Pauselijk wapen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Het pauselijk wapen bestond tot 2005 uit een schild dat het persoonlijk wapen van de paus draagt, de tiara en een gekruiste zilveren en een gouden sleutel die met een rood koord zijn vastgeknoopt. Alleen de elementen buiten het schild zijn onderwerp van de regels van de Kerkelijke heraldiek. In 2005 verving de pasgekozen Benedictus XVI de tiara door een mijter en hij voegde een pallium aan het wapen toe.

De elementen van het pauselijk wapen[bewerken]

  • De tiara was in ieder geval sinds Bonifatius VIII deel van het Pauselijk wapen.
  • De sleutels, de zogenaamde "Sleutels van Petrus" een gouden sleutel dexter (heraldisch voor rechts) die een bovennatuurlijke, zich tot in de hemel uitstrekkende, macht symboliseert en een zilveren sleutel sinister (heraldisch voor links) die de macht over de gelovigen tot uitdrukking brengt. De sleutels zijn met een koord van keel (rood) gebonden en de baard van de sleutels heeft de vorm van een kruis. Het schild kan op de sleutels worden gelegd en deze kunnen ook boven het schild onder de tiara, of recentelijk de mijter, worden geplaatst.
  • De mijter, kreeg pas in het pontificaat van Leo IX in het midden van de 11e eeuw de status van een bisschoppelijk hoofddeksel. Zij is niet van Oosterse origine, volgens Bruno Bernard Heim heeft een sinds de 12e eeuw in Frankrijk gebruikt type hoed model gestaan.
  • Het pallium werd al eeuwenlang door de pausen tijdens liturgische plechtigheden gedragen maar kreeg geen plek in het pauselijk wapen. Benedictus XVI was de eerste en tot nu toe enige paus die een pallium onder het schild bevestigde.
  • Paus Franciscus is de eerste paus die zijn bisschoppelijke wapenspreuk voert onder het wapen.

Pauselijke wapens[bewerken]

Afbeelding Pauselijke naam Pontificaat Beschrijving Achtergrond van de wapenkeus
Coat of arms of Franciscus.svg Franciscus 2013 Het schild is van lazuur en beladen met drie elementen. Enerzijds is er in keel (rood) een IHS-monogram binnen een stralende zon. Het monogram verwijst naar de jezuïetenorde. Onder het monogram zijn drie nagels van sabel (zwart) aangebracht en de letter H wordt bekroond door een kruis. Daaronder staan naast elkaar een ster or (goud) die Maria symboliseert en de nardus (or) die verwijst naar de Heilige Jozef. Zie: Wapen van Franciscus
BXVI CoA like gfx PioM.svg Benedictus XVI 19 april 2005 tot 28 februari 2013 Op het schild staan de moor uit het wapen van Freising, De beer van de Heilige Korbinianus en een Sint-Jakobsschelp. De Pauselijke rang wordt door Mijter, de stola, het pallium (onder aan het wapen)en de sleutels van de Heilige Petrus uitgedrukt. Voor de eerste keer ontbreekt de Tiara[1] en eveneens voor het eerst is een pallium opgenomen in het wapen. Zie: Wapen van Benedictus XVI
Ioannes Paulus IICoAsimple.png Johannes Paulus II 16 oktober 1978 tot 2 april 2005 Op het schild staat een kruis met een "M" voor Maria. De Pauselijke rang wordt door Tiara, sleutels van de Heilige Petrus en Pauselijke Stola uitgedrukt. Zie: Wapen van Johannes Paulus II
John paul 1 coa.svg Johannes Paulus I 26 augustus 1978 tot 28 september 1978 In het schild plaatste deze paus, in navolging van Johannes XXIII en Pius X, de "leeuw van Sint-Marcus" als herinnering aan zijn functie als patriarch van Venetië als schildhoofd.Verder zijn op het schild rotsen (een verwijzing naar de Dolomieten) en drie sterren afgebeeld. Deze staan voor de deugden Geloof, Hoop en Liefde en verwijzen tevens, als tekens van licht, naar de achternaam van Albino Luciani. Zie: Wapen van paus Johannes Paulus I
Coat of Arms of Pope Paul VI.svg Paulus VI 21 juni 1963 tot 6 augustus 1978 Het schild toont een "veld van keel beladen met rotsen (verwijzend naar de achternaam Montini) en drie lelies argent". Het wapenschild toont in zijn geheel het wapen dat de familie Montini sinds de zestiende eeuw voerde. Zie: Wapen van paus Paulus VI
John 23 coa.svg Johannes XXIII 28 oktober 1958 tot 3 juni 1963 In het schild plaatste deze paus, in navolging van Pius X, de "leeuw van Sint Marcus" als herinnering aan zijn functie als patriarch van Venetië als schildhoofd boven het wapen van zijn geboortestad Sotto il Monte Zie: Wapen van Johannes XXIII
Pius 12 coa.svg Pius XII 2 maart 1939 tot 9 oktober 1958 Zie ook: Wapen van paus Pius XII
C o a Pio XI.svg Pius XI 1922 tot 1939
CoA Benedetto XV.svg Benedictus XV 1914 tot 1922 Zie ook: Wapen van paus Benedictus XV
C o a Pio X.svg Pius X 1903 tot 1914 Zie ook: Wapen van paus Pius X
C o a Leone XIII.svg Leo XIII 1878 tot 1903
C o a Pio IX.svg Pius IX 1846 tot 1878
C o a Gregorio XVI.svg Gregorius XVI 1831 tot 1846
C o a Pio VIII.svg Pius VIII 1829 tot 1830
C o a Leone XII.svg Leo XII 1823 tot 1829
C o a Pio VII.svg Pius VII 1800 tot 1823
C o a Pio VI.svg Pius VI 1775 tot 1799
C o a Clemente XIV.svg Clemens XIV 1769 tot 1774
C o a Clemente XIII.svg Clemens XIII 1758 tot 1769
C o a Benedetto XIV.svg Benedictus XIV 1740 tot 1758
C o a Clemente XII.svg Clemens XII 1730 tot 1740
C o a Benedetto XIII.svg Benedictus XIII 1724 tot 1730
C o a Innocenzo XIII.svg Innocentius XIII 1721 tot 1724
C o a Clemente XI.svg Clemens XI 1700 tot 1721
C o a Innocenzo XII.svg Innocentius XII 1691 tot 1700
C o a Alessandro VIII.svg Alexander VIII 1689 tot 1691
C o a Innocenzo XI.svg Innocentius XI 1676 tot 1689
C o a Clemente X.svg Clemens X 1670 tot 1676
C o a Clemente IX.svg Clemens IX 1667 tot 1669
C o a Alessandro VII.svg Alexander VII 1655 tot 1667
C o a Innocenzo X.svg Innocentius X 1644 tot 1655
C o a Urbano VIII.svg Urbanus VIII 1623 tot 1644
C o a Gregorio XV.svg Gregorius XV 1621 tot 1623
C o a Paulo V.svg Paulus V 1605 tot 1621
C o a Papas Medicis.svg Leo XI 1605 tot 1605
C o a Clemente VIII.svg Clemens VIII 1592 tot 1605
C o a Innocenzo IX.svg Innocentius IX 1591 tot 1591
C o a Gregorio XIV.svg Gregorius XIV 1590 tot 1591
C o a Urbano VII.svg Urbanus VII 1590 tot 1590
C o a Sisto V.svg Sixtus V 1585 tot 1590
C o a Gregorio XIII.svg Gregorius XIII 1572 tot 1585
C o a Pio V.svg Pius V 1566 tot 1572
C o a Papas Medicis.svg Pius IV 1559 tot 1566
C o a Paulo IV.svg Paulus IV 1555 tot 1559
C o a Marcello II.svg Marcellus II 1555 tot 1555
C o a Giulio III.svg Julius III 1550 tot 1555
C o a Paulo III.svg Paulus III 1534 tot 1549
C o a Papas Medicis.svg Clemens VII 1523 tot 1534
C o a Adriano VI.svg Adrianus VI 1522 tot 1523
C o a Papas Medicis.svg Leo X 1513 tot 1521
CoA della Rovere popes.svg Julius II 1503 tot 1513
C o a Pio II.svg Pius III 1503 tot 1503
C o a Alessandro VI.svg Alexander VI 1492 tot 1503
C o a Innocenzo VIII.svg Innocentius VIII 1484 tot 1492
CoA della Rovere popes.svg Sixtus IV 1471 tot 1484
C o a Paulo II.svg Paulus II 1464 tot 1471
C o a Pio II.svg Pius II 1458 tot 1464
C o a Callisto III.svg Calixtus III 1455 tot 1458
Escudo del papa Nicolás V.svg Nicolaas V 1447 tot 1455
C o a Felice V (antipapa).svg Felix V 1439 tot 1449 laatste Tegenpaus
C o a Eugenio IV.svg Eugenius IV 1431 tot 1447
C o a Martino V.svg Martinus V 1417 tot 1431
C o a Giovanni XXIII (Pisa).svg Johannes XXIII 1410 tot 1415 Tegenpaus in Pisa
C o a Alexandre V (Pisa).svg Alexander V 1409 tot 1410 Tegenpaus in Pisa
C o a Gregorio XII.svg Gregorius XII 1406 tot 1415
C o a Innocenzo VII.svg Innocentius VII 1404 tot 1406
C o a Benedetto XIII (Avignone).svg Benedictus XIII 1394 tot 1417 Tegenpaus in Avignon
C o a Bonifacio IX.svg Bonifatius IX 1389 tot 1404
C o a Clemente VII (Avignone).svg Clemens VII 1378 tot 1394 Tegenpaus in Avignon
C o a Urbano VI.svg Urbanus VI 1378 tot 1389
C o a Gregorio XI.svg Gregorius XI 1370 tot 1378
C o a Urbano V.svg Urbanus V 1362 tot 1370
C o a Innocenzo VI.svg Innocentius VI 1352 tot 1362
C o a Gregorio XI.svg Clemens VI 1342 tot 1352
C o a Benedetto XII.svg Benedictus XII 1334 tot 1342
C o a Giovanni XXII.svg Johannes XXII 1316 tot 1334
C o a Clemente V.svg Clemens V 1305 tot 1314
C o a Benedetto XI.svg Benedictus XI 1303 tot 1304
C o a Bonifacio VIII.svg Bonifatius VIII 1294 tot 1303
C o a Celestino V.svg Celestinus V 1294 tot 1294
C o a Niccolo IV.svg Nicolaas IV 1288 tot 1292
C o a Onorio IV.svg Honorius IV 1285 tot 1287
C o a Martino IV.svg Martinus IV 1281 tot 1285
C o a Niccolo III.svg Nicolaas III 1277 tot 1280
C o a Giovanni XXI.svg Johannes XXI 1276 tot 1277
C o a Innocenzo V.svg Innocentius V 1276 tot 1276
C o a Adriano V.svg Adrianus V 1276 tot 1276
C o a Gregorio X.svg Gregorius X 1271 tot 1276
C o a Clemente IV.svg Clemens IV 1265 tot 1268
C o a Urbano IV.svg Urbanus IV 1261 tot 1264
C o a Innocenzo III.svg Innocentius III 1254 tot 1261
C o a Adriano V.svg Innocentius IV 1243 tot 1254
C o a Celestino IV.svg Celestinus IV 1241 tot 1243
C o a Innocenzo III.svg Gregorius IX 1227 tot 1241
C o a Onorio IV.svg Honorius III 1216 tot 1227
C o a Innocenzo III.svg Innocentius III 1198 tot 1216

Sedisvacatie[bewerken]

Wapen van de Kardinaal-kamerheer tijdens een sedisvacatie

De Kardinaal-kamerheer of "Camerlengo" oefent tijdens een interregnum, dat "sedisvacatie" wordt genoemd, een deel van de pauselijke macht uit en draagt als teken daarvan de sleutels van Petrus in zijn wapen, met erboven een parassol of "ombrellino".

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. In oktober 2010 was evenwel op het kleed onder het balkon van de paus weer een wapen te zien waarboven een tiara prijkte