Pyramide van Austerlitz

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Pyramide van Austerlitz
Pyramide van Austerlitz 2008
Pyramide van Austerlitz 2008
Locatie Utrechtse Heuvelrug
Bouw gereed 1804
Status Rijksmonument
Monumentnummer 39543
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde
Pyramide van Austerlitz 1805

De Pyramide van Austerlitz is een 36 meter hoge piramide van aarde, in 1804 gebouwd door napoleontische soldaten op een van de hoogste punten van de Utrechtse Heuvelrug, in de gemeente Woudenberg. Boven op de piramide staat een stenen obelisk uit 1894.

Geschiedenis[bewerken]

Op deze centrale plek in Nederland had de Franse generaal Auguste de Marmont in 1804 een legerkamp opgericht (Camp d'Utrecht) waar hij verschillende bataljons in een paar maanden wist samen te smeden tot een groot, goed getraind leger, dat de Britse vijand zou kunnen verslaan bij een eventuele herhaling van de inval van 1799. Tevreden over de militaire kracht van het nieuwe leger, en tegen verveling bij zijn soldaten, liet De Marmont de soldaten in de herfst van 1804 van aarde en graszoden een monument bouwen, geïnspireerd op de piramide van Gizeh die De Marmont in 1798 zelf had gezien tijdens de Egyptische veldtocht van Napoleon. Zelfs het door erosie blootgelegde trapvormige oppervlak werd geïmiteerd. De bouw duurde 27 dagen. De piramideheuvel kreeg een hoogte van 36 meter en op de top kwam een 13 meter hoge houten obelisk. Het geheel kreeg de naam Mont Marmont ofwel Marmontberg.

In de zomer van 1805 vertrok De Marmont met zijn leger naar Zuid-Duitsland en streed mee in de Coalitieoorlog die uitmondde in de Slag bij Austerlitz (het huidige Slavkov u Brna), de slag waarin Napoleon de Russen en Oostenrijkers vernietigend versloeg.

De naam Marmontberg werd in 1806, ondanks protesten van De Marmont, door Lodewijk Napoleon, de nieuwe koning van Holland, veranderd in Pyramide van Austerlitz. Tegelijkertijd hernoemde Lodewijk de handelsnederzetting bij het nabijgelegen legerkamp van Bois-en-Ville tot Austerlitz.

Na zijn vertrek uit Nederland in 1805 had De Marmont de bewaking van het monument en het vruchtgebruik van de nabijgelegen hofstede Henschoten in gebruik gegeven aan drie soldaten, Louis Faivre, Jean Baptiste La Rouche en Barend Philpsz,[1] die tevens de piramide zouden moeten onderhouden. De houten obelisk begon spoedig scheef te zakken, en werd in 1808 afgebroken. In 1816 verkocht De Marmont de piramide met de bijbehorende grond aan de latere burgemeester van Utrecht, Hubert M.A.J. van Asch van Wijk.

In 1894 liet Johannes Bernardus de Beaufort, die zowel eigenaar was van het landgoed Henschoten, waarop de piramide zich bevond, als burgemeester van Woudenberg, de gemeente waartoe het behoorde, de huidige stenen obelisk op de piramide plaatsen. Ook deze ging scheef staan.

Restauratie[bewerken]

Met het oog op het 200-jarig bestaan in 2004 werd de sterk in verval geraakte piramide gerestaureerd in de jaren 2001 tot 2004. Dit gebeurde op initiatief van de provincie Utrecht, landgoed Den Treek-Henschoten en de gemeente Woudenberg, die zich hiervoor verenigden in de Stichting Pyramide van Austerlitz. Door de zeer droge zomer van 2003 klonk de bodem van de treden niet goed in. Tijdens hevige regenval in 2004 ontstonden daardoor nieuwe verzakkingen, waarbij graszoden losraakten en verschoven.

In 2007 werd de restauratie hervat.[2] In 2008 werd de piramide eindelijk geopend, samen met een nieuw bezoekerscentrum over de Franse Tijd. Sindsdien kan de piramide weer beklommen worden.[3] In 2010 werd zware regenschade van het voorafgaande jaar hersteld, en de obelisk kreeg een fundering op heipalen.[4] In 2012 werd zware regenschade met verzakkingen van het voorafgaande jaar hersteld, en de zijvlakken werden diep vastgenageld aan de heuvel door middel van honderden 4 meter lange horizontale palen.[5][6]

Trivia[bewerken]

Afbeeldingen[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Arinda van der Does en Richard Zweekhorst Buitenplaats De Viersprong, Woudenberg
  2. Rapportage restauratie Pyramide van Austerlitz 2007-2011
  3. Opening in 2008 (RTV Utrecht)
  4. Nieuwe fundering van obelisk in 2010 (RTV Utrecht)
  5. "Nieuwe stutten Pyramide van Austerlitz", Barneveldse Krant, 18 april 2012. Geraadpleegd op 18 april 2012.
  6. "Palen Pyramide van Austerlitz uit Zuid-Afrika", Barneveldse Krant, 19 januari 2012. Geraadpleegd op 18 april 2012.