Pavel Filonov

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zelfportret’’ van Pavel Filonov

Pavel Nikolajevitsj Filonov (Russisch: Павел Николаевич Филонов) (Moskou, 8 januari 1883Leningrad, 3 december 1941) was een Russisch kunstschilder en dichter.

Leven en werk[bewerken]

Filonov werd geboren in Moskou maar verhuisde in 1897 naar Sint-Petersburg om kunstlessen te nemen. In 1908 werd hij toegelaten tot de Academie voor Schone Kunsten, maar in 1910 werd hij er van school gestuurd.

twee koppen; gespuis (1925)

Van 1910 tot 1914 nam hij deel aan de avant-gardistische beweging. In 1912 schreef hij het spraakmakende artikel “Het kanon en de wet”, waarin hij zijn principes van het analytisch realisme, oftewel het anti-kubisme, uiteenzette. Volgens Filonov gebruiken Kubisten objecten als geometrische werkelijkheden, maar analytisch realisten willen vooral objecten van het innerlijke leven presenteren.

Van 1913 tot 1915 behoorde Filonov tot de kringen van Vladimir Majakovski, Velimir Chlebnikov, en andere Russische futuristen. In die tijd schreef hij ook gedichten. Begin 1916 nam hij dienst om te vechten in de Eerste Wereldoorlog. Vervolgens nam hij actief deel aan de Russische Revolutie. Na de revolutie nam hij deel aan een aantal succesvolle tentoonstellingen, onder meer aan de `Eerste vrije exhibitie van artiesten´ in de Hermitage, in 1920.

In 1923 werd Filonov docent aan het Instituut voor Artistieke Cultuur in Sint-Petersburg. Daar vormde hij een soort van eigen analytisch-realistische school met zo´n zeventig beginnende artiesten, door hemzelf “Universele Bloei”genoemd (Mirovoi rastsvet), sterk beïnvloed door het expressionisme. Filonov propageerde een manier van werken van het concrete naar het algemene. Hij vond dat objecten en vlakken opgebouwd moesten worden vanuit kleine details. Om dit te bereiken eiste hij van zijn studenten dat ze werkten met heel kleine kwastjes en dat ze begonnen met het tekenen van de fijnste puntjes.

In 1929 wilde Filonov een grootse ´retrospectieve´ tentoonstelling organiseren in het Russisch Museum in Leningrad, maar de Sovjet-autoriteiten verboden die op het laatste moment. Vanaf dat moment raakte Filonov uit de gratie, verloor zijn baan en was in de jaren dertig een aantal malen dichtbij de hongerdood, mede omdat hij consequent weigerde om zijn werk tegen spotprijzen te verkopen aan privé-verzamelaars.

Filonov stierf in 1942 de hongerdood tijdens het Beleg van Leningrad.

Filonovs zus J.N. Glebova (1915)

Nalatenschap[bewerken]

Het werk van Filonov werd bewaard door zijn zuster Jevdokija Nikolajevna Glebova en uiteindelijk door haar geschonken aan het Russisch Museum. In 1967 mocht voor het eerst weer een tentoonstelling van Filonov plaatshebben, in Novosibirsk. Vanaf 1988 werd zijn werk officieel weer toegestaan in Rusland. In 1989 en 1990 vonden in Parijs enkele bijzonder succesvolle exhibities plaats van zijn werk welke internationaal aandacht trokken. Sindsdien geldt Filonov als een van de belangrijkste "herontdekkingen" van na de Glasnost.

Literatuur[bewerken]

  • Jürgen Harten: Pawel Filonow und seine Schule, Keulen, DuMont, 1990, ISBN 3-7701-2634-3

Externe link[bewerken]

Galerij[bewerken]