Poolse Verenigde Arbeiderspartij

Poolse Verenigde Arbeiderspartij
Algemene gegevens
Opgericht	1948
Actief in	Polen
Ideologie	Marxisme-leninisme
Portaal    Politiek

De Poolse Verenigde Arbeiderspartij (Pools: Polska Zjednoczona Partia Robotnicza, PZPR) was de regerende partij in Polen en kwam in 1948 tot stand na een (min of meer afgedwongen) fusie tussen de Poolse Arbeiderspartij (PPR) en de Poolse Socialistische Partij (PPS). De PZPR was vanaf die tijd, tot de zomer van 1989 de belangrijkste en machtigste partij. Andere partijen die naast de PZPR bestonden, waren opgenomen in het Democratisch Eenheidsfront.

Het partijcongres van de PZPR was formeel de machtigste instantie van de partij. Het partijcongres koos een Centraal Comité. De dagelijkse leiding van de PZPR lag evenwel in handen van het Politbureau, een uitvoerend comité dat werd gekozen uit leden van het Centraal Comité. In het Politbureau zaten zowel stemhebbende leden als kandidaatsleden (dat wil zeggen niet-stemhebbende leden).

Eind jaren '70 daalde de populariteit van de PZPR tot een dieptepunt. De populariteit van de belangrijkste oppositiegroep, Solidarność van Lech Wałęsa steeg echter. Generaal Wojciech Jaruzelski pleegde een staatsgreep en nam de macht in handen. De PZPR-leiding verbood in 1981 Solidarność.

In 1989 werd de monopoliepositie van de PZPR afgeschaft en in januari 1990 werd de PZPR opgeheven. De Sociaaldemocratie van de Republiek Polen kwam voor de Poolse Verenigde Arbeiderspartij in de plaats. De Poolse Communistische Partij claimt dat het de opvolger is van de Poolse Verenigde Arbeiderspartij.

Lijst van Eerste Secretarissen van de PZPR

De hoogste functie binnen de PZPR was die van Eerste Secretaris, een functie de facto gelijkstond aan die van staatshoofd.

Bolesław Bierut (voorzitter Centraal Comité 1948-54)	1948-1956
Edward Ochab	1956
Władysław Gomułka	1956-1970
Edward Gierek	1970-1980
Stanisław Kania	1980-1981
Wojciech Jaruzelski	1981-1989
Mieczysław Rakowski	1989-1990