Poolse Verenigde Arbeiderspartij

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Poolse Verenigde Arbeiderspartij
POL PZPR logo.svg
Geschiedenis
Opgericht 16-21 december 1948
Opheffing 27-30 januari 1990
Algemene gegevens
Actief in Polen
Hoofdkantoor Warschau
Krant Trybuna Ludu
Aantal leden 3.500.000 (1970)
Richting Links
Ideologie Communisme, Marxisme-leninisme
Jongerenorganisatie Poolse Socialistische Jeugd Unie
Portaal  Portaalicoon   Politiek

De Poolse Verenigde Arbeiderspartij (Pools: Polska Zjednoczona Partia Robotnicza, PZPR) was de regerende communistische partij in Polen. De partij kwam in 1948 tot stand na een fusie tussen de Poolse Arbeiderspartij (PPR) en de Poolse Socialistische Partij (PPS). De PZPR was vanaf die tijd, tot de zomer van 1989 de belangrijkste en machtigste partij. Andere partijen die naast de PZPR bestonden, waren opgenomen in het Democratisch Eenheidsfront.

Het partijcongres van de PZPR was de machtigste instantie van de partij. Het partijcongres koos een Centraal Comité. De dagelijkse leiding van de PZPR lag evenwel in handen van het Politbureau, een uitvoerend comité dat werd gekozen uit leden van het Centraal Comité. In het Politbureau zaten zowel stemhebbende leden als kandidaatsleden (dat wil zeggen niet-stemhebbende leden).

Eind jaren 70 daalde de populariteit van de PZPR tot een dieptepunt. De populariteit van de belangrijkste oppositiegroep, Solidarność van Lech Wałęsa steeg echter. Generaal Wojciech Jaruzelski pleegde een staatsgreep en nam de macht in handen. De PZPR-leiding verbood in 1981 Solidarność.

In 1989 werd de monopoliepositie van de PZPR afgeschaft en in januari 1990 werd de PZPR opgeheven. Er kwamen verschillende partijen voor in de plaats, zoals de Sociaaldemocratie van de Republiek Polen, de Poolse Sociaaldemocratische Unie en de Unie van Poolse Communisten "Proletariaat". Tegenwoordig noemt de in 2002 opgerichte Communistische Partij van Polen zichzelf de opvolger van de Poolse Verenigde Arbeiderspartij.

Lijst van Eerste Secretarissen van de PZPR[bewerken]

De hoogste functie binnen de PZPR was die van Eerste Secretaris, een functie de facto gelijkstond aan die van staatshoofd.

Bolesław Bierut (voorzitter Centraal Comité 1948-54) 1948-1956
Edward Ochab 1956
Władysław Gomułka 1956-1970
Edward Gierek 1970-1980
Stanisław Kania 1980-1981
Wojciech Jaruzelski 1981-1989
Mieczysław Rakowski 1989-1990