus I · Sixtus II · Dionysius · Felix I · Eutychianus · Cajus · Marcellinus · Marcellus I · Eusebius · Miltiades · Silvester I · Marcus · Julius I · Liberius · Damasus I · Siricius · Anastasius I · Innocentius I · Zosimus · Bonifatius I · Celestinus I · Sixtus III · Leo I · Hilarius · Simplicius · Felix II (III) · Gelasius I · Anastasius II · Symmachus · Hormisdas · Johannes I · Felix III (IV) · Bonifatius II · Johannes II · Agapitus I · Silverius · Vigilius · Pelagius I · Johannes III · Benedictus I · Pelagius II · Gregorius I · Sabinianus · Bonifatius III · Bonifatius IV · Adeodatus I · Bonifatius V · Honorius I · Severinus · Johannes IV · Theodorus I · Martinus I · Eugenius I · Vitalianus · Adeodatus II · Donus · Agatho · Leo II · Benedictus II · Johannes V · Conon · Sergius I · Johannes VI · Johannes VII · Sisinnius · Constantinus I · Gregorius II · Gregorius III · Zacharias · Stefanus II (III) · Paulus I · Stefanus III (IV) · Adrianus I · Leo III · Stefanus IV (V) · Paschalis I · Eugenius II · Valentinus · Gregorius IV · Sergius II · Leo IV · Benedictus III · Nicolaas I · Adrianus II · Johannes VIII · Marinus I · Adrianus III · Stefanus V (VI) · Formosus · Bonifatius VI · Stefanus VI (VII) · Romanus · Theodorus II · Johannes IX · Benedictus IV · Leo V · Sergius III · Anastasius III · Lando · Johannes X · Leo VI · Stefanus VII (VIII) · Johannes XI · Leo VII · Stefanus VIII (IX) · Marinus II · Agapitus II · Johannes XII · Leo VIII · Benedictus V · Johannes XIII · Benedictus VI · Benedictus VII · Johannes XIV · Johannes XV · Gregorius V · Silvester II · Johannes XVII · Johannes XVIII · Sergius IV · Benedictus VIII · Johannes XIX · Benedictus IX · Silvester III · Benedictus IX · Gregorius VI · Clemens II · Benedictus IX · Damasus II · Leo IX · Victor II · Stefanus IX (X) · Nicolaas II · Alexander II · Gregorius VII · Victor III · Urbanus II · Paschalis II · Gelasius II · Calixtus II · Honorius II · Innocentius II · Celestinus II · Lucius II · Eugenius III · Anastasius IV · Adrianus IV · Alexander III · Lucius III · Urbanus III · Gregorius VIII · Clemens III · Celestinus III · Innocentius III · Honorius III · Gregorius IX · Celestinus IV · Innocentius IV · Alexander IV · Urbanus IV · Clemens IV · Gregorius X · Innocentius V · Adrianus V · Johannes XXI · Nicolaas III · Martinus IV · Honorius IV · Nicolaas IV · Celestinus V · Bonifatius VIII · Benedictus XI · Clemens V · Johannes XXII · Benedictus XII · Clemens VI · Innocentius VI · Urbanus V · Gregorius XI · Urbanus VI · Bonifatius IX · Innocentius VII · Gregorius XII · Martinus V · Eugenius IV · Nicolaas V · Calixtus III · Pius II · Paulus II · Sixtus IV · Innocentius VIII · Alexander VI · Pius III · Julius II · Leo X · Adrianus VI · Clemens VII · Paulus III · Julius III · Marcellus II · Paulus IV · Pius IV · Pius V · Gregorius XIII · Sixtus V · Urbanus VII · Gregorius XIV · Innocentius IX · Clemens VIII · Leo XI · Paulus V · Gregorius XV · Urbanus VIII · Innocentius X · Alexander VII · Clemens IX · Clemens X · Innocentius XI · Alexander VIII · Innocentius XII · Clemens XI · Innocentius XIII · Benedictus XIII · Clemens XII · Benedictus XIV · Clemens XIII · Clemens XIV · Pius VI · Pius VII · Leo XII · Pius VIII · Gregorius XVI · Pius IX · Leo XIII · Pius X · Benedictus XV · Pius XI · Pius XII · Johannes XXIII · Paulus VI · Johannes Paulus I · Johannes Paulus II · Benedictus XVI · Franciscus
Tegenpausen:
Hippolytus · Novatianus · Felix II · Ursinus · Eulalius · Laurentius · Dioscurus · Eugenius I · Theodorus II · Paschalis I · Constantinus II · Filippus · Johannes VIII · Anastasius III · Sergius III · Christoforus · Bonifatius VII · Johannes XVI · Gregorius VI · Benedictus X · Honorius II · Clemens III · Theodoricus · Albertus · Silvester IV · Gregorius VIII · Celestinus II · Anacletus II · Victor IV (Gregorius) · Victor IV (Octavianus) · Paschalis III · Calixtus III · Innocentius III · Nicolaas V · Clemens VII · Benedictus XIII · Alexander V · Johannes XXIII · Clemens VIII · Benedictus XIV · Felix V