Radio Bloemendaal

Radio Bloemendaal
Volledige naam	Radio Bloemendaal 1116 AM
Lancering	15 juni 1924
Uitzendgebied
Land	Nederland
Uitzendgebied	noordelijk deel Randstad
Frequenties	AM 1116 kHz (269 m)
Portaal    Media

Radio Bloemendaal is de kerkzender van de protestantse (voorheen gereformeerde) kerk aan de Vijverweg in het Nederlandse Bloemendaal, met uitzendingen op 1116 kHz op de middengolf, voornamelijk op zondag. Radio Bloemendaal is overigens niet de lokale omroep van Bloemendaal; dat was AB-Radio.

De kerkzender wordt gerund door vrijwilligers, met name jongeren uit de gemeente zelf. Radio Bloemendaal is voor geldelijke steun grotendeels afhankelijk van gaven en giften, afkomstig van vooral luisteraars, die vaak zeer gehecht zijn aan deze kleinschalige omroep. De zender is nooit onderdeel van het publieke omroepbestel geweest en is ook geen commerciële zender, maar heeft steeds een zendmachtiging behouden wegens bestaande rechten.

Met een vermogen van 500 watt is de zender het best te ontvangen in een straal van ongeveer 30 km om Bloemendaal; overdag ook verderop in Noord-Holland en in naburige provincies. 's Avonds is het bereik meestal kleiner vanwege storing door buitenlandse zenders, al is de zender juist dan door de geoefende radiohobbyist ook in het buitenland te ontvangen. Ontvangst is gerapporteerd uit onder andere Duitsland, Scandinavië en Polen. De uitzendingen zijn ook via het internet te beluisteren.

Programma

Op zondagen zendt Radio Bloemendaal uit van 9:00–21:00. Het programma bestaat dan uit de kerkdiensten van de gemeente zelf en van de stichting Kerk zonder Grenzen, Zondagskinderen, een kwartier met en voor kinderen, programma's over geloof en christelijke muziek (kerkmuziek, klassieke muziek en gospel/pop), tussen de programma's opgevuld met non-stop muziek. Op feestdagen wordt een gelijksoortig programma als op zondag uitgezonden, soms slechts een halve dag. In de Goede Week wordt elke avond kort uitgezonden. Op dinsdag wordt van 12:00–13:30 de kerkdienst van de week daarvoor van de Amsterdamse Alle Dag Kerk uitgezonden, omlijst met muziek.

Kerk zonder Grenzen

De Stichting Kerk Zonder Grenzen [1] houdt zich, in opdracht van de Provinciale Synode van Noord-Holland, bezig met omroeppastoraat en radio-evangelisatie (via Radio Bloemendaal) in de provincie.

De afgelopen decennia gaven Kerk zonder Grenzen en Radiokerk Bloemendaal allebei een eigen blad uit. Vanaf begin 2010 zijn beide bladen samengevoegd tot één blad.

Geschiedenis

De kerk vraagt in het voorjaar van 1924 een zendvergunning aan en krijgt deze; de kerkzender mag op zondagen van 10:00–11:30 en 17:00–18:30 uitzenden met maximaal 100 watt. Na enkele proefuitzendingen was de eerste uitzending van een radiokerkdienst op 15 juni 1924, met als predikant ds. J.C. Brussaard. Daarmee is Radio Bloemendaal de oudste christelijke zendgemachtigde organisatie in Nederland, net een paar maanden ouder dan de NCRV. De zender stond in de kerktoren, en de antenne hing tussen die toren en een mast achter de kerk; men zond uit op de 200 meter (1500 kHz).

In 1934 werd de zender vervangen door een nieuwe, in de kelder van de kerk, met een vermogen van 100 watt op 245 meter (1223 kHz). De antenne hangt nu tussen twee masten.

Tijdens de bezetting

Tijdens de Tweede Wereldoorlog mochten de uitzendingen in eerste instantie gewoon doorgaan. In mei 1941 moesten ze worden gestaakt, maar een maand later konden ze weer hervat worden, onder toezicht om te voorkomen dat er berichten van het verzet aan Engeland werden doorgegeven. In oktober 1943 moesten de uitzendingen alsnog worden stopgezet; ze hadden volgens de Duitsers geen zin meer omdat iedereen in Nederland toch zijn radio had moeten inleveren. In maart 1944 werden zenders en antenne verwijderd.

Na de oorlog

Pas in 1948 werden de uitzendrechten hersteld, op zon- en feestdagen van 9:00–17:00 met een maximaal vermogen van 50 watt, en op Eerste Kerstdag werden de uitzendingen weer hervat; de naam werd gewijzigd van Kerkzender Bloemendaal in Radio Bloemendaal. Vanaf 1952 worden er ook opgenomen kerkdiensten van elders uitgezonden, totaal 5 of 6 uitzendingen per dag.

In 1958 en 1959 wordt de te klein geworden kerk afgebroken en een nieuw kerkgebouw gebouwd. In 1960 werd een zender en antennes gebouwd op het Kopje van Bloemendaal, ongeveer één kilometer van de kerk vandaan; het bereik werd echter niet heel veel beter daardoor.

Ds. Gerrit Toornvliet (1908–1981), sinds 1956 predikant te Bloemendaal en sinds 1961 vrijgesteld om zich alleen met het radiowerk bezig te houden (vanaf 1965 in dienst van de Particuliere Synode van Noord-Holland), hield zich niet altijd aan kerkelijke regels en kwam daardoor meermalen in aanvaring met de kerkelijke instanties. Uiteindelijk werd hij hierom in 1968 ontslagen, waarna hij de Stichting Radiogemeente oprichtte en verder ging bij diverse zeezenders. Deze stichting bestaat tot op de dag van vandaag en belegt kerkdiensten en zendt uit via een aantal lokale omroepen; ze heeft geen enkele band meer met Radio Bloemendaal, maar soms worden ze nog wel met elkaar verward; wanneer je de term "radiogemeente" tegenkomt slaat dit over het algemeen op deze stichting, ook al staat er ten onrechte "Bloemendaal" bij.

In 1976 wordt de studioapparatuur vernieuwd. Per 1 januari 1977 vervallen de middagdiensten van de Vijverwegkerk. Op 19 augustus 1979 wordt een nieuwe zender in gebruik genomen, en de frequentie wordt gewijzigd in 1116 kHz (269 m). 's Zondags worden 3 à 4 diensten uitgezonden.

In 1993 krijgt de kerk een nieuwe zendmachtiging, nu zonder beperkingen aan de zendtijd en met een maximaal vermogen van 500 watt. Vanaf 1994 wordt de zendtijd ook werkelijk uitgebreid, en vanaf 24 maart 1995 (officiële ingebruikname 14 mei) beschikt Radio Bloemendaal over een zender met een vermogen van 500 watt. Hierdoor is de zender in een groter gebied te horen. De avonddiensten van KZG worden vanaf het eind van dat jaar rechtstreeks uitgezonden.

Vanaf 1 april 1997 worden de middagdiensten van de Alle Dag Kerk in Amsterdam op dinsdag uitgezonden.

Predikanten

Vanaf 1961 is er een aparte gemeente- en radio-evangelisatiepredikant; alleen de laatsten staan in deze lijst.

• 1924–1947: ds. J.C. Brussaard
• 1948–1955: ds. J.L. Koole
• 1956–1968: ds. Gerrit Toornvliet
• 1969–1987: ds. L.J. Boeyinga
• 1988–1995: ds. A.C. Bronswijk
• 1995: ds. D.N. Wouters
• 1995–heden: ds. Aart Mak

Externe links

• Officiële website
• Website plaatselijke PKN-gemeente (zendgemachtigde)
• Website Kerk zonder Grenzen
• Website Alle Dag Kerk

Bronnen, noten en/of referenties P. van Noortwijk: Radio Bloemendaal, kerk met eigen zender, 1999, ISBN 9090114645. Rob Essers: Radio Bloemendaal: 1924-1948, 1983.