Peil

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Peilschaal in Woerden. Het wateroppervlak staat op 188 cm onder NAP

Het peil is de hoogte (het niveau) van een vloeistofspiegel, doorgaans van water, ten opzichte van een referentieniveau. Het peil wordt ook wel de waterstand genoemd en kan betrekking hebben op zowel oppervlaktewater als grondwater. Het peil wordt in Nederland gerelateerd aan het Normaal Amsterdams Peil (NAP).

In een polder en het water eromheen, de boezem, wordt door een waterschap een bepaald peil gehandhaafd. Dit kan met behulp van gemalen, spuisluizen en stuwen. In de zomer is het peil in de polder vaak hoger dan in de winter, omdat er in de zomer in de polder meer water nodig is. Daarom spreekt men in dit kader wel van zomerpeil en winterpeil.

Streefpeil[bewerken]

Omdat water nu eenmaal tijd nodig heeft om ergens naar toe te stromen, is het peil achterin een polder vaak hoger dan bij het gemaal. En omdat het water uit de polder naar de boezem wordt uitgeslagen en niet altijd meteen kan afvloeien, varieert ook daar de waterstand. Men spreekt daarom vaak van streefpeil, het peil dat pas ontstaat in toestand van rust (als er geen stroming meer is).

Er wordt wel getracht deze waterstand binnen bepaalde grenzen te houden. Dit streefpeil heet boezempeil. Staat het water open voor de scheepvaart, dan spreekt men ook wel van kanaalpeil.

De grote rivieren hebben geen vast peil.

Andere peilen[bewerken]

In de bouw[bewerken]

In de bouw is het 'peil' het horizontale vlak van waaruit alle hoogten in een gebouw worden bepaald. Meestal is dit de bovenkant van de afgewerkte beganegrondvloer die op peil is nul ligt (peil = 0). Tevens kan worden bepaald hoeveel deze vloer hoger of lager ligt dan NAP.

Voertuigen[bewerken]

Bij voertuigen spreekt men o.a. van 'oliepeil', waarmee bedoeld wordt het niveau van de smeerolie in het carter. Dit niveau wordt dan bepaald met een peilstok en mag niet te hoog of te laag staan.

Andere vloeistoffen in een voertuig waarvan het peil kan worden vastgesteld zijn remvloeistof, koelvloeistof en motorbrandstof.

In moderne motoren worden deze niveaus ook automatisch gemeten en de electronic control unit (ECU) geeft een waarschuwing als een peil onjuist is.

Overdrachtelijk[bewerken]

Peil wordt ook overdrachtelijk gebruikt in de zin van kwaliteit:

  • Het peil van een cabaretvoorstelling.

Zie ook[bewerken]