Pentagon Papers

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Een kaart van de CIA met dissidente activiteiten in Indochina gepubliceerd in het kader van de Pentagon Papers.

De Pentagon Papers, officieel genaamd United States–Vietnam Relations, 1945–1967: A Study Prepared by the Department of Defense, is een geheime studie van het United States Department of Defense over de politiek-militaire inmenging van de VS in Vietnam van 1945 tot 1967. De documenten werden voor het eerst publiek gemaakt op de voorpagina van de New York Times in 1971.[1] Een artikel in de New York Times in 1996 zei dat de Pentagon Papers "onder andere aantoonden dat de regering van Lyndon Johnson systematisch gelogen had, niet alleen tegen het publiek maar ook tegen het Congres, over een onderwerp dat het nationaal belang oversteeg".[2]

In juni 2011 werden de documenten publiek vrijgegeven.

Inhoud[bewerken]

Minister van Defensie Robert McNamara richtte de Vietnam Study Task Force op op 17 juni 1967, met de bedoeling een "encyclopedische geschiedenis van de Vietnamoorlog" te schrijven. De drijfveer van de minister is onduidelijk. McNamara beweert dat hij een geschreven bron wilde voor historici, maar hij hield de studie geheim voor de rest van de regering. Noch President Lyndon Johnson noch minister van Buitenlandse Zaken Dean Rusk wisten van het bestaan van de studie tot ze gepubliceerd werd.

McNamara gebruikte geen historici van het departement, maar koos zijn assistent John T. McNaughton, de assistent van McNaughton Morton H. Halperin, en ambtenaar van Defensie Leslie H. Gelb om het project te leiden. Zesendertig analisten, waarvan de helft militaire officieren in dienst en de rest academici en burgers van het ministerie, werkten aan de studie. De analisten gebruikten grotendeels bestaande documenten van het kabinet van Defensie en spraken niet met de strijdmachten, het Witte Huis of andere federale agentschappen, zodat de studie geheim bleef.[3]

McNamara verliet Defensie in februari 1968 en zijn opvolger Clark M. Clifford ontving de afgewerkte studie op 15 januari 1969, vijf dagen voor de inauguratie van Richard Nixon, hoewel Clifford beweert dat hij ze nooit gelezen heeft. De studie telde 3.000 bladzijden met historische analyses en 4.000 pagina's met oorspronkelijke overheidsdocumenten in 47 delen. Ze was geklasseerd als "Top Secret - Sensitive". "Sensitive" is geen officiële aanduiding, het betekende dat de publicatie de overheid in verlegenheid zou brengen. Vijftien kopieën werden gepubliceerd, de denktank RAND Corporation ontving twee kopieën.[3]

Lek[bewerken]

Daniel Ellsberg kende de leiders van de taskforce goed. Hij had gewerkt als assistent van McNaughton van 1964 tot 1965. Hij had zelf gewerkt aan de studie gedurende meerdere maanden in 1967, en in 1969 kon hij het werk inkijken bij RAND. Omdat hij sindsdien tegen de oorlog gekant was, kopieerden Ellsberg en zijn vriend Anthony Russo de studie in oktober 1969 met de bedoeling ze openbaar te maken. Hij contacteerde de Veiligheidsadviseur van Nixon, Henry Kissinger, senators William Fulbright en George McGovern, en anderen, maar niemand toonde interesse.[3]

In februari 1971 sprak Ellsberg over de studie met New York Times-reporter Neil Sheehan, en hij gaf hem 43 van de 47 delen in maart. De Times begon delen te publiceren vanaf 13 juni 1971. Het eerste artikel was getiteld: "Vietnam Archive: Pentagon Study Traces Three Decades of Growing US Involvement". De naam "Pentagon Papers" werd gebruikt voor de studie in de daaropvolgende publicaties in de media.[3][4] Straatprotesten, politieke controverse en gerechtszaken waren het gevolg.

Impact[bewerken]

De documenten onthulden dat de VS met opzet de oorlog had uitgebreid door Cambodja en Laos te bombarderen, door de kust van Noord-Vietnam te bestoken en door aanvallen van het Marine Corps. Geen enkele van deze acties waren in de media verschenen in de VS.[5] De zwaarste onthullingen toonden aan dat vier regeringen, van Truman tot Johnson, het publiek misleid hadden wat betreft hun bedoelingen. Zo had de regering van John F. Kennedy plannen gemaakt om de Zuid-Vietnamese leider Ngo Dinh Diem af te zetten met een staatsgreep in 1963.

In een ander voorbeeld somde een memo van het Ministerie van Defensie onder de regering Johnson de redenen op voor de Amerikaanse interventie:

  • 70% - Om een vernederende nederlaag voor de VS te vermijden.
  • 20% - Om Zuid-Vietnam en aangrenzende gebieden uit Chinese handen te houden.
  • 10% - Om het Zuid-Vietnamese volk een beter en vrijer leven te geven.
  • OOK - Om uit de crisis te komen zonder onaanvaardbare schade door de gebruikte methodes.
  • NIET - Om 'een vriend te helpen'[3][6]

Films[bewerken]

The Pentagon Papers (2003) is een historische film onder regie van Rod Holcomb over de Pentagon Papers en de inbreng van Daniel Ellsberg in de publicatie.

The Most Dangerous Man in America: Daniel Ellsberg and the Pentagon Papers (2009) is een documentaire film van Judith Ehrlich en Rick Goldsmith.

Bibliografie[bewerken]

  • The Pentagon Papers: The Defense Department History of United States Decisionmaking on Vietnam. Boston: Beacon Press. 5 vols. "Senator Gravel Edition"; bevat documenten die niet in de regeringsversie zitten. ISBN 0-8070-0526-6 & ISBN 0-8070-0522-3.
  • Neil Sheehan. The Pentagon Papers. New York: Bantam Books (1971). ISBN 0-552-64917-1.
  • Daniel Ellsberg. Secrets: A Memoir of Vietnam and the Pentagon Papers. New York: Viking (2002). ISBN 0-670-03030-9.
  • George C. Herring (ed.) The Pentagon Papers: Abridged Edition. New York: McGraw-Hill (1993). ISBN 0-07-028380-X.
  • George C. Herring (ed.) Secret Diplomacy of the Vietnam War: The Negotiating Volumes of the Pentagon Papers (1983).

Referenties[bewerken]

  1. The Pentagon Papers. 1971 Year in Review. UPI (1971) Geraadpleegd op 2010-07-02
  2. Apple, R.W.. "Pentagon Papers", 1996-06-23. Geraadpleegd op 2010-07-02.
  3. a b c d e Correll, John T. "The Pentagon Papers" Air Force Magazine, februari 2007.
  4. Introduction to the Court Opinion on The New York Times Co. v. United States Case Geraadpleegd op 2005-12-05
  5. Frum, David, How We Got Here: The '70s, Basic Books, New York, New York, 2000, p. 43 ISBN 0465041957.
  6. Perlstein, Rick, Nixonland: The Rise of a President and the Fracturing of America, Simon and Schuster, 2008 ISBN 9780743243025.

Externe links[bewerken]

Wikisource Bronnen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Pentagon Papers op Wikisource