Podcasten
|
Beluister |
(info) |
Podcasten is het aanbieden van mediabestanden op aanvraag door middel van webfeeds. De webfeed bevat een verwijzing naar de mediabestanden. Podcast-aggregators of podcatchers controleren dit bestand op wijzigingen en kunnen geïnstrueerd zijn om nieuwe bestanden automatisch te downloaden. Dankzij de introductie van mobiele mp3-spelers zoals de iPod, was deze vorm van uitzenden snel populair onder radioamateurs. De term podcast is dan ook een samentrekking tussen iPod - de mobiele mp3-speler dat een markt voor podcasts bracht - en 'broadcast' (Engels voor uitzenden).
Inhoud |
Geschiedenis [bewerken]
In 1997 beschreef Dave Winer een manier in RSS-feeds ook verwijzingen naar mediabestanden op te nemen. De methode werd toen vooral gebruikt voor websyndicatie. Een aantal factoren zorgden ervoor dat podcasten een grote vlucht nam onder consumenten, waaronder (a) de doorbraak van breedbandverbindingen bij de consument; (b) de beschikbaarheid van kleine, bescheiden geprijsde mp3-spelers met grote opslagcapaciteit; en de komst van Podcatchers die mobiel luisteren eenvoudig maken.
De term podcasten duikt voor het eerst op in 2004 toen journalist Ben Hammersley de nieuwe uitzendtechniek beschrijft [1]. Dannie J. Gregoire adopteerde deze term, waana Adam Curry podcasten populariseerde als iets revolutionairs[2].
Hoewel podcasten zich in Nederland snel ontwikkelde, is het niet zo populair geworden als in Amerika. Tijdens de begindagen was Koelcast waarmee Domien Verschuuren 50 afleveringen maakte, een van de populairste Podcasts. Daarna drong podcasten door tot de professionele wereld. De radiostations van de Nederlandse Publieke Omroep stellen een groot aantal programma's die reeds op de reguliere radio te beluisteren zijn geweest als podcast beschikbaar. Een van de langstlopende is Veertien-Achttien van Tom Tacken over de Eerste Wereldoorlog, maar is sinds kort niet meer te bereiken. Op dit moment beleeft podcasten in het Nederlandse taalgebied een heropleving door toedoen van enkele amateurs en de herontdekking door radiozenders. Deze heropleving wordt versterkt door de European Podcast Awards.
Podcasts vinden en beluisteren [bewerken]
Een applicatie dat podcast-afleveringen binnenhaalt en kan afspelen, wordt podcastaggregator genoemd. (Bijvoorbeeld: Juice (aggregator) of Sopcast) Vaak is dit geïntegreerd in een mediaspeler zoals iTunes. Ook zijn er podcastaggregatoren voor smartphones zoals Downcatcher, voor iOS; DoggCatcher en Podkicker voor Android; en PodTrapper voor BlackBerry OS. Sommige van deze applicaties bieden ook een eigen gids aan met podcasts waarop je je direct kan abonneren zodat nieuwe afleveringen automatisch worden gedownload. Er zijn ook websites met een podcastgids zoals Podcast.co.nl [3].
Podcasts in Nederland en Vlaanderen [bewerken]
Amateur podcasts [bewerken]
Enkele interessante Nederlandstalige amateurpodcasts zijn:
- Hoor!geschiedenis[4], over de geschiedenis van Nederland, gepubliceerd door Feico Houweling. Deze podcast haalde in 2011 de eerste prijs voor amateurs in de European Podcast Awards.
- KritischDenken[5], over kritisch denken en skepticisme, gepubliceerd door Jozef Van Giel en Rik Delaet. Deze podcast haalde in 2011 de tweede prijs voor amateurs in de European Podcast Awards en heeft wekelijks meer dan 5000 downloads.
- DatWasDeWeekDan[6], over actualiteit door de bril van standup comedian Nigel Williams en journalist Lieven Backx.
- Tech45[7], over technologie, het internet, met een panel van Vlamingen en Nederlanders.
Professionele podcasts [bewerken]
Enkele interessante Nederlandstalige professionele podcasts zijn:
- Eos Magazine[8], wetenschappelijke weetjes van 1 tot 5 minuten door het gelijknamige populair wetenschappelijke tijdschrift Eos en met medische topics door Dokter Hendrik Cammu
- Interne Keuken[9], Podcastversie van het gelijknamig programma met Koen Fillet en Sven Speybrouck op VRT radio1 op zaterdag middag.
- GamersNET Radio[10], Wekelijkse podcast van de Nederlandse gamesite GamersNET met nieuws, weetjes en meningen over games en de game-industrie.
- Hoe?Zo![11], Podcast van het gelijknamige wetenschappelijk programma op de NTR radio 5.
Auteursrechten [bewerken]
Voor het gebruik van auteursrechtelijk beschermde muziek gelden wettelijke regels, ook als het over internet, streaming of podcasten gaat. Kort gezegd komt het erop neer dat het uploaden (aanbieden) van muziek alleen mag als daar toestemming voor is verleend door de auteur (componist, tekstschrijver, uitgever), de uitvoerende artiest en de producent (meestal de platenmaatschappij) [bron?].
In het specifieke geval van podcasten geldt dat toestemming moet worden gevraagd aan Buma/Stemra en aan de platenmaatschappij [bron?]. De laatste vertegenwoordigt ook de uitvoerende artiest.
Buma/Stemra hanteerde tot eind 2005 een regeling die het mogelijk maakt om voor een vast bedrag per maand onbeperkt muziek aan te bieden door middel van podcasts [bron?].
Voor platenmaatschappijen (voor de naburige rechten) is zo’n regeling er nog niet. Zij wachten nog totdat het technisch mogelijk is per gebruikte muziektrack af te rekenen en de gebruikte muziek tegen kopiëren te beveiligen. Die technische mogelijkheden worden binnenkort getest met podcasts van omroepen. Dat laatste is een logisch vervolg op de regeling die de NVPI (de branchevereniging van de entertainmentindustrie) eerder trof voor streaming van radioprogramma’s. Deze test wordt uitgevoerd door de SENA [bron?].
Ook bestaat er zogenaamde podsafe muziek, waarvoor de artiesten geen muziekrechten vragen. Dit komt vaak overeen met muziek die onder de Creative Commons licentie valt, aangezien deze vrij te verspreiden is.
Populariteit [bewerken]
Podcasten gaf radioamateurs een nieuw platform met een groter bereik. In 2005 bereikten podcasts gemaakt door hobbyisten een hoogtepunt.[12]. De opkomende concurrentie van de professionele radiomakers - met de publieke omroep voorop - marginaliseert het aantal actieve hobbyisten. In 2008 worden podcasts vooral (semi)professioneel aangeboden[bron?].
In 2011 kan Radio538 - onder druk van het nieuwe uitzendrechtenstelsel van Buma/Stemra - zijn populaire podcasts niet langer gratis aanbieden, waarna veel luisteraars afhaken.[13] Eind augustus 2011 trekt Radio538 alle podcast-uitzendingen terug [14] om later met podcasts voor betalende abonnees terug te komen. Het aantal wekelijkse downloads van 6 miljoen, is tegen juni 2012 teruggelopen naar 18000 betalende abonnees. [15]
Het aantal radioprogramma's dat uitzendingen online beschikbaar stelt groeit, als een soort Uitzending Gemist voor radioprogramma's.
Zie ook [bewerken]
Bronnen, noten en/of referenties
|
