Rajasthan

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Rajasthan
राजस्थान
Deelstaat van India Vlag van India
Kaart van Rajasthan
Algemeen
Oppervlakte 342.239[1] km²
Inwoners (2001) 56.507.188 [2] (165 inw/km²)
Hoofdstad Jaipur
Bestuur en politiek
Bestuurlijke status staat
Datum van ontstaan 1 november 1956
Gouverneur Shilendra Kumar Singh
Chief Minister Ashok Gehlot
Aantal districten 32
Overig
Officiële taal Rajasthani, Hindi
Geslachtsverhouding 921[2]
Alfabetiseringsgraad
 - Mannen
 - Vrouwen
60,4%[3]
75,7%
43,9%
ISO 3166 IN-RJ
Portaal  Portaalicoon   India

Rajasthan (Devanagari: राजस्थान) is een deelstaat in het noordwesten van India, grenzend aan Pakistan. De hoofdstad van Rajasthan is Jaipur.

Rajasthan heeft een oppervlakte van 324.239 km² en telt 56.507.188 inwoners (2001[2]). In oppervlakte en inwonertal staat het ongeveer gelijk aan Italië. Een groot deel van het westen van de staat wordt in beslag genomen door de Tharwoestijn.

Geschiedenis[bewerken]

Rajasthan was eveneens bekend als Rajputana, naar de kaste van de Rajputs die hier sinds de 6e eeuw over lokale koninkrijken hebben geregeerd. Zij boden met wisselend succes weerstand tegen de islamitische Mogols die vanaf de 16e eeuw vanuit Afghanistan gebied in Rajasthan innamen en tegen het midden van de 17e eeuw het grootste deel van het overwegend hindoeïstisch India beheersten.

Na de ondergang van het Mogulrijk in de loop van de 18e eeuw boden de maharaja's vervolgens verzet tegen de naburige koninkrijken van de Maratha's en Pindaris. Ze vroegen daarbij de hulp van de Britten, die hen in ruil voor handelsvoordelen steun en bescherming boden, waardoor de koninkrijken van Rajasthan vanaf het einde van de 19e eeuw koloniale provincies van Brits-Indië werden, zij het met sterke lokale autonomie.

Sinds de onafhankelijkheid van India (1947) maken de koninkrijken integraal deel uit van de Indiase republiek, en vervullen de maharaja's geen enkele officiële functie meer.

Steden[bewerken]

Belangrijke steden in Rajasthan zijn:

Bestuurlijke indeling[bewerken]

Rajasthan is bestuurlijk onderverdeeld in 32 districten, die gegroepeerd zijn in zeven divisies. Hieronder volgt een lijst van de districten gegroepeerd per divisie:

Districten van Rajasthan
Divisies van Rajasthan

Politiek en overheid[bewerken]

Het parlement van Rajasthan hanteert, zoals de meeste Indiase staten een eenkamerstelsel en wordt de Vidhan Sabha genoemd.

De Congrespartij (INC) was, met uitzondering van de periode 1977-1980, tot 1990 de machtigste partij in Rajasthan. In 1977 lukte het de Janata-partij om een parlementaire meerderheid te behalen, en Bhairon Singh Shekhawat werd de eerste Chief Minister die niet van de Congrespartij was. Nadat de Janata-partij in 1980 uit elkaar viel, lukte het de Congrespartij om tijdens de verkiezingen dat jaar weer aan de macht te komen. Deze macht behielden ze tot aan de verkiezingen in 1990, toen de Bharatiya Janata-partij (BJP) en de Janata Dal (JD) samen een meerderheid behaalden en Shekhawat (nu bij de BJP) werd voor de tweede keer Chief Minister. Echter na de vernieling van de Babri-moskee in Ayodhya op 6 december 1992 werd de regering van Shekhawat door de Indiase premier Narasimha Rao ontbonden en voor een jaar viel Rajasthan direct onder verantwoordelijkheid van de President van India in verband met artikel 356 uit de Grondwet van India, wat in de praktijk wordt uitgevoerd door Gouverneur. Tijdens de verkiezing in december 1993 wist de Bharatiya Janata-partij echter een nog groter aantal zetels te bemachtigen en behaalde ze bijna een meerderheid. Ondanks weerstand van de Gouverneur kon Shekhawat met steun van een groep onafhankelijke parlementariërs toch een regering vormen en zo aan zijn derde en laatste termijn als Chief Minister beginnen. Deze keer kon hij zijn termijn afmaken.

Tijdens de verkiezingen voor de Vidhan Sabha in 1998 lukte het de Congrespartij echter weer om een parlementaire meerderheid te behalen en werd Ashok Gehlot voor het eerst Chief Minister. De verkiezingen in 2003 draaiden de verhoudingen echter weer volledig om, omdat de Bharatiya Janata-partij een meerderheid behaalde. Vasundhara Raje werd de eerste vrouwelijke Chief Minister van Rajasthan. Tijdens de verkiezingen in november 2008 was de Congrespartij de grote winnaar en de Bharatiya Janata-partij de grote verliezer en verloor weer zijn parlementaire meerderheid. De Congrespartij kwam echter vijf zetels tekort om een meerderheid te behalen, maar door de steun van enkele onafhankelijke kandidaten konden ze toch een regering vormen. Chief Minister werd voor de tweede keer Ashok Gehlot.

De zetelverdeling van de 200 zetels tellende Vidhan Sabha van Rajasthan is sinds november 2008[4]:

Partij Zetels Verschil
met 2003
Congrespartij (INC) 96 +40
Bharatiya Janata-partij (BJP) 78 -42
Bahujan Samajpartij (BSP) 6 +4
Communistische Partij van India (Marxistisch) (CPI(M)) 3 +2
Janata Dal (United) (JD(U)) 1 -1
Loktantrik Samajwadi-partij (LSWP) 1 +1
Samajwadi-partij (SP) 1 +1
Onafhankelijke kandidaten 14 +1

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties