Pierre Desceliers

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Deel van de Dieppe-kaarten dat door Desceliers is gemaakt

Pierre Desceliers (Arques-la-Bataille, 1500 - 1558) was een Frans cartograaf en een belangrijk lid van de Dieppe School voor Cartografie. Hj wordt wel gezien als de vader van de Franse hydrografie.

Loopbaan[bewerken]

Er is maar weinig bekend van Desceliers leven. Hij werd waarschijnlijk omstreeks 1500 geboren in Arques-la-Bataille maar er zijn ook bronnen die melden dat hij in 1883 geboren werd, hoewel dit onwaarschijnlijk lijkt door de data op zijn kaarten. De vader van Descelier was een boogschieter uit Chateau d'Arques; zijn familie was waarschijnlijk afkomstig uit het gebied van d'Auge, waar de familienaam tegenwoordig nog voorkomt tussen Honfleur en Pont-l'Évêque. Wel is zeker dat Descelier vlak bij Arques-la-Bataille woonde. Hij deed maritiem onderzoek voor onder meer de Franse koning, zoals gebleken is uit zegels, die zijn initialen droegen. Hij gaf waarschijnlijk ook les in hydrografie en maakte onder meer een hydrografische kaart van de kust van Frankrijk voor François de Guise.

Desceliers was bevriend met Jean Ango en Dieppe, en de ontdekkingsreizigers Giovanni da Verrazzano en de gebroeders Jean and Raoul Parmentier. Hoewel het niet waarschijnlijk is dat hij deelnam aan hun reizen kon hij wel informatie en portolanen verzamelen; met behulp van deze informatie maakte hij zijn eigen kaarten. Hij richtte te Dieppe een cartografieschool op en onder de leden bevond zich onder meer Nicolas Desliens.

Kaarten[bewerken]

Desceliers maakte diverse grote portolanen:

  • 1543. Een portolaan, genoemd in de inventarisatie van de collectie van kardinaal Louis d'Este onder de titel The descriptione carta del Mondo in pecorina scritta a mano, miniata tutta per P. Descheliers (1872); waar deze kaart gebleven is is niet bekend;
  • 1546. Een portolaan (2560 mm x 1260 mm) die gemaakt werd in opdracht van Frans I van Frankrijk. De kaart was later eigendom van een zekere Jomard, vervolgens van de Hertog van Crawford en wordt tegenwoordig bewaard in Londen, in de John Rylands Library;
  • 1550. Een portolaan gemaakt voor Hendrik de Tweede, waarop zowel diens wapen als dat van Anne de Montmorency en admiraal Claude d'Annebaut staat. De kaart wordt bewaard in de British Library;
  • 1553. Portolaan die verloren ging tijdens de brand in Dresden in 1915. Een kopie wordt bewaard in het kasteel van Dieppe;
  • 1558. Portolaan, huidige verblijfplaats onbekend, werd tijdens de Internationale Geografietentoonstelling van 1875 in Parijs getoond.

De Dieppe-kaarten werden gemaakt tijdens een overgangsperiode in de kaartenmakerij, tussen de Middeleeuwen en de moderne tijd. De kaarten laten een goede kennis zien van de ligging van de kustlijn maar hebben daarnaast afbeeldingen van denkbeeldige dieren, vreemde mensen en bizarre dieren. In het zuiden is een land getekend, genaamd Java la Grande, wat later Australië bleek te zijn. Hierdoor werden de kaarten wel als bewijs gezien dat Europeanen (waarschijnlijk Portugezen) dit continent in de zestiende eeuw ontdekt hadden; dat was honderd jaar voordat de Nederlanders het gebied in kaart brachten. Ook Oost-Canada werd met veel detail weergegeven, samen met een groot deel van Noord- en Zuid-Amerika; dat was vijftig jaar eerder dan de reis van Columbus. Ondanks hun grote waarde, zowel op artistiek als op cartografisch gebied, werden de kaarten niet meer gebruikt na het einde van de zestiende eeuw, met de komst van de kaarten van Gerardus Mercator. Men denkt dat Desceliers in 1558 in Dieppe overleden is; in deze plaats staat een standbeeld en is een straat naar hem genoemd.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties