Red herring

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Red herring (en) (nl:rode haring) is een techniek om iemand te misleiden door hem af te leiden van het eigenlijke onderwerp. In film en literatuur wordt het soms als narratieve techniek aangewend, waarmee de lezer of kijker op een dwaalspoor wordt gezet, en in de retorica is het een vorm van drogreden waarmee getracht wordt een discussie te winnen door het echte onderwerp uit de weg te gaan. De uitdrukking zou volgens het Merriam-Webster-woordenboek afkomstig zijn van de praktijk om jachthonden op een dwaalspoor te brengen door gerookte haringen op hun pad te gooien.

Voorbeelden[bewerken]

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud en/of de afloop van het verhaal.

Literatuur en film[bewerken]

In literatuur en film wordt een "red herring" veel toegepast in detective- en mysteryverhalen. Men tracht bijvoorbeeld de lezer/kijker ervan te overtuigen dat een moord werd gepleegd door personage X, terwijl op het einde blijkt dat persoon Y de moordenaar is. Enkele voorbeelden:

  • Bisschop Aringarosa ("aringa rosa" is Italiaans voor roze haring) wordt in Dan Browns The Da Vinci Code voor het grootste deel van de roman voorgesteld als de grote booswicht in het complot, maar later blijkt dat iemand anders te zijn.
  • In Arthur Conan Doyles Sherlock Holmes: The Hound of the Baskervilles worden een ontsnapte veroordeelde en "Barrymore" als red herrings aan de lezer voorgehouden, terwijl op het eind blijkt dat iemand anders achter het mysterie van de dodende hond zit.
  • De Britse regisseur Alfred Hitchcock was een meester in het gebruik van de red herring. Enkele bekende voorbeelden zijn de sigarettenaansteker in de film Strangers on a Train, de eerste mevrouw De Winter in Rebecca en de gecodeerde boodschap van het muziekstuk in The Lady Vanishes​​.
  • Alle 'geplante' aanwijzingen in de film What Lies Beneath bleken uiteindelijk los te staan van de reden waarom het door Michelle Pfeiffer vertolkte personage zo'n sterke paranormale gevoelens had.
  • De moord op Roger Ackroyd: Een voorbeeld van de valse protagonist. In dit verhaal van Agatha Christie wordt het verhaal verteld door dokter James Sheppard, die tevens optreedt als de assistent van Hercule Poirot, de detective die de moord oplost. Aan het einde van het verhaal blijkt de dokter de dader te zijn.

Computerspellen[bewerken]

Red herrings worden ook gebruikt in computerspellen, meestal in adventure games. Hier tracht men iets belangrijk te doen lijken, terwijl dit absoluut zo niet is. Zo laat men bijvoorbeeld de speler naar een sleutel zoeken voor een deur terwijl dit voor het spel verder niet van belang is.

  • Maniac Mansion:
    • Chuck is een plant in de bibliotheek die men nergens voor nodig heeft. Chuck verschijnt sindsdien in tal van andere spellen, al dan niet onder een andere naam, en is daarmee één van de meest bekende "red herrings".
    • Deur naar puzzel: in het spel is een deur waarachter een puzzel lijkt verborgen te liggen. De deur is overbodig, want de achterliggende ruimte wordt niet betreden.
  • The secret of Monkey Island: in de Scumm-bar zit een piraat. Het enige wat hij doet, is reclame maken voor het spel Loom.
  • Monkey Island 2:
    • de speler heeft op zeker ogenblik een heleboel items in zijn inventaris waaronder een draaiorgel. Heel veel van die items lijken een nut te hebben, maar worden verder niet gebruikt.
    • Het personage Horatio heeft in dit spel geen nut, hoewel hij een belangrijk persoon lijkt te zijn.
  • The Curse of Monkey Island: er is een kippenwinkel met een parlofoon. Het enige wat uit de parlofoon komt, is een onverstaanbare tekst.
  • Escape from Monkey Island: in de protheseshop kan Guybrush Threepwood tal van lichaamsdelen meeneemen. Wanneer hij deze onderling gebruikt, krijgt hij zijn "monster van Frankenstein". Het enige wat Guybrush nog zegt is: "it's alive" (het is levend). Verder wordt er met dit item niets gedaan.
  • Tales of Monkey Island: in deel 3 geeft De Cava aan Guybrush opdracht om 100 000 engerlingen te verzamelen om een prothese te maken. De speler kan dergelijke larves vangen, maar zal nooit tot dit aantal komen en zal een alternatieve manier moeten zoeken om de prothese te kunnen ontwikkelen. Hierdoor zijn de engerlingen een red herring.
  • Ghost Pirates of Vooju Island: Het spel zit vol met maskers en waterspuwers die je kan aanklikken, maar die geen enkele bijkomende waarde hebben.
  • Back To The Future: The Game: In de eerste episode leidt de vader van Marty een openbare verkoop. Het personage heeft niet echt een toegevoegde waarde. Ook zijn foto, die Marty het ganse spel in bezit heeft, wordt niet gebruikt.
Genres epiek: anekdote · ballade · epos · fabel · gedicht · genre · inleiding · kort verhaal · legende · mythe · novelle · parabel · raamvertelling · reisverhaal · roman · saga · sage · sprookje · verhaal · vignet · volksballade · volksverhaal
Verloop en verhaallijn: catharsis · cliffhanger · climax · deus ex machina · drie act-structuur · epiloog · expositie · fabel · plot · plotpoint · proloog · startplotscène · rode draad · scenario · setup · synopsis · verhaallijn
Begin en einde: ab ovo · in medias res · in ultimas res · incipit · openingsscène · openingszin · post rem · terminus
Personage: aangever · alter ego · alteriteit · antagonist · antiheld · bijfiguur · bijrol · booswicht · byroniaanse held · deuteragonist · flat character · held · hoofdpersoon · hoofdrol · karakter · protagonist · round character · tritagonist · typetje · uitverkorene · underdog
Spanning: cliffhanger · spanning
Vertelperspectief en vertelinstantie: afwisselend perspectief · auctoriële verteller · focalisatie · gedramatiseerd · homodiëgetische vertelling · heterodiëgetische vertelinstantie · ik-perspectief · onbetrouwbare verteller · personele verteller · point of view · rhema · voice-over
Motief & thema: abstract motief · concreet motief · leidmotief · motto · thema · topos
Tijd & ruimte: eenheidsconventie · flashback · flashforward · kalendertijd · mise en abyme · opschuivende tijdlijn · praesens historicum · tijdverruiming · verteltijd · vertelde tijd
Stijl: directe rede · dramatische ironie · indirecte rede · red herring · shooting the messenger · register · stijl · stream of consciousness · suspension of disbelief · show, don't tell · verteltechniek · vrije indirecte rede
Scenariotermen: premissesynopsistreatmentscenariofilmdraaiboekstoryboard
Stijlperiode: middeleeuwen · renaissance · maniërisme · barok · verlichting · sentimentalisme · preromantiek · romantiek · realisme · impressionisme · naturalisme · neoromantiek · symbolisme · expressionisme · constructivisme · dadaïsme · surrealisme · nieuwe zakelijkheid · magisch realisme · existentialisme · vijftigers · modernisme · postmodernisme
Studie: driehoek van Petersen · literaire kritiek · narratologie · topische vragen · verhaalanalyse