Perfecte markt

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een perfecte markt of volkomen mededinging is een model van een markt met onbelemmerde marktwerking. Adam Smith sprak al over het natuurlijke systeem van perfecte vrijheid, tegenwoordig aangeduid als kapitalisme.

Léon Walras definieerde een perfecte markt als bestaande uit:

  • veel kleine kopers en verkopers. Elk bedrijf is zo klein dat zij niet in staat zijn de prijs te beïnvloeden door het volume van aanschaf of aanbod aan te passen. Ook zijn er zo veel bedrijven dat het verlaten van de markt door een bedrijf de prijs niet beïnvloedt;
  • daarnaast moeten de producten volledig inwisselbaar zijn. Voor kopers van deze gestandaardiseerde producten moet alleen de prijs van belang zijn;
  • alle bedrijven moeten volledig op de hoogte zijn van de economische en technische informatie die van belang is voor hun besluitvorming.

Bij een perfecte markt is dan ook sprake van een perfecte prijselasticiteit. Benaderingen van een perfecte markt zijn onder meer de markt voor landbouwproducten en de bulkvaart.

Smith en de klassiek economen na hem dachten dat een dergelijke markt in het algemeen belang zou zijn. In de praktijk komen perfecte markten echter zelden voor, ten gevolge van een aantal 'marktfalingen'. De voorwaarden zijn in de meeste markten niet goed haalbaar door een verschil in macht tussen de partijen. Dit kan het gevolg zijn van een beperkte vraag of aanbod, het ontbreken van standaardisatie of een ongelijke informatieverdeling. Daarnaast houdt het model geen rekening met onder meer de effecten van marketing. Wanneer er bij perfecte mededinging marktfalingen voorkomen, spreekt men van imperfecte markten. Bij perfecte markten zullen prijzen een grote rol spelen, maar bij imperfecte markten zullen bedrijfsstrategieën hierop inspelen.

Het model kreeg dan ook de nodige kritiek te verduren, onder meer van Joseph Schumpeter. Afwijkingen van het model zouden niet noodzakelijk leiden tot economische inefficiëntie. Desondanks bleef het niet slechts een economisch model, maar werd in de negentiende eeuw een politieke ideologie, vooral in de Verenigde Staten. Afwijkingen van het model om sociale, ecologische of andere redenen worden als minder gewenst of zelfs fout gezien en ingaand tegen een 'natuurlijke economie'.

Winst[bewerken]

In een perfecte markt zijn winsten op korte termijn mogelijk, maar deze zullen toetreders aantrekken totdat de prijzen gedaald zijn tot een niveau waarop de kosten net gedekt zijn. Een perfecte markt leidt tot een uitkomst die Pareto-efficiënt is; niemand kan erop vooruit gaan zonder dat iemand anders erop achteruit gaat.

Reclame[bewerken]

Omdat een perfecte markt uitgaat van het principe van volledige informatievoorziening van de consument is het vraagstuk van reclame en marketing controversieel. Aanhangers van de neo-liberale Chicago school of economics gaan er van uit dat marketing een positief effect heeft. Omdat in de echte wereld er op bijvoorbeeld agrarische producten na geen homogene producten bestaan kan marketing helpen om een zo goed mogelijke product markt te creëren waar concurrentie een zo perfect mogelijke markt neerzet. Economen van de Harvard-universiteit wijzen echter op de negatieve effecten van reclame, niet alleen geeft dit aan dat een situatie van volledige informatievoorziening niet mogelijk is, ook moet een producent investeren in reclame, waardoor de welvaart die geproduceerd wordt afneemt.

Literatuur[bewerken]

  • (en) Bruyn, S.T.H. (1991): A Future for the American Economy. The Social Market, Stanford University Press,
  • (en) Schumpeter, J.A. (1954): History of Economic Analysis, Oxford University Press,
  • (en) Screpanti, E.; Zamagni, S. (2005): An Outline of the History of Economic Thought, Oxford University Press.