Pieter Jansz. Saenredam
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Pieter Jansz. Saenredam (Assendelft, 9 juni 1597 - Haarlem, begraven 31 mei 1665) was een Nederlands kunstschilder en tekenaar, die vooral bekend werd door zijn stadsgezichten en verfijnde tekeningen en schilderijen van het interieur van kerken, waarin het lijnperspectief prachtig tot uiting komt. Hij was de eerste kunstschilder die kerkinterieurs tot onderwerp nam.
Inhoud |
[bewerken] Leven en werk
Saenredam was zoon van de Asseldelftse graveur en cartograaf Jan Saenredam. Hij was een zeer teruggetrokken persoon, maar kende in elk geval wel de Nederlandse architect Jacob van Campen. In zijn werk verwijderde hij zich van het speelse maniërisme en stortte zich op heel precieze weergave van architectonische objecten: gebouwen en interieurs, met alle lijnen en belangrijke details. Voor het perspectivistisch effect maakte hij gebruik van de lijnen van de pilaren en bogen, en wanneer hij schilderde vanuit een laag standpunt buitte hij de lijnen van de vloertegels uit. De resultaten van zijn uiterst nauwkeurige werk zijn niet zoals men zou verwachten koude, mechanische perspectiefstudies, integendeel, ze stralen warmte, sfeergevoel, ruimte en een serene rust uit. Voor zijn olieverfschilderijen gebruikte hij sfeerverhogende kleuren en bruin-rood-grijze kleurtinten. Mensen plaatste hij als nietige objectjes in de immense ruimte van de kerkgebouwen.
[bewerken] Werkwijze
De meeste stukken schilderde hij van het interieur van de Grote of Sint Bavokerk in Haarlem, waar hij ook begraven is. Maar hij schilderde ook graag in Utrecht (kerkinterieurs en stadsgezichten) en Amsterdam (o.m. het Oude Raadhuis). Zelf was hij nooit in Rome, maar hij vervaardigde een paar 'Romeinse' tekeningen die hij baseerde op het schetsboek van de schilder Maarten van Heemskerck.
Saenredams werk bestaat voor het grootste deel uit olieverfschilderijen, meest op houten panelen, maar hij maakte ook gebruik van waterverf, inkt en krijt. Meestal werkte hij als volgt: hij begon met een schets op locatie. Die werkte hij uit in zijn atelier met behulp van ontwerp- en constructietekeningen van het gebouw. Soms gaf hij het bouwwerk ietwat andere dimensies om een bepaald effect te verkrijgen. De uitgewerkte tekeningen bewaarde hij tot hij klaar was voor de laatste fase: het overbrengen van wat hij getekend had op houten panelen, waarvoor hij olieverf gebruikte.
[bewerken] Werk
Er zijn in totaal ongeveer vijftig schilderijen van hem bekend. Daaronder zijn de volgende:
- Interieur Nieuwe Kerk Haarlem, 1652 (zie afbeelding).
- Oude Raadhuis Amsterdam, 1657 (zie afbeelding).
- Interieur van het Koor van de Sint Bavokerk in Haarlem, inkt en zwart krijt op papier, Schlossmuseum, Weimar
- Interieur van de Sint Bavokerk in Haarlem, 1628, Papier, Koninklijk Museum van de Schone Kunsten, Brussel
- Interieur van de Sint Bavokerk in Haarlem, 1630, olieverf op hout, Het Louvre, Parijs
- Interieur van de Sint Bavokerk in Haarlem, 1648, olieverf op houtpaneel, National Gallery of Scotland, Edinburgh
- Interieur van de Sint Odulphuskerk in Assendelft, 1649, olieverf op houtpaneel, Rijksmuseum, Amsterdam
- Interieur van het Koor van de Sint Bavokerk in Haarlem, 1660, olieverf op hout, Worcester Art Museum, Worcester, Engeland
- Interieur van de Nieuwe Kerk in Haarlem, 1652, paneel, Frans Hals Museum, Haarlem
- Interieur van de Buurkerk in Utrecht, 1644, olieverf op eikenhout, National Gallery, Londen
- Interieur van de Sint Jacobkerk in Utrecht, 1642, olieverf op hout, Alte Pinakothek, München
- De Buurkerk te Utrecht, 1654, olieverf op hout, Collectie Six, Amsterdam
- Interieur van de Sint Janskerk te Utrecht, olieverf op hout, Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam
- Het Oude Raadhuis in Amsterdam, 1657, olieverf op hout, Rijksmuseum, Amsterdam
- Interieur van de Grote Kerk in Alkmaar, 1661, inkt en waterverf, Stedelijk Museum Alkmaar
[bewerken] Zie ook
| Meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Pieter Jansz. Saenredam op Wikimedia Commons. |

