Karel van België

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Prins-regent Karel)
Ga naar: navigatie, zoeken
Karel van België
1903-1983
ZKH Prins Karel van Belgie
ZKH Prins Karel van Belgie
Graaf van Vlaanderen
Periode 1910-1983
Voorganger Filips, Graaf van Vlaanderen
Opvolger afgeschaft
regent van België
Periode 1944-1950
Vader Albert I van België
Moeder Elisabeth in Beieren
Dynastie Saksen-Coburg en Gotha/België
Coat of Arms of Prince Charles of Belgium (1921-1983).svg
Wapen als graaf van Vlaanderen

Karel Theodoor Hendrik Anton Meinrad (Brussel, 10 oktober 1903 - Oostende, 1 juni 1983), graaf van Vlaanderen, prins van België, was regent van België van 1944 tot 1950.

Biografie[bewerken]

Prins Karel werd geboren als tweede zoon van koning Albert I en koningin Elisabeth. Hij werd vernoemd naar zijn grootvader van moederszijde, hertog Karel Theodoor in Beieren. In 1910 kreeg hij de titel Graaf van Vlaanderen.

Hij volgde een opleiding bij de Britse marine, waar hij ereluitenant was. Hij wilde in de jaren dertig trouwen met het burgermeisje Jacqueline Wehrli, maar naar verluidt zou het huwelijk door het Belgische hof zijn afgekeurd. Uit hun relatie werd volgens Michel Capon[bron?] in 1938 een dochter geboren, Isabelle, die de achternaam van haar stiefvader ontving (Wybo)[1][2]

In 1939 werd prins Karel kolonel in het Belgische leger. Gedurende de Tweede Wereldoorlog leefde hij teruggetrokken in Brussel. Onder een valse naam bracht hij de laatste maanden door in een Waals dorp.

Regent[bewerken]

Op 20 september 1944 werd hij door de Verenigde Kamers tot regent van het koninkrijk verkozen, omdat zijn broer Leopold III weggevoerd was naar Duitsland en later in (vrijwillige) ballingschap in Zwitserland verbleef. Hij legde op 21 september de grondwettelijke eed af en moest zijn taak vervullen tijdens de moeilijke omstandigheden van de Koningskwestie tot 20 juli 1950, toen het parlement vaststelde dat er een einde was gekomen aan de onmogelijkheid tot regeren van Leopold III. Die dag hield het regentschap automatisch op.

Prins Karel wordt wel eens beschouwd als de redder van de monarchie. Hij was een uitstekend diplomaat en had zeer goede contacten met Winston Churchill en de andere geallieerden.

Kunstschilder[bewerken]

Prins Karel trok zich terug uit het openbare leven en legde zich toe op de teken- en schilderkunst onder de artiestennaam Karel van Vlaanderen op een domein aan het strand van Raversijde [3] Over dat pseudoniem heerste in Franstalige milieus ongenoegen, omdat men er van oordeel was dat leden van het koningshuis ambtshalve ook een Franse naam dienden te hebben. Karel zelf heeft die vertaling echter steeds geweigerd, omdat hij zijn status van artiest strikt gescheiden wilde houden van zijn familiale aangelegenheden.

In december 1981 verkocht prins Karel zijn domein aan de Belgische Staat. Hij overleed twee jaar later op 1 juni 1983 in het Oostendse Heilig Hartziekenhuis. Hij werd op 7 juni 1983 met nationale eer in Brussel begraven en bijgezet in de Crypte te Laken.

Hij was de laatste graaf van Vlaanderen. Na hem werd deze dynastieke titel niet meer toegekend.

In populaire cultuur[bewerken]

  • Prins Karel werd begin jaren '60 twee keer vermeld in een nummer van De Strangers. Beide nummers verwezen naar een toen actueel bericht waarin de prins opgelicht bleek door één van zijn voormalige adviseurs.
    • Hij wordt kort vermeld in het lied "'t Vuil Ventje" (1961) waarin een zekere Gérard vier miljoen ontvangt van prins Karel "die er niks mee kon doen." [4]
    • In een ander lied van de Strangers, Kinderliekes, komt het volgende stukje voor:
wille wij, wille wij veur de deugenieterij
Prinske Karel is gon troosten
na dattem ze geld vermoostte
zeg komde de maand nog deur
anders schiete kik aa wa veur
(vert.: Willen wij Prins Karel eens gaan troosten,
nadat hij zijn geld verspilde.
Kom je de maand nog door,
anders schiet ik je wat voor)[5]

Literatuur[bewerken]

  • Jan VELAERS & Herman VAN GOETHEM, Leopold III: de koning, het land, de oorlog, Lannoo, Tielt, 1994.
  • Gunnar RIEBS, Karel. Graaf van Vlaanderen. Prins van België. Regent van het Koninkrijk., Uitgeverij Van Halewyck, Leuven, 2003
  • André DE STAERCKE, Memoires over het Regentschap en de Koningskwestie, teksten en documenten uitgegeven door Jean Stengers en Ginette Kurgan – van Hentenryk, Lannoo, Tielt, 2003
  • Rien EMMERY, Un Carlisme à la Belge? De rol van Prins-regent Karel en zijn entourage in het verloop van de koningskwestie (1940-1950), licentiaatsverhandeling, Universiteit Gent, 2005.
  • Mark VAN DEN WIJNGAERT & Vincent DUJARDIN, België zonder koning: 1940-1950, de 10 jaar dat België geen koning had, Lannoo, Tielt, 2006
  • Rien EMMERY, Prins Karel. Leven in de schaduw van Leopold III, Manteau, Antwerpen, 2007

Zie ook[bewerken]


Bronnen, noten en/of referenties