Quod erat demonstrandum

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Beluister

(info)

Quod erat demonstrandum (afgekort q.e.d.) is een Latijnse term die in het Nederlands kan worden vertaald met hetgeen bewezen moest worden.

De afkorting wordt vaak aan het einde van een logische redenering gebruikt, bijvoorbeeld in de wiskunde, om aan te duiden dat hetgeen men wilde bewijzen, daadwerkelijk bewezen is.

Oorsprong[bewerken]

Quod erat demonstrandum is een Latijnse vertaling van het Griekse ὅπερ ἔδει δεῖξαι (hoper edei deixai; afgekort als ΟΕΔ), een uitdrukking die door wiskundigen als Euclides[1] en Archimedes al werd gebruikt.

De uitspraak quod erat demonstrandum werd in het Latijn voor het eerst gebruikt door Marcus Tullius Cicero in de 1e eeuw v.Chr. Hij gebruikte de uitspraak na een redevoering in de rechtbank. Daarna werd ze gretig overgenomen door andere pleiters.

Alternatieven[bewerken]

In de Nederlandse taal benut men naast het Latijnse q.e.d. ook wel w.m.b.w. of wmbw ("wat moest bewezen worden")[2] en soms w.t.b.w. ("wat te bewijzen was")[3].

Tegenwoordig wordt aan het einde van een bewijs in plaats van q.e.d. ook vaak het symbool ■ of het symbool □ gebruikt;[2] deze symbolen zijn voorgesteld door de wiskundige Paul Halmos.[4]

Als grapje wordt de afkorting ook wel eens uitgelegd als Quite Easily Done ("behoorlijk eenvoudig gedaan").

Referenties[bewerken]

  1. Elementen van Euclides
  2. a b PI - wiskunde en klassieke talen (Jacqueline Hendrix, Bart Windels) pagina 29
  3. 'w.t.b.w.' vindt men in meerdere blogs, o.a. Wetenschapsforum.nl
  4. Mathematical Writing (Donald E. Knuth, Tracy Larrabee, Paul M. Roberts) pagina 11
Vista-kmixdocked.png
Door op de afspeelknop te klikken kunt u dit artikel beluisteren. Na het opnemen kan het artikel gewijzigd zijn, waardoor de tekst van de opname wellicht verouderd is. Zie verder info over deze opname of download de opname direct. (Meer info over gesproken Wikipedia)