Reactiepad (biochemie)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

In de biochemie wordt met een metabool reactiepad, metabole route[1] of kortweg reactiepad (doorgaans met het Engelse pathway aangeduid) een reeks stofwisselingsprocessen in het inwendige van een cel onder invloed van enzymen bedoeld. Bij elk reactiepad wordt een basiselement door een chemische reactie aangepast. Enzymen doen dienst als katalysator van deze reactie. Hiervoor zijn echter wel vitaminen, mineralen of andere co-enzymen nodig. Metabole reactiepaden zorgen ervoor dat de homeostase in het organisme in stand gehouden wordt.

Samenstelling[bewerken]

In een enkele cel kunnen meerdere metabole reactiepaden voorkomen. Deze staan gezamenlijk bekend als het metabolisch netwerk van een cel. Een molecuul dat met een enzym interageert - de reactant - wordt een substraat genoemd. Metabole pathways vallen uiteen in onderling nauw verbonden chemische reacties, doordat een substraat (reactant) vaak het resultaat van een vorige reactie is.

Omkeerbaarheid[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie ook Reversibel proces

Alle metabole reacties zijn omkeerbare (reversibele) chemische processen. Als gevolg van de omstandigheden die binnenin de cel heersen, is het in thermodynamisch opzicht voor de metabole flux echter het gunstigst om in één richting te verlopen.

Voorbeelden[bewerken]

Het eerste ontdekte metabole reactiepad is glycolyse, een proces waarbij glucose in eerste instantie via fosforylering door middel van adenosinetrifosfaat wordt omgezet in glucose 6-fosfaat. Deze fase in het metabolische proces is onomkeerbaar, om te voorkomen dat de glucose de cel verlaat. Wanneer er daarentegen sprake is van een teveel aan proteïne of lipiden, kan glycolyse in ongekeerde richting plaatsvinden, iets dat bekendstaat als gluconeogenese. De glucose 6-fosfaat wordt hierbij als glycogeen of als zetmeel opgeslagen.

Regeling van metabole reactiepade vindt meestal plaats door middel van inhibitie of via cycli zoals de citroenzuurcyclus. In eukaryoten verlopen de anabole en katabole reactiepaden gescheiden dankzij organellen of het gebruik van verschillende enzymen en cofactoren.

Literatuurverwijzingen[bewerken]

  1. Friedbichler, M., Friedbichler, I. & Eerenbeemt, A.M.M. van den (2009). Pinkhof Medisch Engels. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.