Regalia

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Russische regalia
Regalia van het Heilige Roomse Rijk afgebeeld in de Schedelsche Weltchronik, 1493

Regalia zijn de uiterlijke tekenen van de soevereine macht van een vorst, koning of keizer. Niet te verwarren met de koninklijke of vorstelijke (voor)rechten, de regalen, die in het Latijn óók regalia genoemd worden.

Kroonjuwelen[bewerken]

Onder regalia verstaat men ook de tekenen die de koninklijke macht symboliseren en die vaak bij de kroning overhandigd worden. De begrippen regalia en kroonjuwelen worden vaak door elkaar gebruikt. Veel voorkomende regalia zijn:

Als voorbeelden gelden ook de Duitse Rijksappel en het Japanse keizerlijke zwaard.

De term wordt ook vaak gebruikt voor de kentekenen die tijdens rituele zittingen worden gebruikt in de vrijmetselarij en de para-maçonnerie.

Nederland[bewerken]

De huidige Nederlandse regalia werden vervaardigd in opdracht van koning Willem II ter gelegenheid van diens inauguratie in 1840. Eerder liet koning Willem I regalia maken in 1815, die soberder van uitvoering waren.[1]

De regalia bestaan uit:

  • de kroon, als symbool voor de soevereiniteit van het Koninkrijk der Nederlanden en de waardigheid van de Koning als staatshoofd. De kroon werd vervaardigd door de Amsterdamse goudsmidse Bonebakker en is gemaakt van verguld zilver, ingezet met gekleurde stenen en parels.[2]
  • de scepter, als symbool voor het koninklijk gezag.
  • de rijksappel, als symbool voor het grondgebied van het Rijk. Zowel de scepter als de rijksappel werden vervaardigd door de Haagse hofjuwelier Meijer.[3]
  • het Rijkszwaard, als symbool voor de macht van de koning
  • de Rijksstandaard (ook Rijksbanier of Rijksvaandel), als symbool voor de natie. Het is een banier van witte moirézijde gehangen aan een vergulde speer, beschilderd met het Rijkswapen zoals verordonneerd op 24 augustus 1815. Het rijkswapen is sindsdien gewijzigd, maar de afbeelding op het Rijksvaandel is ongewijzigd gebleven.[4] Het Rijksvaandel werd beschilderd door Bartholomeus Johannes van Hove.[5]

Gebruik[bewerken]

Nederlandse vorsten zijn nooit daadwerkelijk gekroond. Tijdens inhuldigingen liggen de kroon, scepter en rijksappel op een zogenaamde credenstafel in de Nieuwe Kerk te Amsterdam, waar de inhuldiging plaatsvindt. Het Rijksvaandel en het Rijkszwaard worden in de koninklijke stoet van het Paleis op de Dam naar de kerk gedragen en worden in de kerk aan weerszijden van de koninklijke verhoging gehouden.[6]

België[bewerken]

In België worden de vorsten niet gekroond en heeft men ook geen regalia.

Noten[bewerken]

  1. A.J.P.H. van Cruyningen, De inhuldiging van de Nederlandse vorst. Van Willem Frederik tot Beatrix Wilhelmina Armgard (ongepubliceerde doctoraalscriptie, Katholieke Universiteit Nijmegen, 1989) 61.
  2. Van Cruyningen, 61-62.
  3. Van Cruyningen, 62.
  4. Kl. Sierksma, Nederlands vlaggenboek. Vlaggen van Nederland, provincies en gemeenten (Utrecht/Antwerpen: Het Spectrum 1962, 17.
  5. http://beeldbank.nationaalarchief.nl/na:col1:dat534445
  6. Van Cruyningen, passim.