President van de Franse Republiek

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

(Doorverwezen vanaf President van Frankrijk)

De President van de Franse Republiek (Frans: Président de la République française), in het dagelijkse spraakgebruik de President van Frankrijk, is het verkozen staatshoofd van Frankrijk, tevens co-prins van Andorra. De Franse president is één van de weinige staatshoofden binnen de Europese Unie die daadwerkelijke politieke macht uitoefent en dan ook aanwezig is bij vergaderingen van de Europese Raad. De huidige president is Nicolas Sarkozy, sinds 16 mei 2007. Nicolas Sarkozy werd in de presidentsverkiezingen van 2007 in de tweede en beslissende ronde van 6 mei 2007 tot nieuwe president verkozen, met ongeveer 53 procent van de stemmen.

Inhoud

1 Bevoegdheden
2 Ambtstermijn
3 Verkiezing
4 Opvolging
5 Residentie
6 Presidenten
- 6.1 Presidenten uit de Vijfde Republiek
7 Externe link
8 Bronnen, noten en/of referenties

[bewerk] Bevoegdheden

Sinds de invoering van de Vijfde Republiek door Charles de Gaulle zijn de bevoegdheden van de president fors uitgebreid, met name op het gebied van het buitenlands beleid. Hoewel wetgeving het domein is van de minister-president en het parlement, heeft de president zowel formeel als informeel (volgens de Franse Grondwet) significante macht.

Wellicht zijn belangrijkste bevoegdheid is dat de president de minister-president mag kiezen. Echter, omdat het parlement het kabinet mag wegsturen, is zijn keuze beperkt tot een premier die door een meerderheid van de Assemblée wordt ondersteund. Als een meerderheid van het parlement een andere politieke kleur heeft dan die van de president, dan is een zogenaamde cohabitation nodig.

De vorige president Chirac (rechts) met de Amerikaanse president Bush, 26 mei 2002 in Parijs

[bewerk] Ambtstermijn

Oorspronkelijk (sinds 1958) was de ambtstermijn van de president zeven jaar. Sinds een referendum hierover in 2000 is de ambtstermijn ingekort tot vijf jaar, dezelfde als de maximale zittingsduur van het parlement. Hiermee wordt het risico op een cohabitation in de laatste twee jaar van een presidentiële termijn verkleind. De president kan echter ėėn maal vervroegd het parlement ontbinden en vekiezingen uitschrijven, als hij meent daarmee zijn positie te zullen versterken. Dat kan echter toch anders uitpakken, zoals Jacques Chirac ondervond in 1997. President Chirac's tweede ambtstermijn (vanaf 2002 tot 2007) was de eerste die vijf jaar heeft geduurd.

[bewerk] Verkiezing

Een presidentskandidaat heeft 500 handtekeningen nodig van lokale, regionale of nationale afgevaardigden, waarvan er totaal ongeveer 37.000 zijn.^[1]

De verkiezing van de Franse president vindt plaats in (zo nodig) twee rondes, om zeker te stellen dat de president met een meerderheid van uitgebrachte stemmen wordt verkozen. Tenzij in de eerste ronde één kandidaat een absolute meerderheid behaalt, wat sinds 1958 niet is voorgekomen, gaan de twee kandidaten met de meeste stemmen door naar een tweede ronde, twee weken na de eerste.

Bij de verkiezingen van 2002 ging de tweede ronde tussen zittend president Jacques Chirac en de extreem-rechtse Jean-Marie Le Pen. Chirac behaalde in de eerste ronde 19,88%, in de tweede ronde 82,21%; voor Le Pen was dat 16,86% respectievelijk 17,79%.

In de eerste ronde van de Franse presidentsverkiezingen 2007 op zondag 22 april 2007 deden 12 kandidaten mee. De opkomst was hoog: 84,6%. Nicolas Sarkozy won 31,11% van de stemmen, Ségolène Royal 25,87%, waarmee zij de tweede ronde bereikten. Op 6 mei werd Sarkozy met zo'n 53% van de stemmen verkozen tot opvolger van Jacques Chirac.

Ingang van het Élysée-paleis

[bewerk] Opvolging

In geval van overlijden of aftreden van de president wordt de voorzitter van de Senaat interim-president. Alain Poher is als enige interim-president geweest, en wel twee keer. Als ook de interim-president wegvalt neemt de regering (het kabinet) de bevoegdheden van de president over.

De regering moet zo snel mogelijk presidentsverkiezingen organiseren in de interim-periode.