Pinacosaurus

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Pinacosaurus
Status: Uitgestorven, als fossiel bekend
Het skelet van een pinacosaurus
Het skelet van een pinacosaurus
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Reptilia (Reptielen)
Superorde: Dinosauria
Orde: Ornithischia
Onderorde: Thyreophora
Infraorde: Ankylosauria
Familie: Ankylosauridae
Geslacht
Pinacosaurus
Gilmore, 1933
Soorten
  • P. grangeri
  • P. mephistocephalus
Afbeeldingen Pinacosaurus op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Reptielen

Pinacosaurus is een geslacht van plantenetende ornithischische dinosauriërs, behorend tot de Ankylosauridae, dat tijdens het late Krijt, zo'n 80 miljoen jaar geleden, leefde in het gebied van het huidige China en Mongolië.

Vondst en naamgeving[bewerken]

In 1923 werden door een expeditie van het American Museum of Natural History naar Mongolië bij Sjabarach Oesoe verschillende skeletten van ankylosauriden gevonden. In 1933 werden die door Charles Whitney Gilmore benoemd en beschreven als de typesoort Pinacosaurus grangeri. De geslachtsnaam is afgeleid van het Oudgriekse πίναξ, pinax, "plank", een verwijzing naar de plankvormige pantserplaatjes die het lichaam bedekten. De soortaanduiding eert Walter Willis Granger die als paleontoloog de expeditie vergezelde.

Het holotype, AMNH 6523, is gevonden in een laag van de Djadochtaformatie die dateert uit het Campanien en ongeveer tachtig miljoen jaar oud is. Het bestaat uit een schedel met onderkaken en wat osteodermen.

In 1935 benoemde Yang Zhongjian een tweede soort: Pinacosaurus ninghsiensis gebaseerd op een exemplaar uit Ningxia. Tegenwoordig wordt dit gezien als een jonger synoniem van P. grangeri.

In 1999 werd een derde soort benoemd door Pascal Godefroit: Pinacosaurus mephistocephalus, de "duivelskop", gebaseerd op specimen IMM 96BM3/1 gevonden in de Bayan Mandahu-formatie.

Beschrijving[bewerken]

Het gehele lichaam van dit vijf meter lange en 1,9 ton zware dier was bedekt met in de huid ingeplante beenplaten in de vorm van ronde osteodermen die drie rijen parallel aan de ruggengraat vormden. De nek werd beschermd door twee ringpantsers of halsbergen. Dit pantser werd nog versterkt met korte naar achteren gekromde uitstekende stekels op de nek, flanken en voorste staart die een aanvaller flinke verwondingen konden toebrengen. Aan het staarteinde bevond zich een vrij korte, vijfentwintig centimeter lange, hamerachtige knots, die met een snelle zwaai een roofdier de botten kon breken. Dat de knots klein was is gezien als een aanpassing aan het voorkomen van vrij kleine maar vlugge theropoden die eerder met snelheid dan kracht moesten worden afgeweerd.

De brede kop was vrij klein met een lengte van dertig centimeter en had aan de voorkant een hoornen snavel. Het voorste gedeelte van de bek was tandeloos, maar het overige gebit bestond uit kleine, bladvormige tanden. De neusgaten hadden per zijde gepaarde openingen, een aanpassing aan het hete klimaat. De poten waren erg kort en niet heel robuust.

Levenswijze[bewerken]

In die tijd was dat gebied een hete, droge halfwoestijn met schaarse vegetatie. Hij deelde deelde dit gebied met andere leden van de Ankylosauridae, zoals Saichania en Talarurus. Het is echter niet bekend welke planten zijn menu vormden.

Bij een opgraving werd een jeugdgroep gevonden van zes jonge dieren.

Bronnen, noten en/of referenties
  • S. Parker & J. Malam, Dinosaurussen en andere prehistorische dieren. Parragon 2002
  • P. Godefroit, X. Pereda-Suberbiola, H. Li and Z. Dong, 1999, "A new species of the ankylosaurid dinosaur Pinacosaurus from the Late Cretaceous of Inner Mongolia (P.R. China)", Bulletin de l'Institut Royal des Sciences Naturelles de Belgique, Sciences de la Terre 69(supplement): 17-366