Pelagianisme

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Pelagianisme is een theologische theorie die vernoemd is naar Pelagius (354 - 420/440), hoewel Pelagius in ieder geval op een bepaald moment in zijn leven veel van de leerstellingen die met zijn naam worden geassocieerd, ontkende.

Pelagianisme is het geloof dat de zondeval de menselijke natuur niet heeft bedorven en dat de sterfelijke wil nog steeds in staat is tussen het goede en het kwade te kiezen zonder dat hier speciale goddelijke interventie voor nodig is.

Pelagius[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Pelagius voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Over het leven van Pelagius is weinig of niets bekend. Hoewel hij vaak wordt aangeduid als een Britse monnik, is zijn afkomst geenszins zeker. Augustinus meldt dat hij "gedurende een zeer lange tijd" in Rome woonde en verwees naar hem als "Brito", dit om hem te onderscheiden van een andere Pelagius die uit Tarentum afkomstig was. De eerbiedwaardige Beda verwijst naar hem als "Pelagius Bretto".[1] De heilige Hiëronymus suggereert dat hij van Schotse afkomst was, maar in zulke termen dat het niet duidelijk is of hij Schotland [2] of Ierland bedoelt. Pelagius was zeker een bekend figuur in het toenmalige Romeinse rijk, zowel om zijne harde ascese in het openbare leven, als om de overtuigingskracht van zijn preken en geschriften. Tot zijn meer radicale ideeën het levenslicht zagen, noemden zelfs zulke pilaren van de Kerk als Augustinus hem "heilige".

Pelagius leerde dat de menselijke wil, zoals die met al haar talenten door God is geschapen, in zichzelf voldoende was om een zondeloos leven te kunnen leiden. Daarnaast geloofde hij wel dat Gods genade bij elke goede daad hielp. Pelagius geloofde niet dat de gehele mensheid schuldig in de zin van Adam was. Pelagius vond dat Adam de mensheid door zijn slechte voorbeeld had veroordeeld, en dat Christus' goede voorbeeld de mensheid een weg naar de verlossing bood, door het offer en door instructie van de wil. Hiëronymus kwam als een van de belangrijkste critici van het Pelagianisme naar voren, omdat de zonde volgens hem een deel van de menselijke natuur is en de mens het niet kan helpen dat hij of zij een zondaar is.

Zie ook[bewerken]

Voetnoten[bewerken]

  1. (en) Bede's Ecclesiastical History of the English A Historical Commentary
  2. Hier moet niet vergeten worden dat in de tijd van Pelagius 'Scoti' verwijst naar Ierse rovers, die het koninkrijk van Dalriada in het westen van Schotland/County Antrim oprichtten, niet het Schotland zoals wij het vandaag de dag kennen (H. Zimmer, "Pelagius in Ierland", blz. 20, Berlijn, 1901)