Pavel Vranický

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Pavel Vranický
Pavel Vranický
Pavel Vranický
Algemene informatie
Volledige naam Pavel Vranický
Bijnaam Paul Wranitzky; Pavel Vranitzký
Geboren 30 december 1756
Overleden 26 september 1808
Land Vlag van Tsjechië Tsjechië
Werk
Genre(s) symfonische muziek, opera
Beroep(en) componist, dirigent, violist
Instrument(en) viool
Portaal  Portaalicoon   Muziek

Pavel Vranický (ook: Pavel Vranitzký en ook: Paul Wranitzky) (Nová Říše (Duits: Neureich), bij Telč in Moravië, 30 december 1756Wenen, 26 september 1808) was een Tsjechisch componist, dirigent en violist. Hij is de broer van de componist Antonín Vranický.

Levensloop[bewerken]

Vranický was eigenlijk voorbestemd voor een theologisch beroep, omdat hij zijn basisopleiding in het gymnasium van de Jezuïeten in Jihlavy kreeg waar hij ook les kreeg voor viool, orgel en zang. Van 1770 tot 1772 studeerde hij taalkunde, retoriek, poëzie en Latijn en vanaf 1772 aan de universiteit van Olomouc filosofie later ook theologie en geneeskunde. Hij vertrok naar Wenen en evenals andere Tsjechische componisten werd in de hoofdstad van het toenmalige keizerrijk Oostenrijk-Hongarije zijn naam op Duits veranderd in Vranitzký of Paul Wranitzky, soms ook Wranizky of Wranizki. In Wenen studeerde hij verder bij de componist en kapelmeester van het hof van Zweden Johann Martin Kraus, die in 1783 te gast was in Wenen.

Vranický speelde in het muziekleven van Wenen een prominente rol. Sinds 1784 als muzikale directeur voor Vorst Johann Baptist Esterházy en vanaf 1785 directeur van het nieuw opgerichte orkest van het Kärtnerthortheater in Wenen was de componist met Wolfgang Amadeus Mozart, Joseph Haydn en Ludwig van Beethoven bevriend. Bijvoorbeeld bestond Joseph Haydn erop, dat Vranický in 1799 en 1800 uitvoeringen van zijn werk Schöpfung dirigeerde. Ook Ludwig van Beethoven was van de dirigeer vakmanschap van Vranický overtuigd, omdat ook hij erop bestond, dat Vranitzký de première van zijn eerste symfonie zal dirigeren. Vranický was ook secretaris van de Gesellschaft der Musikkünstler in Wenen en was in deze functie mede-initiator van de sociale hulpfonds Unterstützender Verein für Witwen und Weisen von Musikkünstlern.

Evenals Wolfgang Amadeus Mozart was Vranický lid van de Vrijmetselaar loge "Zur gekrönten Hoffnung" in Wenen.

Als componist heeft hij een aanzienlijk oeuvre met tien opera's, 51 symfonieën, 56 strijkkwarteten (soms zijn er zelfs 73 vermeld) en een groot aantal andere werken voor orkest, harmonieorkest en kamermuziek. Zijn opera Oberon uit 1789 was destijds een zeer populair werk en geïnspireerde de bekende Oostenrijkse dichter Emanuel Schikaneder (eigentlijk: Johann Joseph Schickeneder) tot het schrijven van "Die Zauberflöte" in het midden van de 1790er jaren. Hij was ook geacht aan het hof en zo schreef hij de Krönungs Symphonie für Franz II. in 1792.

Composities[bewerken]

Werken voor orkest[bewerken]

  • 1792 Krönungs Symphonie für Franz II.
  • 1797 Grande sinfonie caractéristique pour la paix avec la République française en do-mineur, voor piano, en strijkers, op. 31
  • Concert D-groot, voor fluit en orkest
  • Concert C-groot, voor cello en orkest, op. 27
  • Concert C-groot, voor fluit, hobo en orkest, op. 39
  • Ouverture C-groot
  • Symfonie - A Magyar Nemzet Öröme, op. 2
  • Symfonie in C groot, op. 11
    1. Adagio maestoso. Vivace assai
    2. Larghetto con moto. Affetuoso
    3. Finale. Allegro
  • Symfonie D groot, op. 16 no. 3
  • Sinfonie "La Chasse" D groot, op. 25
  • Symfonie in D groot, op. 36
    1. Adagio. Allegro molto
    2. Russe. Allegretto
    3. Polonese
    4. Finale. Largo. Rondo. Allegro
  • Symfonie in D groot, op. 52
    1. Adagio maestoso. Allegro molto
    2. Adagio
    3. Menuetto
    4. Finale. Vivace assai
  • Symfonie in D-groot, op. 58
  • Symfonie in c-klein, zonder opus-nummer
    1. Grave. Allegro assai
    2. Adagio
    3. Allegretto
    4. Presto

Muziektheater[bewerken]

Opera[bewerken]

Voltooid in titel aktes première libretto
1789 Oberon, König der Elfen 3 bedrijven 7 november 1789, Wenen, Wiedner Theater Friederike Sophie Seyler naar Christoph Martin Wieland,
bewerkt van Karl Ludwig Giesecke
1790-1791 Der dreifache Liebhaber / L'Armant de trois jeunes filles 3 februari 1791, Berlijn, Koninklijk Theater spoorloos verdwenen
1792 Rudolph von Felseck
of: Die Schwarzthaler Mühle, ook bekend als La Tempestà
spoorloos verdwenen 6 oktober 1792, Wenen, Burgtheater Josef Korompay
1793 Merkur, der Heiratstifter
(of: "Der Geiz im Geldkasten")
2 bedrijven 21 februari 1793, Wenen, Theater in der Leopoldstadt
1793 Die Post-Station 2 bedrijven 1793, Wenen S. F. Küstner
1794-1795 Das Maroccanische Reich vermoedelijk Wenen
1795 Die gute Mutter 2 bedrijven 11 mei 1795, Wenen, Kärtnerthortheater Johann Baptist von Alxinger
na 1796 Medea na 1796, Wenen Joachim Perinet?
1798 Johanna von Montfaucon 5 bedrijven 25 januari 1799, Wenen, Kärtnerthortheater August von Kotzebue
1799 Der Schreiner 1 akte 18 juli 1799, Wenen, Kärtnerthortheater August von Kotzebue
1804 Das Picknick der Götter 2 bedrijven 12 februari 1804, Wenen, Schloss Schönbrunn
1804 Das Mitgefühl 1 akte 21 april 1804, Wenen, Kärtnerthortheater Georg Friedrich Treitschke
1805 Die Erkenntlichkeit met betrekking op de opera
"Azémia" ou "Les Sauvages" van Nicolas-Marie Dalayrac
22 juli 1805, Wenen, Kärtnerthortheater Sébastian Gallet

Operette[bewerken]

Voltooid in titel aktes première libretto
1791 Walmir und Gertraud of Man kann es ja probieren 3 bedrijven 1791 (vermoedelijk in) Wenen Johann Benjamin Michaelis
1793-1794 Das Fest der Lazaronen 2 bedrijven 4 februari 1794, Wenen, Theater in der Leopoldstadt Joachim Perinet

Balletten[bewerken]

Voltooid in titel aktes première libretto choreografie
1794 Die Weinlese of: La vendemmia of: Les Vendanges 16 oktober 1794, Wenen, Hoftheater Antonio Muzzarelli
1795 Zephir und Flora 5 september 1795, Wenen, Hoftheater
1796 Das Waldmädchen of: La selvaggia 23 september 1796, Wenen, Kärtnerthortheater Giuseppe Traffieri
1797 Cyrus und Tomyris
1797 Die Luftfahrer spoorloos verdwenen 23 februari 1797 Wenen, Hoftheater Giuseppe Traffieri
om 1800 Zemire und Azor Francesco Clerico naar Jéan François Marmontel?
1800 Die Waise der Berghöhle of: Der Zauber der beiden Bildnisse (samen met: T. Weigl jr.) 3 bedrijven 14 maart 1800, Wenen, Burgtheater Francesco Clerico
1801 Das Urteil des Paris 2 bedrijven 13 juli 1801, Wenen, Hoftheater Gaetano Gioja
1803-1804 Der Raub der Sabinerinnen of: L'Enlèvement des Sabines 5 bedrijven 20 maart 1804, Wenen, Hoftheater Sébastian Gallet
1804-1805 Zufriedenheit mehr als Reichtum of: Der Tyroler Jahrmarkt (samen met: T. Weigl jr. en Michael Umlauff [1781-1842]) 23 februari 1805, Wenen, Hoftheater Sébastian Gallet
1806 Zelina und Gorano of: Die Morlakenhochzeit 2 aktes 19 april 1806, Wenen, Hoftheater Gaetano Gioja
Das listige Bauernmädchen
Die geraubte und wiedereroberte Braut
L'amore paterno

Toneelmuziek[bewerken]

Kamermuziek[bewerken]

  • 1787 Zes Kwartetten, op. 4
  • 1791 Strijkkwartet no. 27 in Bes-groot, op. 15 no. 3
  • 1793 Strijkkwartet in Si bemol majeur, op. 16 no. 1
  • 1793 Strijkkwartet in Mi bemol majeur, op. 16 no. 2
  • 1793 Strijkkwartet in Ré majeur, op. 16 no. 3
  • 1793 Strijkkwartet in Fa majeur, op. 16 no. 4
  • 1793 Strijkkwartet in Do majeur, op. 16 no. 5
  • 1793 Strijkkwartet in Ré mineur, op. 16 no. 6
  • 1798-1799 Drie duos concertants, voor twee fluiten
  • Kwartet in G-groot, voor fluit, viool, altviool en cello, op. 28 no. 1
  • Kwartet in C-groot, voor fluit, viool, altviool en cello, op. 28 no. 2
  • Kwartet in a-klein, voor fluit, viool, altviool en cello, op. 28 no. 3
  • Partita in Es groot, voor blazers
  • Piano Trio in G groot
  • Sextet no. 3 in Es groot, voor fluit, hobo en strijkkwartet
  • Sextet no. 4 in C groot, voor fluit, hobo en strijkkwartet
  • Sextet no. 6 in d klein, voor fluit, hobo en strijkkwartet
  • Strijkkwartet in Do-majeur, op. 23 no. 1
  • Strijkkwartet in ré mineur, op. 23 no. 2
  • Strijkkwartet in Mi bemol majeur, op. 23 no. 4
  • Strijkkwartet in Sol majeur "Koning van Pruisen", op. 23 no. 5
  • Strijkkwartet in Fa majeur, op. 23 no. 6
  • Strijkkwartet, op. 32 no. 1
  • Strijkkwartet, op. 32 no. 2
  • Strijkkwartet, op. 32 no. 3
  • Strijkkwartet, op. 32 no. 4
  • Strijkkwartet, op. 32 no. 5
  • Strijkkwartet, op. 32 no. 6
  • Hobotrio C-groot

Werken voor koor[bewerken]

  • Kanony, voor kinderkoor
    1. Co je slyset ve vzduchu (Wat jij hoort in de lucht)
    2. Jak sladka to melodie (Hoe aantrekkelijk is de melodie)
    3. Krasne se to posloucha (Mooi om te horen)
    4. Toto jsou kanony (Dit zijn canons)

Externe link[bewerken]