Quebec (provincie)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Quebec
Provincie in Canada Vlag van Canada
Vlag van Quebec Wapen van Quebec
(Details)
Kaart van Quebec
Algemeen
Oppervlakte 1.542.056 km²
Inwoners (2010) 7.970.672 (5,2 inw/km²)
Hoofdplaats Quebec
Inw % Canada 23%
Opp % Canada 15,4%
zoet water 11,5%
Politiek
Premier Philippe Couillard (PLQ)
Luitenant-gouverneur Pierre Duchesne
Zetels in lagerhuis 75
Zetels in senaat 24
Overig
Afkorting Post QC
Tijdzone UTC-5
ISO 3166-2 CA-QC
Website www.gouv.qc.ca
Portaal  Portaalicoon   Canada

Quebec (Frans: Québec) is een provincie van Canada met als hoofdstad Quebec.

De inwoners van Quebec, de Québécois, noemen de provincie in het Frans "le Québec", en de hoofdstad "Québec". In 2010 telde de provincie 7.970.672 inwoners.

Hoewel de stad Quebec de hoofdstad is, is Montreal de grootste stad van deze provincie. Andere agglomeraties met meer dan 100.000 inwoners zijn Trois-Rivières, Sherbrooke, Gatineau en Saguenay.

Geschiedenis[bewerken]

Quebec komt van het woord Gepèèg, dat “vernauwing van de rivier” betekent in de taal van de Mi’kmag indianen. Dit betrof de vernauwing van de Saint Lawrencerivier waar nu de stad Quebec ligt.

Jacques Cartier, een Franse ontdekkingsreiziger, bezocht het gebied in 1534, plantte een kruis op het schiereiland Gaspésie en eiste het gebied op voor de Franse koning Frans I. Het gebied werd Nieuw-Frankrijk (La Nouvelle-France) genoemd. In 1541 trachtte hij in de omgeving van de huidige stad Quebec een kolonie, Charlesbourg-Royal, te stichten maar zijn poging mislukte.

In 1608 stichtte Samuel de Champlain de eerste permanente vestiging in Canada, aan de Saint Lawrencerivier, op de plaats waar nu de stad Quebec ligt. Montreal werd in 1642 gesticht door Paul de Chomedey de Maisonneuve en kreeg de naam Ville-Marie.

De Britten ondernamen verscheidene pogingen om hun Noord-Amerikaanse koloniën uit te breiden ten koste van Nieuw-Frankrijk. Uiteindelijk versloegen zij in 1759 het Franse garnizoen onder generaal Louis-Joseph de Montcalm bij de huidige stad Quebec. Dit leidde tot het einde van de kolonie Nieuw Frankrijk: met het Verdrag van Parijs in 1763 stond Frankrijk zijn koloniën in Canada af aan Groot-Brittannië. Voor de Franse bevolking van de koloniën betekende dit dat zij nu onder Brits bestuur vielen. De Britse politiek van assimilatie mislukte echter, en in 1774, uit angst dat de Franstalige bevolking van Quebec (zoals de kolonie nu heette) zich zou aansluiten bij de rebelse dertien koloniën in het zuiden (de latere Verenigde Staten), nam het Britse parlement de Quebec Act aan, die de Franse wet, de rooms-katholieke godsdienst en de Franse taal in de kolonie erkende. De maatregel kon niet verhinderen dat Amerikaanse revolutionairen in 1775 Quebec binnenvielen. Zij werden echter bij de stad Quebec door de Engelsen verslagen.

In 1791 werd de kolonie Quebec opgedeeld in Laag-Canada (de latere provincie Quebec) en Hoog-Canada (het latere Ontario). Deze verdeling werd doorgevoerd zodat de Loyalistische Amerikaanse kolonisten en Britse en Ierse immigranten in Hoog-Canada konden leven onder Britse wetten en instellingen, en de Franstalige bevolking van Laag-Canada Franse wetten en de katholieke godsdienst kon behouden. Desondanks bleef er veel wrijving en ontevredenheid bestaan onder de bevolking van beide kolonies. In 1837 leidde dit tot een gewapende opstand tegen het Britse bestuur, die met moeite door de Britten onderdrukt werd. De leiders van de opstand worden nu nog in Quebec als helden vereerd. Als gevolg van de opstand werd Canada in 1841 door de Act of Union herenigd.

In 1867 besloot het Britse parlement met de British North America Act tot de invoering van de Canadese Confederatie, waarin Quebec opgenomen werd als nieuwe provincie.

Gedurende de jaren '60 kwam de nationale kwestie meer en meer op het voorplan. Het bezoek van de Franse generaal Charles de Gaulle aan de provincie in 1967 wakkerde het nationalisme in Quebec aan, met name door zijn toespraak in Montreal waarin hij zijn beruchte uitspraak "Vive le Québec libre !" deed. Onder leiding van René Lévesque werd de nationalistische Parti Québécois gesticht. Deze kwam bij de verkiezingen in 1976 aan de macht met de belofte een referendum over onafhankelijkheid te organiseren. Veel Engelssprekenden vertrokken uit Montreal, en het economisch centrum van de provincie verplaatste zich naar Toronto.[1]

Een aanzienlijk aantal inwoners wil nog steeds dat Quebec onafhankelijk wordt. Hoewel er al twee referenda zijn gehouden in 1980 en 1995, zijn deze steeds (met een krappe meerderheid) afgewezen. Op 27 november 2006 werd Quebec door het Canadese parlement erkend als aparte natie binnen Canada. Deze symbolische resolutie, ingebracht door premier Stephen Harper, werd met 266 stemmen voor en 16 tegen goedgekeurd[2].

Sinds 2012 regeert de Parti Québécois opnieuw met een minderheidsregering onder leiding van Pauline Marois. Haar kabinet legt meer de nadruk op de economische ontwikkeling dan op staatkundige onafhankelijkheid.

Taal[bewerken]

Frans is de enige officiële taal van de provincie. De variant van het Frans in Quebec heeft hier en daar wat archaïschere kenmerken dan het Frans dat in Frankrijk wordt gesproken. Een voorbeeld is het in Frankrijk archaïsche espérer, dat wachten betekent, maar dat in het huidige Frankrijk met attendre wordt uitgedrukt. Verder zijn er ook andere verschillen, bijvoorbeeld in de fonologie en de wat puristische woordenschat. Zo is het Quebecs fin de semaine in het Frans meestal weekend, en québécois traversier komt overeen met het Franse ferryboat. Het dialect van Montreal wordt joual genoemd.

Andere varianten van het Frans zijn in Quebec geïntroduceerd door immigranten uit onder meer Haïti en Franstalig Afrika.

Religie[bewerken]

De meerderheid van de Quebecse religieuzen is Rooms-katholiek. Belangrijke kleinere religies zijn protestantisme, jodendom, islam, boeddhisme en Chinese volksreligie.

Steden[bewerken]

Hier volgt een lijst van de vijfentwintig grootste gemeenten in Quebec. Naast het aantal inwoners in 2011 wordt de administratieve regio aangegeven.

Rang Stad Administratieve Regio Inwoners Agglomeratie Census
1 Montreal Montreal 1.649.519[3] 3.824.221 (2011)
2 Quebec Capitale-Nationale 516.622[3] 765.706 (2011)
3 Laval Laval 401.553[3] (2011)
4 Gatineau Outaouais 265.349[3] (2011)
5 Longueuil Montérégie 231.409[3] (2011)
6 Sherbrooke Estrie 154.601[3] 201.890 (2011)
7 Saguenay Saguenay–Lac-Saint-Jean 144.746[3] 157.790 (2011)
8 Lévis Chaudière-Appalaches 138.769[3] (2011)
9 Trois-Rivières Mauricie 131.338[3] 151.773 (2011)
10 Terrebonne Lanaudière 106.322[3] (2011)
11 Saint-Jean-sur-Richelieu Montérégie 92.394[3] 92.394 (2011)
12 Repentigny Lanaudière 82.000[3] (2011)
13 Brossard Montérégie 79.273[3] (2011)
14 Drummondville Centre-du-Québec 71.852[3] 88.480 (2011)
15 Saint-Jérôme Laurentides 68.456[3] (2011)
16 Granby Montérégie 63.433[3] 77.077 (2011)
17 Blainville Laurentides 53.510[3] (2011)
18 Saint-Hyacinthe Montérégie 53.236[3] 56.794 (2011)
19 Shawinigan Mauricie 50.060[3] 55.009 (2011)
20 Dollard-des-Ormeaux Montreal 49.637[3] (2011)
21 Rimouski Bas-Saint-Laurent 46.860[3] 50.912 (2011)
22 Châteauguay Montérégie 45.904[3] (2011)
23 Saint-Eustache Laurentides 44.154[3] (2011)
24 Victoriaville Centre-du-Québec 43.462[3] 46.354 (2011)
25 Mascouche Lanaudière 42.491[3] (2011)
26 Mirabel Laurentides 41.957[3] (2011)
27 Rouyn-Noranda Abitibi-Témiscamingue 41.012[3] 41.798 (2011)
28 Boucherville Montérégie 40.753[3] (2011)
29 Salaberry-de-Valleyfield Montérégie 40.077[3] 40.077 (2011)
30 Sorel-Tracy Montérégie 34.600[3] 47.772 (2011)
31 Vaudreuil-Dorion Montérégie 33.305[3] (2011)
32 Côte-Saint-Luc Montreal 32.321[3] (2011)
33 Val-d'Or Abitibi-Témiscamingue 31.862[3] 33.265 (2011)
34 Saint-Georges Chaudière-Appalaches 31.173[3] 34.642 (2011)
35 Alma Saguenay–Lac-Saint-Jean 30.904[3] 33.018 (2011)
36 Pointe-Claire Montreal 30.790[3] (2011)
37 Sainte-Julie Montérégie 30.104[3] (2011)
38 Boisbriand Laurentides 26.816[3] (2011)
39 Saint-Bruno-de-Montarville Montérégie 26.107[3] (2011)
40 Sainte-Thérèse Laurentides 26.025[3] (2011)
41 Thetford Mines Chaudière-Appalaches 25.709[3] (2011)
42 Sept-Îles Côte-Nord 25.686[3] 28.487 (2011)
43 Chambly Montérégie 2.5571[3] (2011)
44 Magog Estrie 25.358[3] (2011)
45 Saint-Constant Montérégie 24.980[3] (2011)
46 La Prairie Montérégie 23.357[3] (2011)
47 Baie-Comeau Côte-Nord 22.113[3] 28.789 (2011)
48 Saint-Lambert Montérégie 21.555[3] (2011)
49 Kirkland Montreal 21.253[3] (2011)
50 Varennes Montérégie 20.994[3] (2011)

Voor deze en andere plaatsen in Quebec zie: Lijst van plaatsen in Quebec

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Knack 5 sept. 2012
  2. Hooggerechtshof van Canada - Quebec Oppositie verwijzing naar een besluit tot wijziging van de Grondwet in 1982 - "We moeten erkennen dat de twee oprichters bevolking van Canada zijn fundamenteel gelijk zijn en dat Quebec in de Canadese federatie is een aparte onderneming van taal, cultuur, instellingen, en heeft alle kenmerken van een afzonderlijke nationale gemeenschap", vertaling : « On devra reconnaître que les deux peuples qui ont fondé le Canada sont foncièrement égaux et que le Québec forme à l’intérieur de l’ensemble fédéral canadien une société distincte par la langue, la culture, les institutions et qui possède tous les attributs d’une communauté nationale distincte. »
  3. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq ar as at au av aw ax Chiffres de population et des logements, Canada, provinces et territoires, et subdivisions de recensement (municipalités), recensements de 2011 et 2006, Statistiques Canada, consultable en ligne.

Beluister

(info)