Perilex

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Perilex box diagram.svg
16A-Perilex-wandcontactdoos

Perilex is de handelsnaam van een goedgekeurd draaistroom-stekkersysteem voor het aansluiten van vermogensapparaten.

Er zijn twee versies van het Perilex-systeem; de gebruikelijke voor 16 ampère en de weinig gebruikte 25 ampère uitvoering. De stekkers hebben een aardeaansluiting (PE), een nulleiding (N) en de drie fasen (L1, L2 en L3; oude codering: R, S en T). Voor de aansluiting van de L1 en de L3 gelden tegenstrijdige standaarden: VDE 0100 eist: "Draaistroom contactdozen moeten zo aangesloten worden, dat er een rechts-draaiveld ontstaat, wanneer men de contacten van voren, met de klok mee, bekijkt", wat bij de hier aangeven schakeling, die eigenlijk de oorspronkelijke was, niet het geval is. Het kan dus voorkomen dat ze verwisseld worden met het aansluiten.

Het stekkercontact van de veiligheidsaarde is een platte pen die vooruit is geschoven, dat betekent dat bij het insteken, de aarde eerder contact maakt dan de overige aansluitingen. Om de beide versies te kunnen onderscheiden en onverwisselbaar te maken, is bij de 16 A uitvoering het aardecontact horizontaal, en bij 25 A uitvoering verticaal aangebracht.

In Nederland is Perilex volgens DIN gestandaardiseerd:

DIN-normen 16 A 25 A
stekker DIN 49446 DIN 49448
wandcontactdoos DIN 49445 DIN 49447

Toepassing[bewerken]

Het Perilexsysteem is in de handel vanaf begin 1960. De laatste jaren is het systeem meer en meer op de achtergrond geraakt, omdat steeds vaker stekkers volgens IEC 60309-2 (kraagsteekverbindingen) gebruikt werden. Het systeem heeft eigenlijk ook alleen in Zweden, Duitsland en Nederland toepassing gekend, de rest van Europa was al langer op de IEC60309-2 stekker overgeschakeld.

Het Perilex-systeem wordt slechts toegepast in kleinere bedrijven (bakkerijen, horeca, et cetera), de gezondheidszorg (ziekenhuizen, laboratoria) en de woningbouw voor het aansluiten van bijvoorbeeld ovens en elektrische kookplaten. De aansluitingen van elektromotoren aan dit systeem is niet raadzaam vanwege de onzekerheid over de draairichting. In de industrie en de bouw is het systeem nooit doorgebroken omdat de 60309-2 stekkers veel robuuster zijn dan Perilex en omdat de 60309-2 stekkers ook buiten gebruikt mogen worden. Sinds 1 januari 1975 mogen de Perilex-stekers niet meer in nieuwe installaties in de industrie toegepast worden, echter nog wel in huishoudens, gezondsheidszorg en de kleinere bedrijven. De voordelen van het Perilex-Systeem ten opzichte van CEE stekkers zijn de compacte bouwwijze en de eenvoudige reiniging.

In de woningbouw wordt de perilex contactdoos vooral gebruikt voor;

  • het aansluiten van de voeding van een mechanische ventilatie met 3 standen. De nul wordt dan op de "N" klem aangesloten, de vaste voeding op "L1" voor ventilatiestand laag, de geschakelde voeding voor ventilatiestand midden op klem "L2" en de geschakelde voeding voor ventilatiestand hoog op klem "L3".
  • het aansluiten van een kookplaat op 2 fasen en 2 nullen (2x230V kookgroep). Deze aansluiting is niet gestandaardiseerd en zal dus altijd met een tweepolige spanningszoeker gemeten moeten worden voordat een kookplaat aangesloten wordt. Vaak wordt echter aangehouden: klem "N" voor de eerste nul, klem "L1" voor de tweede nul, en klem "L2" en "L3" voor de beide fasen. Echter ook komt voor: klem "N" voor de eerste nul, klem "L2" voor de tweede nul, en klem "L1" en "L3" voor de beide fasen. Daarom voor het aansluiten van het kooktoestel altijd eerst de aansluiting in de wandcontactdoos meten.
  • het aansluiten van een kookplaat op 3 fasen en 1 nul (krachtgroep).

(de aardleiding in bovenstaande situaties altijd aan te sluiten op het aardcontact PE)