Redemptoristen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Deel van de serie over
kloosters

en het christelijke monastieke leven

Monnik

De Congregatie van de Allerheiligste Verlosser (Congregatio Sanctissimi Redemptoris, C.Ss.R.) is een katholieke internationale congregatie van religieuzen, die ook bekendstaat als de redemptoristen. Het devies van de congregatie luidt : Copiosa apud Eum redemptio (Bij Hem is overvloedige verlossing, psalm 130).

De congregatie werd in 1732 gesticht door de heilige Alfonsus-Maria de Liguori in het toenmalige koninkrijk Napels te Scala bij Napels. Het doel van deze congregatie is evangelisatie tussen de meest verlatenen. In 1749 werd ze een exempte pauselijke congregatie. Vooral door toedoen van Clemens Maria Hofbauer (1751–1820) verbreidde de congregatie zich buiten Italië.

De congregatie telde in 1971 ruim 8000 leden, waarvan ongeveer 250 in de Nederlandse provincie en ongeveer 450 in de Belgische provincies. Anno 2005 telt de congregatie 5500 leden, verspreid over de vijf continenten en 77 landen.

Sinds 2009 is pater Michael Brehl de generaal-overste van de redemptoristen.

Aanwezigheid in België[bewerken]

Redemptoristenkerk, Gent

Hoewel de redemptoristen al sinds 1830 in België gevestigd waren, werd in 1841 een Belgische provincie opgericht, die sedert 1961 opgesplitst is in een Vlaamse en Waalse provincie. De Belgische provincie behoorde aldus bij de eersten die volgens de nieuwe provinciale structuur werden opgericht per decreet van Paus Gregorius XVI op 2 juli 1841. Vanuit de Belgische Provincie werden verschillende vice-provincies opgericht, waaronder de Nederlandse. De Belgische redemptoristen waren bovendien erg actief in de missionering op andere continenten en richtten in 1844 de Belgische Provincie Baltimore (USA) op. Nadien volgden ook Franstalige vice-provincies in Oost-Canada (Quebec) en de Antillen. Met de uitbreiding van de missionering naar West-Canada – in de provincies Manitoba en Saskatchewan – ging zich specialiseren in het apostolaat bij de Grieks-katholieke Oekraïners die sinds het einde van de 19e eeuw massaal naar Canada en de VS emigreerden. Dit vereiste de overgang van vele paters, in navolging van Achille Delaere, naar de byzantijnse ritus, en leidde op termijn tot de oprichting van een Belgische vice-provincie in Oekraïne in 1913.

In Vlaanderen hadden de redemptoristen huizen in Jette (in 2010 verkocht aan het aartsbisdom dat het huis in schenking gaf aan de Broeders van Sint-Jan), Essen, Gent (verlaten in 2010), Leuven (verkocht en verlaten in 2013), Antwerpen (verkocht in 2001), Sint-Truiden (verkocht in 1969) en Roeselare (doorgegeven aan de vzw De Bremstruik in 2007, verlaten in 2009). In 2009 opende een vleugel, bestemd voor redemptoristen, van 't Pandje te Izegem; in 2013 verhuisden redemptoristen naar Heist op den Berg. Vanaf 1 augustus 2005 zijn de Nederlandse en Vlaamse provincies opgenomen in een nieuwe internationale provincie, die de naam kreeg van ‘provincie Sint Clemens’. Deze provincie omvat de voormalige Nederlandse, Zwitserse, Vlaamse en Noord-Duitse provincies. Het provincialaat van de nieuwe provincie bevindt zich in het redemptoristenklooster in Wittem.

Aanwezigheid in Nederland[bewerken]

Sinds 1832 zijn de redemptoristen in Nederland aanwezig, allereerst te Wittem in Limburg. In 1855, twee jaar na het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie, ontstond er een zelfstandige Nederlandse provincie. De redemptoristen hebben een sterk christocentrische spiritualiteit. Ze zijn vooral bekend geworden door hun retraites, deels in eigen retraitehuizen, deels in volksmissies en vastenprediking. De redemptoristen missioneerden vanuit Nederland in Suriname en Brazilië. De bekendste Nederlandse redemptorist is de zaligverklaarde Peerke Donders (1809–1887). De redemptorist Bernard Hafkenscheid (1807-1865) was in zijn jaren een bekend en gewild prediker tegen carnaval en andere zedenverwildering.

Op 1 augustus 2005 vormden de Nederlandse provincie van de redemptoristen tezamen met de Keulse, Vlaamse en Zwitserse provincie de nieuwe provincie St. Clemens. Deze provincie is genoemd naar de H. Clemens Maria Hofbauer en heeft haar zetel in Wittem.

In Overdinkel, een dorp in Twente, vindt nog jaarlijks een processie ter ere van de heilige redemptorist Gerardus Majella plaats.

Traditionalistische redemptoristen[bewerken]

Tussen 1963 en 1969 werden de statuten van de redemptoristen gemoderniseerd in de geest van het Tweede Vaticaans Concilie, wat neerkwam op afschaffing van vele eigenheden en verzwakking van de regel. Zo kwamen vastendagen te vervallen, werd niet meer streng op het dragen van het congregatiekleed toegezien en vervielen door het opkomende moderne oecumenische streven de statuten die betrekking hadden op de bekering van andersgelovigen tot het rooms-katholieke geloof door missies en prediking.

In reactie hierop kwam in 1988 een traditionalistische redemptoristencongregatie tot stand, die aanvankelijk gelieerd was met de Priesterbroederschap Sint Pius X. Deze congregatie noemt zich de Transalpijnse redemptoristen en heeft een kloostergemeenschap op het Schotse eiland Papa Stronsay. Deze congregatie is nog altijd zeer missionair – in de zin van gerichtheid op de bekering van niet-katholieken – ingesteld. Deze traditionalistische redemptoristen, die niet door het generalaat van de congregatie erkend worden, hebben bovendien de sinds 1993 geheel stil liggende missioneringsactiviteit in Rusland en Oekraïne heropgestart door priesters op te leiden die ook de liturgie van de Byzantijnse ritus machtig zijn. De katholieke missionering was stil gevallen onder invloed van het oecumenische document The Balamand Declaration.

Sinds 2008 zijn zij terug in volle communio met de Kerk van Rome.[1].

Bekende redemptoristen[bewerken]


Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties