Pelgrimsroutes in Frankrijk naar Santiago de Compostella
| Pelgrimsroutes in Frankrijk naar Santiago de Compostella | ||
| Werelderfgoed cultuur | ||
| Land | ||
| UNESCO-regio | Europa en Noord-Amerika | |
| Criteria | ii, iv, vi | |
| Inschrijvingshistorie | ||
| UNESCO-volgnr. | 868 | |
| Inschrijving | 1998 (22e sessie) | |
| UNESCO-werelderfgoedlijst | ||
De pelgrimsroutes naar Santiago de Compostella in Frankrijk zijn een systeem van routes naar het bedevaartsoord Santiago de Compostella in Spanje, waar zich het graf van de apostel Jacobus zou bevinden. De routes in Frankrijk zijn sinds 1998 opgenomen in de Werelderfgoedlijst van UNESCO.
De pelgrimshandleiding in het vijfde boek van de Codex Calixtinus uit de 12e eeuw noemt vier pelgrimswegen in Frankrijk, welke uiteindelijk samenkomen in de Pyreneeën: de Via Turonensis, de Via Lemovicensis, de Via Podiensis en de Via Tolosana.
Aan deze pelgrimswegen bevonden zich talrijke graven van heiligen. Behalve deze 4 hoofdwegen ontwikkelde zich een (internationaal) netwerk van kleinere pelgrimsroutes, die - voor een deel- nog in kaart gebracht kunnen worden.
De criteria voor opname in het werelderfgoed waren:
- Criterium II: De routes speelden een zeer belangrijke rol bij religieuze en culturele uitwisseling in de late middeleeuwen. Dit blijkt ook uit de geselecteerde monumenten langs de routes in Frankrijk.
- Criterium IV: De spirituele en fysieke behoeften van de pelgrims leidden tot het ontstaan van een aantal speciale gebouwtypen, waarvan er vele ontstonden of verder ontwikkeld werden langs de Franse routes.
- Criterium VI: De pelgrimsroutes naar Santiago de Compostella getuigen van de macht en de invloed van het christelijke geloof onder alle klassen en in alle Europese landen gedurende de Middeleeuwen.
In de kerk onder de basiliek Notre-Dame de Fourvière in Lyon bevindt zich aan de wand een tegeltableau, waarop alle routes zijn geschilderd.
[bewerken] Pelgrimsroutes
[bewerken] Via Turonensis
De Via Turonensis is de noordelijkste pelgrimsroute en ontleent zijn naam aan de heilige Martinus van Tours. De Codex Calixtinus noemt weliswaar Orléans als beginplaats, maar tegenwoordig wordt daarvoor uitgegaan van Parijs. Verzamelpunt van de pelgrims is de Tour Saint-Jacques - het enige overblijfsel van de middeleeuwse kerk Saint-Jacques-de-la-Boucherie - hoewel er geen historisch bewijs is voor juist dit beginpunt. Vandaar leidt de weg via de Rue Saint-Jacques naar de kerk Saint-Jacques-du-Haut-Pas, waar men in vroeger tijden de stad verliet. Na de historische Poitou en de romaanse kerken van de Saintonge, kunnen de pelgrims krachten opdoen bij de monumenten van Bordeaux, Blaye en Belin. Daarna volgt een lange tocht door de uitgestrekte droge dennenbossen van Les Landes en daarna in de Pyreneeën de pasovergang van Roncevaux. Ter hoogte van Pamplona wordt dan aangesloten op de Camino Francés.
[bewerken] Via Lemovicensis
De Via Lemovicensis is genoemd naar Limoges. De basiliek van Vézelay is één van de grootste cultuurschatten van de Bourgondië en het beginpunt van deze route. De basiliek was vroeger het verzamelpunt voor pelgrims uit België, de Ardennen, Lotharingen en de Champagne. Het begin van de route kent twee verschillende varianten - noordelijk via La Charité-sur-Loire en Bourges, en zuidelijk via Nevers en Neuvy-Saint-Sépulchre - welke elkaar in de Limousin ontmoeten. Na Limoges volgen Périgueux, de oversteek van de Dordogne en de Garonne en een relatief korte traject door de bossen van Les Landes.
[bewerken] Via Podiensis
De naam Via Podiensis is afgeleid van het latijnse podium ('platform' of 'heuveltop', van Le Puy). Bisschop Godescalc van Le Puy was in 951 één van de eerste niet-Spaanse pelgrims naar Santiago de Compostella. Uitgangspunt van deze route is de kathedraal Notre Dame van Le Puy-en-Velay in de Auvergne. De weg voert via het Centraal Massief naar de abdij van Aubrac, de abdijkerk van Sainte Foy en de abdij van Figeac. Daarna volgt de weg de Lot naar Cahors, in de Gascogne door Condom en Aire-sur-l'Adour.
[bewerken] Via Tolosana
De Via Tolosana ontleent zijn naam aan Toulouse maar begint in Arles. De route staat ook bekend onder de namen Via Arletanensis en Via Aegidia. In Arles verzamelden zich de pelgrims uit de Provence en Italië. In omgekeerde richting diende de weg de Spaanse en Franse pelgrims naar Rome, die in Italië de Via Francigena vervolgden.
[bewerken] Historische monumenten
Langs de Franse pelgrimsroutes bevinden zich veel historische monumenten, waarvan er 69 deel uitmaken van het werelderfgoed.
|
Belangrijke plaatsen en wegen langs de pelgrimsroute worden aangeduid met een Sint-Jacobsschelp (Doornik)
|
[bewerken] Regio Aquitanië
- Agen : kathedraal Saint-Caprais
- Aire-sur-l'Adour : kerk Sainte-Quitterie
- Bayonne : kathedraal Sainte-Marie
- Bazas : voormalige kathedraal
- Bordeaux : basiliek Saint-Seurin, basiliek Saint-Michel, kathedraal Saint-André
- L'Hôpital-Saint-Blaise : kerk
- La Sauve-Majeure : abdij van Sauve-Majeure en kerk Saint-Pierre
- Le Buisson-de-Cadouin : voormalige abdij van Cadouin
- Mimizan : klokkentoren
- Oloron-Sainte-Marie : voormalige kathedraal Sainte-Marie d'Oloron
- Périgueux : kathedraal Saint-Front
- Saint-Avit-Sénieur : kerk
- Saint-Sever : abdij van Saint-Sever
- Saint-Jean-Pied-de-Port : poort Saint-Jacques
- Sorde-l'Abbaye : abdij Saint-Jean
- Soulac : kerk van Notre-Dame-de-la-Fin-des-Terres
[bewerken] Regio Auvergne
- Clermont-Ferrand : kerk Notre-Dame du Port
- Le Puy-en-Velay : kathedraal Notre-Dame en het Hôtel-Dieu Saint-Jacques
[bewerken] Regio Basse-Normandie
[bewerken] Regio Bourgogne
- La Charité-sur-Loire : priorijkerk Sainte-Croix-Notre-Dame
- Asquins : kerk Saint-Jacques
- Vézelay : basiliek
[bewerken] Regio Centre
- Neuvy-Saint-Sépulchre : collegiale kerk Saint-Étienne
- Bourges : kathedraal Saint-Étienne
[bewerken] Regio Champagne-Ardenne
- L'Épine : basiliek Notre-Dame
- Châlons-en-Champagne : kerk Notre-Dame-en-Vaux
[bewerken] Regio Île-de-France
[bewerken] Regio Languedoc-Roussillon
- Saint-Guilhem-le-Désert : voormalige abdij van Gellone
- Aniane/Saint-Jean-de-Fos : Pont du Diable
- Saint-Gilles-du-Gard : voormalige abdijkerk
[bewerken] Regio Limousin
- Saint-Léonard-de-Noblat : kerk Saint-Léonard
[bewerken] Regio Midi-Pyrénées
- Audressein : kerk van Tramesaygues
- Saint-Lizier : voormalige kathedraal en kloostergang Saint-Lizier, kathedraal Notre-Dame-de-la-Sède, bisschoppelijk paleis van Saint-Lizier, omwalling
- Conques : abdijkerk van Sainte Foy, brug over de Dourdou
- Espalion : Pont-Vieux
- Estaing : brug over de Lot
- Saint-Chély-d'Aubrac : brug die genoemd wordt: des pèlerins
- Saint-Bertrand-de-Comminges : voormalige kathedraal Notre-Dame, vroegchristelijke basiliek van Saint-Bertrand-de-Comminges, kapel Saint-Julien
- Toulouse : basiliek Saint-Sernin, Hôtel-Dieu Saint-Jacques
- Valcabrère : kerk Saint-Just
- Auch : kathedraal Sainte-Marie
- Beaumont-sur-l'Osse et Larressingle : Pont d'Artigue (of Pont de Lartigue)
- La Romieu : collegiale kerk Saint-Pierre
- Cahors : kathedraal Saint-Étienne en de Pont Valentré
- Gréalou : dolmen van Pech-Laglaire
- Figeac : Hôpital Saint-Jacques
- Rocamadour : kerk Saint-Sauveur en crypte Saint-Amadour
- Aragnouet : Hospice du Plan en kapel Notre-Dame-de-l'Assomption
- Gavarnie : parochiekerk
- Jézeau : kerk Saint-Laurent
- Ourdis-Cotdoussan : kerk van Cotdoussan
- Rabastens : kerk Notre-Dame-du-Bourg
- Moissac : abdijkerk Saint-Pierre et abdij van Moissac
[bewerken] Regio Picardië
- Amiens : kathedraal Notre-Dame
- Folleville : parochiekerk Saint-Jean-Baptiste
- Compiègne : parochiekerk Saint-Jacques
[bewerken] Regio Poitou-Charentes
- Saintes : kerk Sainte-Eutrope
- Saint-Jean-d'Angély : koninklijke abdij van Saint-Jean-Baptiste
- Melle : kerk Saint-Hilaire
- Aulnay : kerk Saint-Pierre
- Poitiers : kerk Saint-Hilaire-le-Grand
- Pons : voormalig pelgrimsziekenhuis Hôpital des Pèlerins
- Gourgé (Deux-Sèvres)kerk Saint-Hilaire: 9e-11e eeuw
[bewerken] Regio Provence-Alpes-Côte d'Azur
Bovendien zijn zeven delen van de zgn. Chemin du Puy opgenomen in het werelderfgoed: tussen Nasbinals en Saint-Chély-d'Aubrac (17 km), tussen Saint-Côme-d'Olt en Estaing (17 km), tussen Montredon en Figeac (18 km), tussen Faycelles en Cajarc (22,5 km), tussen Bach en Cahors (26 km), tussen Lectoure en Condom (35 km), tussen Aroue en Ostabat (22 km)
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Externe links
- Vlaams Genootschap van Santiago de Compostela
- Nederlands genootschap van Sint Jacob
- Beschrijving op de website van UNESCO
- (fr) L'Association de Coopération Interrégionale "Les chemins de Saint-Jacques de Compostelle"
| Zie de categorie Way of Saint James van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |