Pils
| Pils | ||||
| Gisting | ondergisting | |||
| Alcoholpercentage | 5% | |||
| Graan | gerst | |||
| Oorsprong | Pilsen (Tsjechië) | |||
| Kleur | helder | |||
|
||||
Pils (ook pilsener of pilsner genoemd) is een soort bier dat voor het eerst door de Duitser Josef Groll in de stad Pilsen (Tsjechisch: Plzeň) in het voormalige Oostenrijk-Hongarije en het huidige Tsjechië werd gebrouwen. De naam is afgeleid van de naam van de stad. Pils bevat ongeveer 5% alcohol. Het is een ondergistend bier met een goudgele kleur. Pils komt het beste tot zijn recht bij een temperatuur van 4 graden Celsius.
Pils wordt gebrouwen uit mout, water, hop en gist. Soms worden suiker en ongemoute granen (maïs, gerst en anderen) toegevoegd. Deze laatste ingrediënten verhogen wel het alcoholgehalte, maar voegen weinig toe aan de smaak. Soms wordt er karamel toegevoegd om de kleur wat donkerder te maken. Na het lageren wordt het bier gefilterd, waardoor een heldere vloeistof ontstaat en een groot deel van de smaak verloren gaat. Vergeleken met de meeste andere biersoorten, heeft pils een vrij zwakke smaak.
In Nederland is pils het meest gedronken soort bier. Nog geen 20% van de bierconsumptie bestond in 2004 uit andere biersoorten. In België verliest de consumptie van pils al jarenlang hoe langer hoe meer aan belang ten voordele van Belgische bieren van hoge gisting.
In België wordt een glas pilsbier ook wel een pintje genoemd. Belgische pilsglazen zijn het traditionele Belgische geribbelde pintglas, het fluitje of het prinske. In Duitsland en Tsjechië wordt pilsbier vaak in hoge slanke voetglazen geserveerd.
[bewerken] Historie
Toen in de negentiende eeuw in Pilsen de koeltechnologie werd ontwikkeld, en dus ondergistende bieren veel gecontroleerder gebrouwen kon worden, werd het eenvoudig om bier van constante kwaliteit te brouwen. Daarnaast kon de mout veel beheerster worden gedroogd, waardoor deze licht van kleur bleef. Vandaar de licht- tot goudgele kleur van pils. Door het goed controleerbare brouwproces ontstond een bier met geringe smaakafwijkingen, dat gemakkelijk wegdronk. Een belangrijke factor in het succes van pils was de industrialisering van de glasproductie, waardoor drinkglazen voor een groter publiek betaalbaar werden. De heldere pils werd door veel mensen aantrekkelijker gevonden dan de troebele bieren die men kort daarvoor nog uit ondoorzichtige bekers dronk. De populariteit van pils nam enorm toe. Bovengistende bieren werden beetje bij beetje van de markt verdrongen.
Het eerste succesvolle pils werd in 1842 gedemonstreerd. De pilsbrouwerijen waren echter afhankelijk van grotten en groeven voor de koeling, zodat het pils niet overal kon worden gebrouwen. In de jaren '70 van de 19e eeuw kwamen koelmachines ter beschikking, zodat het pils ook elders kon worden gebrouwen. De aanwezigheid van koelinstallaties maakte dat een brouwerij sindsdien ook wel als ijsfabriek fungeerde.
[bewerken] Merken
De meeste grote biermerken hebben een pils in hun assortiment. Bij kleinere brouwerijen die zich op speciaalbier toeleggen, is dat lang niet altijd het geval. In Nederland zijn Alfa, Amstel, Bavaria, Brand, Dommelsch, Grolsch, Gulpener, Heineken en Hertog Jan de bekendste pilssoorten. In België zijn dit Stella Artois, Cristal, Maes, Jupiler, Bavik, Vedett, Bel en Primus.
Verder staan vooral Tsjechië en Duitsland internationaal bekend als pilsbierlanden bij uitstek. De pils uit de originele brouwerij in Pilsen wordt nog steeds op de markt gebracht onder de naam Pilsner Urquell. Andere Tsjechische merken zijn bijvoorbeeld Bernard, Budweiser Budvar, Gambrinus, Krušovice, Litovel, Primátor en Staropramen. Enkele bekende Duitse merken zijn Bitburger, Jever, Krombacher, Riedenburger en Warsteiner.
