Prehistorisch Egypte

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Pre-dynastieke periode (Naqada))
Ga naar: navigatie, zoeken
Geschiedenis van Egypte

Dit artikel maakt deel uit van een serie
over de geschiedenis van Egypte.

Egyptische piramiden

Prehistorisch Egypte pre–3100 v. Chr.
Oude Egypte
Vroeg-dynastieke Periode 3100–2686 v. Chr.
Oude Rijk 2686–2181 v. Chr.
Eerste tussenperiode 2181–2055 v. Chr.
Middenrijk 2055–1650 v. Chr.
Tweede Tussenperiode 1650–1550 v. Chr.
Nieuwe Rijk 1550–1069 v. Chr.
Derde Tussenperiode 1069–664 v. Chr.
Late periode 664–332 v. Chr.
Grieks Egypte 332–30 v. Chr.
Alexandrijnse Oorlog 48 v. Chr.
Romeins Egypte 30 v. Chr.–640 CE
Vroeg-islamitisch Egypte 640-1517
Kruisvaardersinvasie van Egypte 1154-1169
Ottomaans Egypte 1517–1867
Franse bezetting 1798–1801
Semi-autonome provincie 1801-1882
Kedivaat Egypte 1867–1914
Modern Egypte
Britse overheersing 1882–1953
Sultanaat Egypte 1914–1922
Egyptische Revolutie van 1919
Koninkrijk Egypte 1922–1953
Egyptische Revolutie van 1952
Republiek 1953–nu
Vrije Officieren en Nasser 1952-1970
Verenigde Arabische Republiek 1958–1961
Verenigde Arabische Staten 1958–1961
Egypte onder Sadat 1970-1981
Egypte onder Moebarak 1981-2011
Egyptische Revolutie van 2011
Protesten en staatsgreep in 2013
Portaal  Portaalicoon  Geschiedenis
Portaal  Portaalicoon  Egypte

De prehistorie van Egypte of predynastische periode loopt tot ca. 3000 v.Chr., toen in het Oude Egypte het koningschap werd ingesteld en het land werd verenigd onder één koningshuis, dat van de farao.

Prehistorisch Egypte[bewerken]

Egypte was al vroeg een populair gebied voor mensen. Dit tijdvak van Egypte begint met het Paleolithicum (ca. 500.000 / 300.000 - 10.000 v.Chr.) en eindigt met het einde van de Pre-dynastieke periode (Naqada) (ca. 5000 - 3000 v.Chr.). In dit tijdvak zien we diverse culturen opkomen die met elkaar concurreren om de macht. De culturen van Boven-Egypte zijn beter onderzocht dan die van Beneden-Egypte, omdat in de Nijldelta van Beneden-Egypte door klimatologische en geologische factoren minder archeologisch materiaal bewaard is gebleven.

Mesolithicum (ca. 10.000 - 5000 v.Chr.)[bewerken]

Rond het midden van het Mesolithicum migreerden bevolkingsgroepen vanuit Noord-Afrika en het oosten van het Middellandse Zeegebied naar Egypte. Vanaf ca. 7000 v.Chr. vestigden deze zich in de Nijldelta en de benedenloop van de Nijl. Door de Nijloverstromingen waardoor de landbouw hoge opbrengsten gaf, groeide de bevolking snel.

Qadan- en Esna-cultuur (Laat Paleolithicum)[bewerken]

Er zijn een twintigtal archeologische vindplaatsen in Boven-Nubië die behoren tot de Qadancultuur. Deze cultuur kenmerkt zich door het verbouwen van graan langs de Nijl. Deze groep mensen kwam uit de toenmalige Libische oases die ten gevolge van klimatologische veranderingen begonnen uit te drogen. Analyse van pollen die gevonden zijn bij archeologische vindplaatsen van de Esnacultuur in Egypte heeft aangetoond, dat zij naast graan ook andere gewassen verbouwden. Daarnaast vonden archeologen ook wilde exemplaren van moderne planten. Volgens één hypothese leidde deze sedentaire (niet-nomadische) levenswijze tot oorlogen, wat negatieve gevolgen had voor de landbouw en uiteindelijk het einde betekende van deze culturen.

Fajoem A-cultuur (Neolithicum)[bewerken]

Voortdurende uitdroging van de oases dreef de voorouders van de Egyptenaren ertoe om zich permanent rond de Nijl te vestigen. Van de periode van ca. 9.000 - 6.000 v.Chr. zijn weinig sporen van deze culturen overgebleven. Maar vanaf 6.000 v.Chr. is er sprake van kleine nederzettingen in Egypte. Deze cultuur kenmerkte zich doordat de doden werden begraven vlakbij en soms zelfs in de nederzettingen.

Het Narmerpalet herdenkt de vereniging van Boven- en Beneden-Egypte onder één heerser, Narmer

Neolithicum of Pre-dynastieke periode (ca. 5000 - 3000 v.Chr.)[bewerken]

De Badari-cultuur liep van ca. 5000 - 4000 v.Chr. en in deze periode werd al aardewerk vervaardigd en metaal bewerkt. Deze cultuur was de meest dynamische van haar tijd, maar zeker niet de enige. Ze bevond zich in Midden-Egypte en was ontstaan uit een mengeling van verschillende culturen.

De pre-dynastieke periode wordt ingedeeld in drie fasen, namelijk Naqada I, Naqada II en Naqada III. De periodes zijn vernoemd naar de stad Naqada, waar archeologen verschillende bewoningslagen hebben blootgelegd. Deze lagen zijn voor het eerst in deze stad ontdekt; pas later zijn ze ook in andere oude steden gevonden.

Naqada I[bewerken]

Naqada I staat ook wel bekend als de Amratische periode, het is vernoemd naar de archeologische site Amra ongeveer 9 kilometer van Abydos. Ze vangt aan in ca. 4000 v.Chr. en gaat in ca. 3500 v.Chr. over in Naqada II.

Zoals de eerdere culturen is Naqada I vooral een lokale dorpscultuur waar weinig sporen te vinden zijn van sociale stratificatie (verschillen in sociale status die tot uitdrukking gebracht kunnen worden in verschillende grafgiften). Tijdens deze periode zijn er geen sporen die wijzen op contacten met het buitenland.

Naqada II[bewerken]

Naqada II staat ook wel bekend als de Gerzeïsche periode. Het is vernoemd naar de plek Al-Girzah vlakbij de Fajoem-oase. Ze vangt aan rond 3500 v. Chr. en gaat in 3300 v. Chr in Naqada III.

Deze periode vormt een keerpunt in de Egyptische prehistorie. Tijdens deze periode verspreidde ze zich over de gehele Nijldal tot in de Delta. Er is ook sprake van contacten met het buitenland. Er is eveneens sprake van sociale stratificatie en ontwikkeling van belangrijke bevolkingscentra, zoals Hierakonpolis, Koptos, Abydos en Naqada. Het proces van verspreiding leidt uiteindelijk tot centralisatie en het begin van staatsorganisatie in Egypte, waardoor het land uiteindelijk verenigd werd onder één heerser. Tijdens Naqada II wijzen motieven in kunst en architectuur op contacten met Mesopotamië. Het Egyptische schrift zou ontstaan kunnen zijn als reactie op contacten met dit gebied, maar is zeker niet afgeleid van schriftsystemen uit Mesopotamië, aangezien de twee radicaal verschillen.

Naqada III[bewerken]

Naqada III, ook wel Dynastie 0 genoemd. Zij vangt aan vanaf 3300 v. Chr. tot 3032 v. Chr waarin zij overgaat in de Vroeg-dynastieke Periode.

Al tijdens deze periode regeren koningen die de beide landsdelen (Opper-Egypte en Neder-Egypte) bestuurden. De latere idealisatie van het latere centraal staande dualisme in de Egyptische ideologie lijkt niet op historische feiten te berusten. Uit de archeologische feiten kan geconcludeerd worden dat er voor de rijksvereniging diverse culturen naast elkaar bestonden en dat deze geleidelijk verenigd werden totdat één heerser controle over het gehele gebied had. De heersers van Naqada II hadden het koninklijke serech-embleem en werden begraven in het koninklijke grafveld te Umm el-Qaab (Abydos). De reliëfs op monumentale paletten en knotskoppen die toebehoorden aan de laatste predynastieke heersers, zoals Narmer, lijken overwinningen op plaatsen in de Nijldelta vast te leggen, evenals rituele en agrarische gebeurtenissen.

Het oude Egypte[bewerken]

In ca. 3000 v.Chr. veroverden de culturen uit het zuiden die uit het noorden en werd Egypte een eenheid, waarbij één heersersfamilie het gehele land regeerde. In deze tijd ontwikkelde en verspreidde het hiërogliefenschrift zich en gebruikte men reeds de Egyptische kalender met 365 dagen in een jaar. Op de kalender werden niet alleen belangrijke gebeurtenissen uit de geschiedenis bijgehouden, maar werden eveneens de hoogtes van de Nijloverstromingen genoteerd.

Historici hebben de 27 eeuwen vanaf Naqada III verdeeld in periodes, verwijzend naar het feit dat Egypte soms verenigd was in één rijk (Vroeg-dynastieke Periode, Oude Rijk, Middenrijk, enz.) en Tussenperiodes waarin dit niet het geval was. Lees verder over de [geschiedenis van het Oude Egypte]].

Zie ook[bewerken]