Putdeksel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Putdeksels
Putdeksel met wapen
Praag

Een putdeksel is een deksel om de opening van een put af te sluiten, meestal van zwaar metaal, soms van kunststof.

De meeste putdeksels zijn in het wegdek te vinden en dekken vaak een gat bovenin een rioolput af. Het deksel is meestal rond, gemaakt van gietijzer en is zwaar van gewicht.

Vorm[bewerken]

Over het algemeen kan geconcludeerd worden dat oude putdeksels vierkant zijn en moderne rond. Welke vorm zij echter ook hebben, op alle deksels is reliëf aangebracht om grip te creëren.

Oorspronkelijk was de reden voor de overstap naar rond dat een rond putdeksel niet in de put kan vallen. Een vierkant putdeksel zou (diagonaal) wel in het eigen gat kunnen vallen. Dat is vooral gevaarlijk als iemand in de schacht aan het werk is voor onderhoud. Door verbeterde ontwerpen kunnen vierkante deksels, bijvoorbeeld met scharnieren, ook veilig zijn. Ronde deksels zijn lichter dan vierkante deksels met eenzelfde doorsnede.

Ondanks dat het putdeksel rond is, is het ijzeren frame rond een put bijna altijd vierkant. Het vierkante frame heeft een voordeel bij de bestrating: er kan makkelijker om de put heen betegeld worden. Ronde frames zie je alleen op plaatsen waar de bestrating centrisch of waaiervormig is of als de put in asfalt geplaatst wordt. Een vierkant frame zorgt bij deze vormen van bestrating namelijk weer voor problemen.

Raceauto kan putdeksel oplichten[bewerken]

Wanneer een zware vrachtwagen over een putdeksel rijdt, mag het putdeksel niet door trillingen opgelicht worden. Maar door zijn aerodynamica wordt een raceauto bij hoge snelheden sterk tegen het wegdek gedrukt voor een betere grip van de banden. Daardoor is er onder de raceauto een lage luchtdruk die sterk genoeg is om een putdeksel op te lichten. Bij straatraces met formule 1-wagens worden putdeksels meestal vastgelast.

Overigens worden putdeksels bij een hevige regenbui ook wel eens uit hun sponning gelicht als het waterpeil in het riool hoger oploopt dan het straatpeil. Hierbij is een druk van vijf tot tien centimeter water al voldoende.

Trivia[bewerken]

Het Station Rotterdam Blaak wordt soms een putdeksel (of een vliegende schotel) genoemd.