Burgerlijk recht

Burgerlijk recht (ook wel civiel recht of privaatrecht genoemd) beschrijft de regels voor de onderlinge verhoudingen tussen personen. De inhoud van het burgerlijk recht wordt het materiële burgerlijke recht genoemd. Het formele privaatrecht beschrijft de procedures van het civiele recht, dit wordt ook wel burgerlijk procesrecht genoemd.

Nederland

Het Nederlandse civiel recht is voor een belangrijk deel vastgelegd in het Nederlandse Burgerlijk Wetboek, zie ook het artikel Civiel recht (Nederland).

Het Nederlandse burgerlijk recht stamt af van de Code Civil uit de tijd van Napoleon. In eerste instantie was het Nederlandse burgerlijk wetboek niet meer dan een vertaling van dit Franse wetboek. In de tweede helft van de 20e eeuw werd begonnen met het herschrijven van het wetboek, onder leiding van de in 1954 overleden Leidse hoogleraar Eduard Meijers.

België

België kent, in tegenstelling tot Nederland, een afzonderlijk handelsrecht, dat als het ware uit het burgerlijk recht gelicht is. Er is het Belgische Burgerlijk Wetboek, maar voor een welomschreven categorie van handelaars of daden van koophandel geldt een afzonderlijk Wetboek van koophandel. Over het algemeen is de bewijsvoering onder handelaars soepeler en gemakkelijker. Er zijn afzonderlijke rechtbanken van koophandel, ook handelsrechtbanken genoemd. Alle vennootschappen, zoals beschreven in het Wetboek van vennootschappen, hebben ofwel een handelsactiviteit, ofwel een burgerlijke activiteit. Zeer vereenvoudigd komt het hier op neer dat industrie (de secundaire sector) en handel (de tertiaire sector) onder het handelsrecht vallen, terwijl landbouw, mijnbouw en visserij (de primaire sector) alsook de vrije beroepen onder het burgerlijk recht vallen. Naar Belgische begrippen vormen handelsrecht, arbeidsrecht en burgerlijk recht samen het privaatrecht.