Precolumbiaanse geschiedenis van Colombia

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Vereenvoudigde precolumbiaanse verspreiding in Colombia (1500):

██ Tierra Firme

██ Castillo del Oro

██ Chocó

██ chibcha

██ barbacoas

De precolumbiaanse geschiedenis van Colombia beschrijft de tijd voor de komst van de Spaanse conquistadores van het gebied waar zich het huidige Colombia bevindt. De Caribische kust van Colombia werd verkend door Rodrigo de Bastidas, de eerste Europeaan die in contact kwam met het voorheen geïsoleerd levende Zuid-Amerika, Alonso de Ojeda en Vasco Nuñez de Balboa. Hierbij richtte Alonso de Ojeda zich vooral op Venezuela en De Balboa op Panama, beide landen tot 1831 deel van Groot-Colombia. Tijdens de Conquista raakten de conquistadores bezeten door de mythe van El Dorado, het land van goud dat in Colombia zou moeten liggen.

De overblijfselen van de precolumbiaanse culturen San Agustín (~1000 v. Chr. - 1500 na Chr.) en Tierradentro (ongeveer 500-900 na Christus) zijn in 1995 op de Werelderfgoedlijst geplaatst.

Naamgeving[bewerken]

De term precolumbiaans, met "u", verwijst naar de tijd en cultuur voor de komst van Columbus. Hoewel het land Colombia het enige land is, dat genoemd is naar de ontdekker, is hij nooit in het huidige Colombia geweest. Het land Colombia wordt vaak foutief aangeduid als Columbia, een gevoelige kwestie in het land zelf.

Eerste landbouwgebruik op de verschillende continenten; Zuid-Amerika begon vermoedelijk rond 5500 jaar geleden landbouw te bedrijven

Oudste bewoning van Zuid-Amerika[bewerken]

Colombia werd naar schatting sinds ruim 10.000 jaar voor onze jaartelling bewoond door verschillende inheemse volkeren. Volgens de Clovishypothese migreerden de eerste bewoners van de Amerika's eerst naar Noord-Amerika via de Beringlandbrug en kwamen later Zuid-Amerika net als de dieren ongeveer 3 miljoen jaar eerder (tijdens de Great American Biotic Interchange) via de landengte van Panama binnen. Met name aan de Caribische kust en in de hooglanden van en intermontane valleien tussen de drie langgerekte hooggebergtes (Cordillera Occidental, Central en Oriental) vestigden zich groepen inheemse volkeren.[1] De oudste resten van menselijke bewoning, met name menselijke resten en rotstekeningen, in Colombia werden gevonden in El Abra, ten noorden van Zipaquirá op de Sabana de Bogotá en zijn gedateerd op ongeveer 12.450 jaar oud.

De oudste menselijke resten in Zuid-Amerika zijn gedateerd lang hiervoor, op 32.000-60.000 jaar oud in Pedra Furada, Brazilië en 33.000-35.000 jaar in Monte Verde, Chili. Ook in Paccaicasa, Peru (~20 ka) en Venezuela (Taima Taima; ca. 14.000 jaar) zijn vondsten gedaan die erop wijzen dat Zuid-Amerika al eerder door mensen bewoond werd, wat de Clovishypothese, die uitgaat van laat-Pleistocene migratie tijdens het Laatglaciaal onjuist zou maken en mensen al eerder tijdens het Weichselien de Amerika's bevolkten.

Andere hypothesen over de eerste bewoners van de Amerika's zijn opgesteld door António Mendes Correia (1925); Zuid-Amerika, met name Patagonië, werd bevolkt vanuit Oceanië en Paul Rivet die in 1943 stelde dat de eerste mensen reeds 6000 jaar voor de Noord-Amerikaanse migratiestromen Zuid-Amerika binnenkwamen met primitieve boten vanuit Australië en Melanesië.

De ouderdom van de vindplaatsen in Colombia en vooral elders in Zuid-Amerika wijst erop dat de vroegste bewoners van het continent samenleefden met de Pleistocene megafauna en vermoedelijk jaagden op reuzenluiaards en reuzengordeldieren. Ook Cuvieronius leefde ten tijde van het Pleistoceen in Zuid-Amerika. Fossielen van de mini-olifant zijn gevonden in de gemeente Yumbo in het departement Valle del Cauca.

Kaartje pre-Colombiaanse cultuur Kaartje Carchi-Narino-cultuur
Precolumbiaanse beschavingen
in Colombia:
tairona
zenú
muisca
quimbaya (cultuur)
tolima
calima
Tierradentro
San Agustín
La Tolita
Precolumbiaanse volkeren
en culturen
in het
zuidwesten van het land:
1 - quimbaya
2 - Calima
3 - La Balsa
4 - San Agustín
5 - Capulí
6 - Piartal
7 - Tumaco-La Tolita

Precolumbiaanse beschavingen in Colombia[bewerken]

Er ontwikkelden zich hoogstaande culturele beschavingen in met name die gebieden die bepaald werden door drie factoren; rivieren, gebergten en mijnbouwgebieden, met name voor goud. De archeologische opgravingen van de monsu worden het vroegst gedateerd op ongeveer 3350 jaar voor Christus.[2]

De belangrijkste culturen en volkeren waren:

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. (es) Geografía de Colombia - Instituto Geográfico Agustín Codazzi - Imprenta nacional de Colombia - 2013 - p. 92-93
  2. (es) Archeologische vondsten in Colombia - Ana María Groot - Precolumbiaans Colombia - Atlantische kust - in: Botiva, Álvaro et al. 1989. Colombia Prehispánica