Pierre Pigneau de Béhaine

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Pierre Pigneau de Béhaine

Pierre Joseph Georges Pigneau de Béhaine (Origny-en-Thiérache, 2 november 1741 - ?, 1799) was een Frans missionaris. Hij was de oudste in een gezin van 19 kinderen van een leerlooier uit Lotharingen. Pigneau heeft zelf zijn naam veranderd door "de" toe te voegen om het nobeler te laten klinken. Hij trad toe tot het priesterschap tegen zijn vaders wil. Hij vertelde zijn familie dat de reden was dat men op "alle mogelijke manieren het woord van de heilige kerk moest verbreiden". In 1765, toen hij 24 jaar oud was, werd hij door de sociëteit van buitenlandse missies naar de school op het eiland Phu Quoc (uiterste zuiden van het hedendaagse Vietnam) gestuurd. Hier werden mensen uit de regio (hedendaagse China, Cambodja, Laos, Vietnam en Thailand) opgeleid tot missionaris om terug te gaan naar hun eigen land en daar het katholieke geloof te verspreiden. Dit programma was begonnen door de Fransman Alexandre de Rhodes.

De school zelf was slechts een verzameling van bamboe hutten en Pierre viel spoedig ten prooi aan de tropische omstandigheden zoals hitte, vochtigheid en ziekten. Ook werd de jonge Pigneau een speelbal van lokale conflicten. Vlak na zijn aankomst verborg hij een Siamese prins; zijn achtervolgers kwamen echter naar het eiland vernietigden de school en namen Pigneau gevangen. Hij werd afgevoerd in een 40 kilo wegend harnas van hout en ijzer, maar ondanks dit en langdurige ziekte brak hij niet. Hij was zelfs blij met zijn martelaarschap en schreef naar zijn ouders :"Zegen de Heer 1000 keer dat hij mij vereerd heeft om in zijn naam te lijden".

Na drie maanden van gevangenschap werd Pierre vrijgelaten en keerde terug naar Phu Quoc om de school te herbouwen. Het noodlot vond hem echter opnieuw een jaar later. Chinese en Cambodjaanse piraten overvielen de school en vermoordden vele van zijn pupillen. Hij werd dit keer echter niet gevangen en ontsnapte per boot met een aantal pupillen via de Straat Malakka en de Golf van Bengalen naar Pondicherry de Franse kolonie in hedendaags India.

Om hem te eren beëdigde paus Clemens XIV hem in 1770 tot bisschop van de stad Adran. De titel was slechts titulair want deze stad was al in de middeleeuwen tijdens de Kruistochten aan de Turken verloren. Maar de paus wilde hem niet benoemen tot bisschop van een diocese in Vietnam omdat de Portugezen nog steeds niet hun claim op Azië hadden opgegeven en hij hen niet wilde beledigen.

In 1775 gebeurde er iets wat Pigneaus toekomst en die van Vietnam zou veranderen. Een overlevende van de verslagen Nguyen Clan, Nguyen Anh vluchtte naar het eiland Phu Quoc met zijn Tay Son rivalen op de hielen. Pierre verborg de jonge Nguyen en werd zijn adviseur. In 1784 toen, hij bijna verslagen was, besloot Nguyen Anh om Pigneau te volmachten om naar Frankrijk te gaan en om Franse interventie te vragen. Hij zond zijn zoon volgens Aziatische traditie mee als teken van vriendschap.

Pigneau ging eerst naar de Franse kolonie Pondicherry, maar daar werd hem verteld dat zijn diplomatieke missie nutteloos was. Hij besloot toen om rechtstreeks naar de Franse koning Lodewijk XVI te gaan. Hij arriveerde in Versailles in 1787. Frankrijk was op dat moment bijna bankroet en de koning wees het plan af, maar Pigneau drong aan en vertelde de adviseurs van de koning dat de Britten al een plan klaar hadden voor de verovering van Vietnam. Hierop kwam de koning terug op zijn besluit en op 28 november 1787 tekenden Pigneau en de Franse minister van Buitenlandse Zaken een verdrag. De Fransen zouden Nguyen Anh steunen met 1650 Franse manschappen, wapens, munitie en transport. Vietnam zou Tourane (Đà Nẵng) en het eiland Poulo Condore aan Frankrijk afstaan, en Frankrijk het alleenrecht op handel met Vietnam geven.

Ondanks zijn religieuze roeping had Pigneau geen enkele referentie tot geloofszaken in het verdrag opgenomen. Na het sluiten van het verdrag besloot hij ook om niet langer Nguyen Anh te vertegenwoordigen maar werd hij de koninklijke commissaris van Frankrijk voor Cochin China.

Pigneau zou de beloofde troepen en voorraden krijgen van de gouverneur van Pondicherry, Thomas de Conway. Na zijn vertrek veranderde Lodewijk XVI van gedachten en stuurde een bericht naar de Conway waarin hij zij om zuinig te zijn met de te geven goederen en als hij goede reden zag het geheel af te blazen. De Conway was blij met dit bericht, niet omda hij een hekel had aan Pigneau, maar omdat hij vond dat Azië met zijn hitte, ziekten en heidenen niet het veroveren waard was. De Conway slaagde erin om Pierre tot de lente van 1789 te vertragen.

Toen hij hoorde van het verraad van Lodewijk XVI kondigde Pigneau aan dat hij zelf een expeditie zou samenstellen. In ruil voor de belofte van handel met Vietnam overtuigde hij Franse handelaren in India om hem te helpen. De handelaren gaven hem 2 schepen, wapens en munitie. Hij kreeg ook geld om 400 deserteurs uit het Franse leger te huren. Hij gaf dit leger aan Nguyen Anh die hem dankbaar was, dankzij deze hulp zou deze triomferen en keizer van Vietnam worden in 1802.

Pigneau zou dit echter niet meemaken, hij overleed aan dysenterie in 1799 op 57-jarige leven terwijl hij op mars was met het leger van prins Nguyen Canh, de zoon van Nguyen Anh die hem naar Versailles vergezeld had.

Pigneau werd heel erg vereerd, geen enkele buitenlander voor of na hem zou ooit zo vereerd worden in Vietnam. Zijn gebalsemde lichaam werd in een teak houten grafkist naar Saigon gebracht waar zowel katholieke priesters als bhoeddistische monniken zijn lichaam zegenden. Een koninklijke astroloog koos het tijdstip van zijn begrafenis. 12.000 soldaten in veelkleurige uniformen en met olifanten begeleiden een rouwstoet van meer dan 40.000 mensen (waaronder Nguyen Anh) naar een bamboe bos buiten Saigon. Pigneau had ooit zelf deze plek voor zijn begrafenis uitgekozen. Nguyen Anh hield een toespraak waarin hij vertelde van zijn vriendschap voor deze man en dat hij en zijn onderdanen een eeuwige schuld hadden aan Pigneau. Later zou de keizer er ook nog een tombe laten bouwen, maar deze is verdwenen.

Zie ook[bewerken]