Reflex (biologie)
Een reflex is een zeer snelle onwillekeurige reactie van het lichaam op een stimulus. Bekend zijn de boogreflexen waarbij alleen het ruggenmerg en de efferente en afferente zenuw deel uitmaken van het neurale circuit, met als bekendste de kniepeesreflex. De peesreflexen ontstaan door een plotse rek van een spier door een tik met de reflexhamer op de aanhechtende pees of door vibratie van het bot waarop de reflexhamer klopt. Peesreflexen is dan ook eigenlijk een onjuiste naam; spierrekkingsreflexen dekt de eigenlijke lading beter. Veel reflexen ontstaan via goed beschreven neuronale circuits.
We spreken ook van reflexen bij het aanleren van sporten. Door training wordt de lichamelijke reactie op een prikkel vastgelegd in neurale circuits. De kleine hersenen spelen hierbij een belangrijke rol. Ook de reflexen die ontstaan door klassieke conditionering (Hond van Pavlov) vallen in deze categorie. Deze lichamelijke reacties staan in afnemende mate onder invloed van het bewustzijn.
Bij het onderzoek van de boogreflexen in de medische praktijk wordt vooral gelet op de symmetrie van de reflexen. Zonder afwijkingen, zijn reflexen aan beide zijden van het lichaam even heftig. Een reflex kan afwezig of overdreven aanwezig zijn. In de meest uitgeproken vorm spreekt men van clonus. Afwezige reflexen noemt men areflexie, verminderde reflexen hyporeflexie, vergrote reflexen hyperreflexie.
Areflexie wijst in de richting van een perifeer zenuwletsel. Bij overdreven reflexen, wordt eerder aan een centraal zenuwletsel in de hersenen of in het ruggenmerg gedacht.
Een concatenatie (gebonden keten) van reflexen noemt men een instinct.
Inhoud |
[bewerken] Spierrekkingsreflexen
- achillespeesreflex (APR)
- bicepspeesreflex (BPR)
- carpofalangeale reflex
- kniepeesreflex (KPR)
- tricepspeesreflex (TPR)
[bewerken] Huidreflexen
[bewerken] Pseudobulbaire reflexen (pathologisch)
[bewerken] Overige reflexen
- accommodatiereflex
- anale reflex
- blaasreflex
- braakreflex, keelreflex of farynxreflex
- bulbocavernosusreflex
- cochleopalpebrale reflex
- corneareflex
- dreigreflex
- duikreflex
- geeuw
- grijpreflex
- hoestreflex
- krabreflex
- lichtreflex (direct en indirect of consensueel)
- Moro-reflex
- Ferguson-reflex
- niesreflex
- oculocefale reflex
- palmomentaalreflex
- reflex van Hoffmann-Trömner
- slikreflex
- Tepelzoekreflex
- vestibulo-oculaire reflex
- zuigreflex
