Raoul Wallenberg
Raoul Gustav Wallenberg (Kappsta op Lidingö bij Stockholm, 4 augustus 1912 - Moskou, 17 juli 1947?) was een Zweedse diplomaat. Hij was een telg uit de invloedrijke Zweedse familie Wallenberg en is bekend geworden als de redder van 20.000 tot 100.000 Hongaarse Joden ten tijde van de Tweede Wereldoorlog.
Raoul Wallenberg werd in juli 1944 naar de Zweedse ambassade in Boedapest gestuurd met als doel om de Hongaarse joden van de dood te redden. Hij heeft voor hen ongeveer dertig schuilwoningen gebouwd en heeft ze (nagemaakte) Zweedse paspoorten gegeven. Doordat Zweden neutraal was, boden deze paspoorten bescherming tegen deportatie.
In januari 1945 werden Wallenberg en zijn chauffeur Vilmos Langfelder door de Sovjets gevangengenomen omdat ze verdacht werden van spionage. In 1957 maakten de Sovjets bekend dat Wallenberg op 17 juli 1947 in de Loebjanka-gevangenis in Moskou gestorven was aan een hartinfarct. Algemeen wordt echter aangenomen dat hij stierf tijdens een gewelddadige ondervraging of kort na zijn arrestatie werd geëxecuteerd. Er wordt gezegd dat hij een slachtoffer was van het biologische oorlogsvoeringsprogramma van de Sovjet-Unie (destijds Laboratorium-X van NKVD-onderzoeker Grigori Majranovski), waarbij vergiften werden getest op terdoodveroordeelden. In het geval van Wallenberg zou het gif K-2 (carbylamine-choline-chloride) zijn gebruikt.[1]
Regelmatig deden er echter verhalen de ronde dat Wallenberg nog in leven zou zijn en zou verblijven in een gevangenis of psychiatrische inrichting.
In 1995 werd de Europese Mensenrechtenprijs van de Raad van Europa aan hem opgedragen.
[bewerken] Commissie
In 1991 werd er een Russisch-Zweedse commissie ingesteld om de dood van Raoul Wallenberg te onderzoeken.
In december 2000, enkele weken voor de publicatie van dit onderzoek, heeft Rusland Wallenberg gerehabiliteerd omdat hij onterecht heeft vastgezeten in de gevangenis. Een paar dagen voor de publicatie beweerde de Zweedse krant Expressen op basis van het onderzoek van de commissie dat Wallenberg in 1989 was overleden in een psychiatrische inrichting nabij Moskou.
Op 12 januari 2001 heeft het Zweedse deel van de Russisch-Zweedse commissie haar bevindingen over de dood van Wallenberg geopenbaard. Deze commissie kon niet vaststellen dat Wallenberg in het jaar 1947 overleden was en kon zelfs niet uitsluiten dat Wallenberg nog in leven was. Volgens de commissie bevinden de mogelijke bewijzen zich waarschijnlijk nog in Russische archieven. De commissie was verder van mening dat de diplomatie van de Zweedse regering in de jaren veertig heeft gefaald in de Wallenberg-zaak.
[bewerken] Trivia
- In Alphen aan den Rijn is een plein naar Raoul Wallenberg genoemd. Aan dit plein staat het joods monument.
- In Amsterdam-Zuidoost en in Haarlem is een Raoul Wallenbergstraat.
- Ook in Hoofddorp is een Wallenbergstraat.
- In Schiedam in de Zweedse wijk Sveaborg, ligt de Raoul Wallenbergborg (zo ook de Abbaborg en de Astrid Lindgrenborg)
- In Transwijk in Utrecht ligt de Raoul Wallenberglaan.
- In de stad Gouda ligt het Raoul Wallenbergplantsoen. In het plantsoen, gelegen aan de Jeruzalemstraat in de schaduw van de Sint Jan, staat het monument voor de verwijderde joodse begraafplaats.
[bewerken] Externe link
Bronnen, noten en/of referenties
|
