Polyatomisch ion
Een polyatomisch ion (ook bekend als moleculair ion) is een geladen chemische verbinding (een ion) waarbij minstens 2 atomen covalent met elkaar verbonden zijn. Meestal betreffen het verschillende atoomsoorten. Het prefix poly is Grieks voor veel en slaat op het feit dat er meerdere atoomsoorten voorkomen.
Bekende voorbeelden van polyatomische ionen zijn het hydroxide-ion (OH-) en het ammonium-ion (NH4+).
Een polyatomisch ion kan vaak beschouwd worden als het geconjugeerde zuur of de geconjugeerde base van een neutrale molecule. Het sulfaat-ion (SO42-) is hiervan een voorbeeld: het is namelijk afgeleid van zwavelzuur (H2SO4), dat zelf kan beschouwd worden als het hydraat van zwaveltrioxide.
Inhoud |
Nomenclatuur [bewerken]
Er bestaan in de scheikundige nomenclatuur twee regels die kunnen toegepast worden om polyatomische ionen te benoemen. Wanneer het prefix bi- wordt gebruikt, dan dient aan de brutoformule van het ion een waterstof (formeel een proton) toegevoegd te worden. De lading van het ion stijgt met 1 eenheid. Als alternatief voor bi- wordt meestal waterstof- als prefix toegevoegd. Een voorbeeld is het carbonaat-anion (CO32-): wanneer hieraan een waterstof wordt toegevoegd, ontstaat het bicarbonaat-anion (meestal waterstofcarbonaat genoemd) met als brutoformule HCO3-.
De tweede regel betreft het aantal zuurstofatomen in het ion (meestal van toepassing bij oxoanionen). Een voorbeeld vormen de (oxo)anionen van chloor:
| Oxidatietoestand | −1 | +1 | +3 | +5 | +7 |
|---|---|---|---|---|---|
| Benaming | chloride | hypochloriet | chloriet | chloraat | perchloraat |
| Brutoformule | Cl− | ClO− | ClO2− | ClO3− | ClO4− |
| Molecuulmodel |  |
 |
 |
 |
 |
De achtervoegsels -ide, -iet en -aat slaan op de verschillende oxidatietoestanden die chloor kan aannemen.
Overzicht van de meestvoorkomende polyatomische ionen [bewerken]
Onderstaande tabel heeft een overzicht van de meestvoorkomende polyatomische ionen met hun brutoformule, structuurformule en moleculaire massa.
Anionen [bewerken]
| Anion | Moleculaire massa (g/mol) | Brutoformule | Structuurformule |
|---|---|---|---|
| Acetaat | 59,04402 | CH3COO− |
 |
| Benzoaat | 121,1134 | C6H5COO− |
 |
| Waterstofcarbonaat (bicarbonaat) | 61,01684 | HCO3− |
 |
| Carbonaat | 60,0089 | CO3− |
 |
| Cyanide | 26,0174 | CN− |
 |
| Hydroxide | 17,00734 | OH− |
 |
| Nitraat | 62,0049 | NO3− |
 |
| Fosfaat | 94,971362 | PO43− |
 |
| Sulfaat | 96,0626 | SO42− |
 |
| Chloraat | 83,4512 | ClO3− |
 |
| Bromaat | 127,9022 | BrO3− |
 |
Kationen [bewerken]
| Kation | Moleculaire massa (g/mol) | Brutoformule | Structuurformule |
|---|---|---|---|
| Ammonium | 18,03846 | NH4+ |
 |
| Hydroxonium | 19,02322 | H3O+ |
 |
| Kwik(I) | 401,18 | Hg22+ | |
| Tropylium | 91,13048 | C7H7+ |
 |
