Peter Schreier

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Peter Schreier in 1976

Peter Schreier (Meißen, 29 juli 1935) is een Duitse tenor en dirigent.

Jeugd[bewerken]

Schreier groeide op in Gauernitz, een gehucht aan de Elbe tussen Meißen en Dresden. Zijn vader was er koorleider (Kantor) in de Lutherse kerk en leraar. Peter Schreier was bijna 10 jaar toen hij op 1 juni 1945 in het internaat van het Kreuzchor in Dresden opgenomen werd. Dit was slechts enkele maanden na het vernietigende bombardement op Dresden, dat plaatsvond in februari 1945. Daarom was het koor gehuisvest in de kelder van een gebouw aan de rand van Dresden. Dirigent Rudolf Mauersberger bemerkte al snel dat de Peter Schreier een groot talent was. Hij schreef verschillende composities speciaal voor de altstem van Peter Schreier en liet hem ook in vele andere stukken als solist optreden. Er bestaan verschillende opnamen, die ook op cd zijn uitgebracht, waarop Peter Schreier als alt te horen is. Het leven in het internaat, met zijn strenge discipline maar ook veel kameraadschappelijkheid onder de jongens, heeft op het leven van Peter Schreier een belangrijk stempel gedrukt.

Toen hij zestien jaar was, kwam voor Peter Schreier de stembreuk. Vrij snel daarna kon hij weer zingen. Hij bleek tot zijn vreugde een tenorstem te hebben. Als tenor kon hij immers de evangelistenpartijen in de oratoria van Bach zingen: zijn grote wens. Op Palmzondag in 1956 zong hij in Bremen en enkele dagen later in de Kreuzkirche in Dresden voor het eerst de evangelistenpartij in Bachs Matthäus-Passion. Het optreden in Dresden werd een fiasco: door de spanning en het plotselinge besef van de omvang van de reusachtige kerk (3500 plaatsen) forceerde hij zich. Bij de pauze kon hij al geen noot meer zingen. Door deze ervaring koos hij voor een gedegen zangopleiding: bij privé-leraren en op de Musikhochschule Dresden. Omdat hij op het Kreuzchor al veel geleerd had, had hij tijd over waarin hij ook een opleiding als koor- en orkestdirigent volgde.

Start operacarrière[bewerken]

In augustus 1959 maakte Peter Schreier zijn officiële debuut: bij de Staatsoper Dresden zong hij de rol van eerste gevangene in Beethovens Fidelio. In de jaren daarna zong hij er in de grote Mozart opera’s zoals Tamino in Die Zauberflöte, Belmonte in Die Entführung aus dem Serail, Don Ottavio in Don Giovanni, enzovoort. Vanaf 1963 tot het einde van zijn operacarrière stond hij onder contract bij de Staatsoper Berlin (Oost-Berlijn).

Als DDR-burger was een optreden in het buitenland geen vanzelfsprekendheid. Voor het eerst zong Peter Schreier buiten de DDR in 1964, in Keulen, op uitnodiging van het Gürzenich-Orchester.

Operazanger[bewerken]

Als operazanger is heeft Peter Schreier de tenorrollen in alle Mozart-opera’s gezongen. Daarnaast heeft hij ook opera’s van veel andere componisten uitgevoerd. Van Wagner zong hij graag de rol van David in Die Meistersinger von Nürnberg, ook omdat David hem als persoon aansprak. Hij was een veelgeprezen Loge in Das Rheingold en (op cd) een zeer goede Mime in de opera’s Das Rheingold en Siegfried. De titelrol in de opera Palestrina van Hans Pfitzner wilde hij niet alleen in München maar ook in Oost-Berlijn zingen. Alhoewel het bewind daar niet voor was, is hem dat gelukt. Als jonge zanger heeft Peter Schreier naar zijn eigen schatting misschien wel 150 maal Graaf Almaviva in Rossini’s Barbier van Sevilla gezongen. Peter Schreier zong in vrijwel alle grote operahuizen in Europa, in de Metropolitan Opera in New York, het Teatro Colon in Buenos Aires en de opera in Tokio.

Van 1966 tot het begin van de jaren 90 trad hij elk jaar op bij de Wiener Staatsoper. Vanaf 1967 was hij 25 jaar verbonden aan de Salzburger Festspiele: voor operavoorstellingen, liederenuitvoeringen en soms ook een oratorium.

Geestelijke werken[bewerken]

De werken van J.S. Bach hebben bij Peter Schreier van jongs af aan centraal gestaan. Volgens velen is hij de belangrijkste ‘Bach-evangelist’ in de laatste dertig jaar van de twintigste eeuw. Essentieel is voor hem dat de evangelist bij Bach geen neutrale verteller is of iemand die alleen maar mooi zingt. Hij moet iemand zijn die deelneemt aan wat er gebeurt, stelling neemt en zo nodig ook lelijke tonen laten horen. Vanaf 1984 combineerde Peter Schreier het zingen van de evangelistenpartij in de Johannes- en Matthäus-Passion en het Weihnachtsoratorium met het dirigeren van deze werken.

Liedzanger[bewerken]

Naast opera en oratoria heeft Peter Schreier zich in het bijzonder toegelegd op de uitvoering van liederen van componisten als Schubert, Schumann, Mozart, Brahms, Beethoven enzovoort. De opnamen die hij met de van oorsprong Hongaarse pianist András Schiff maakte van de drie grote Schubert-cycli (Die schöne Müllerin, Winterreise en Schwanengesang) zijn voor velen maatgevend. Peter Schreier zong dertig jaar lang, in totaal zeventig maal, op het belangrijkste Schubert-festival, de Schubertiade in het West-Oostenrijkse Vorarlberg (Hohenems / Feldkirch / Schwarzenberg).

Dirigent[bewerken]

Vanaf 1970 treedt Peter Schreier ook veelvuldig op als dirigent, vooral van vocale muziek.

Einde zangcarrière[bewerken]

In de jaren negentig verloor Peter Schreier zijn belangstelling voor de opera, onder meer uit tegenzin tegen vele moderne ensceneringen. Op 8 juni 2000 zong hij voor het laatst in een opera: als Tamino in Die Zauberflöte in de Staatsoper Berlin. Met de eerste drie delen van Bachs Weihnachtsoratorium op 22 december 2005 in Praag nam hij definitief – en naar hij zei “zonder weemoed” – afscheid van het zingen. Van zijn laatste jaar als zanger is een documentaire gemaakt 'Alles hat seine Zeit', die op DVD is verschenen.

Opnamen[bewerken]

Peter Schreier heeft meer dan 300 platen (lp’s/cd’s en enkele dvd’s) opgenomen. Daarnaast trad hij vaak op voor radio en tv. Bachs Weihnachtsoratorium, dat van 1 tot 3 oktober 2005 voor radio, tv en dvd is opgenomen, was zijn laatste officiële opname als zanger/dirigent. Peter Schreiers bestverkochte plaat bevatte overigens geen klassieke muziek. Van zijn LP “Peter Schreier singt Weihnachtslieder” zijn alleen al in de DDR 1,4 miljoen exemplaren verkocht, een aantal dat daar door geen enkele andere LP is overtroffen.

Na zangcarrière[bewerken]

Na de beëindiging van zijn zangcarrière treedt Peter Schreier van tijd tot tijd nog wel op als dirigent. Ook geeft hij zo nu en dan een meestercursus. Daarnaast wil hij veel tijd besteden aan tuinieren: hij heeft zichzelf voor zijn zeventigste verjaardag een kleine tractor cadeau gedaan. Ook heeft hij nu voldoende tijd om sportwedstrijden te volgen: hij is een groot voetballiefhebber.

Onderscheidingen[bewerken]

Peter Schreier heeft vele onderscheidingen ontvangen, waaronder:

Peter Schreier is ereburger van de stad Meissen vanwege zijn grote inzet (benefietconcerten) voor de restauratie van deze stad. Hij is tot Kammersänger benoemd door de toenmalige DDR, Beieren en Oostenrijk.

Woonplaats en gezin[bewerken]

Peter Schreier woont in Dresden. Hij heeft een huis in de vooral door kunstenaars bewoonde wijk Loschwitz. Ook heeft hij een huis op het land, in de omgeving van de plaats Kreischa, niet ver van Dresden.

Zijn vrouw Renate heeft Peter Schreier leren kennen toen hij nog op het Kreuzchor zat. Zij hebben twee zonen, geluidstechnicus Torsten Schreier en de voormalige tenor Ralf Schreier.

Externe links[bewerken]