Regiment Geneeskundige Troepen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Regiment Geneeskundige Troepen
Het Baretembleem van het Regiment Geneeskundige Troepen
Het Baretembleem van het Regiment Geneeskundige Troepen
Oprichting 7 april 1869
Land Vlag van Nederland Nederland
Krijgsmachtonderdeel Koninklijke Landmacht
Onderdeel van Dienstvak van de Logistiek
Type Regiment
Motto "Eripiendo Victoriae Prosum"
Helpende dien ik de overwinning
Commandanten Luitenant-kolonel Muntenaar
Ambulance jaren '60

Het Regiment Geneeskundige Troepen is een onderdeel van de Koninklijke Landmacht. Dit regiment draagt zorg voor alle medische zorg binnen de Koninklijke Landmacht.

Geschiedenis[bewerken]

Ontstaan[bewerken]

Sinds mensenheugenis is er oorlog en ziekte en is het dus ook noodzakelijk de slachtoffers ervan te verzorgen. De Romeinen beschikten al over georganiseerde geneeskundige verzorging. Het duurde echter tot de 19e eeuw voordat men inzag dat een militair geneeskundige dienst onontbeerlijk was voor bij de Nederlandse strijdkrachten. Van een georganiseerde geneeskundige verzorging bij de troepen te velde was voordien nauwelijks sprake. Slechts incidenteel en met bescheiden middelen poogde men enige hulp aan gewonden te verlenen, de realiteit was dat men de gewonde of ernstig zieke militair in vele gevallen aan zijn lot overliet. De invoering van de dienstplicht in 1814 door Koning Willem I bracht het besef met zich dat de geneeskundige verzorging van de militair meer aandacht moest krijgen.

Dat zelfde jaar benoemde hij Prof Dr S.J. Brugmans tot inspecteur van de Militaire Geneeskundige Dienst. De geschiedenis van de Militaire Geneeskundige Dienst is nauw verbonden met de oprichting van het Internationale Rode Kruis in 1864. In Genève werd op 22 augustus van dat jaar een overeenkomst gesloten, die tot een verbetering van het lot der gewonden bij de legers te velde en in oorlogstijd moest leiden. Daar werd ter onderscheiding voor de hospitalen en ambulances een vlag aangenomen, waarop een rood kruis tegen een witte achtergrond stond afgebeeld. Professor Brugmans richtte een magazijn voor geneesmiddelen en een school voor militair artsen op. Internationaal bekende Nederlandse legerartsen zoals Dr. J.H.C. Basting, de naaste medewerker van Henri Dunant, en Dr. A. Mathijsen (uitvinder van het gipsverband), komen uit deze school voort.

7 april 1869 is de oprichtingsdag van het Regiment Geneeskundige Troepen. “Het wapen der infanterie wordt vermeerderd met twee Compagnieën Hospitaalsoldaten”, luidt de tekst van het Koninklijke Besluit waarmee de komst van de Geneeskundige Troepen een feit werd. De eerste Geneeskundige Compagnie werd gestationeerd in Amsterdam en de tweede in Utrecht. Rond 1900 wordt dit aantal verdubbeld. In 1936 wordt de naam hospitaalsoldaten vervangen door geneeskundige troepen.

Na de Tweede Wereldoorlog[bewerken]

Na de tweede wereldoorlog werden de Geneeskundige Troepen stevig verankerd in de nieuwe legerorganisatie. Op 7 januari 1946 werden de Geneeskundige Troepen opnieuw opgericht onder de nieuwe naam “Depot Geneeskundige Troepen”. De naam werd veelvuldig veranderd, maar in juli van dat jaar werd de naam “Regiment Geneeskundige Troepen”. Tot aan 1950 werd de structuur van de organisatie van de Geneeskundige Troepen veelvuldig veranderd. Vier jaar later ontstond het “Dienstvak Geneeskundige Troepen”.

Eind 1993 zijn, bij Koninklijk Besluit, de Geneeskundige Dienst en Geneeskundige Troepen samengebracht in het “Dienstvak Geneeskundige Dienst Koninklijke Landmacht”. Dit dienstvak heeft de traditie en het vaandel van het Regiment Geneeskundige Troepen Koninklijke Landmacht overgenomen.

In oktober 2001 is het “Dienstvak Geneeskundige Dienst Koninklijke Landmacht” opgegaan in het “Dienstvak van de Logistiek”. Het Regiment Geneeskundige Troepen is blijven bestaan.

Embleem[bewerken]

Het Baretembleem van de Geneeskundige Dienst (1947-1951)
Het Baretembleem van de Officieren van Gezondheid (1947-1951)
Het Baretembleem van de Tandartsen en Apothekers (1947-1951)

Baretembleem[bewerken]

1946 - 1951[bewerken]

In 1946 heeft Frans Smits de huidige baretgesp in de vorm van de W ontworpen, verwijzend naar de toenmalige koningin Wilhelmina. De officieren van gezondheid (artsen), de tandartsen en de apothekers kregen een eigen embleem: een rechtopstaande esculaapstaf gedekt door een lauwertak. Het embleem voor de officieren van gezondheid was uitgevoerd in goud, dat van de tandartsen en apothekers in zilver. Beide emblemen werden gedragen op een groene ondergrond. De geneeskundige troepers droegen op de baretgesp een wit geëmailleerd klaverblad met in het midden een rood kruis.

Na 1951[bewerken]

Bij ministeriële beschikking van 30 januari 1951 werd voor het gehele regiment het huidige baret embleem ingevoerd. Het embleem bestaat uit een schild waarop de esculaapstaf een zwaard kruist, gedekt door een lauwertak en eikenloof. Boven op het embleem staat de Koninklijke Kroon. Op de rand van het embleem staat de spreuk "Eripiendo Victoriae Prosum", wat betekent "Helpende, dien ik de overwinning". Het embleem is uitgevoerd in goud en wordt gedragen op een groene ondergrond.

Op 19 oktober 2001 werd het regiment geneeskundige troepen toegevoegd aan het dienstvak van de Logistiek. Om de eenheid van de logistiek te benadrukken en om als logistiek goed zichtbaar te zijn binnen de Koninklijke Landmacht werd er voor één wapenkleur gekozen: okergeel. Binnen de logistieke regimenten is er altijd de wens geweest om terug te gaan naar de oude regimentskleuren. Aangezien een wapen (lees baretembleem) uitgevoerd in goud of zilver heraldisch niet op een gele (lees gouden) ondergrond kan, heeft de Commandant Landstrijdkrachten op 23 september 2009 het besluit genomen dat de logistieke regimenten en het Korps Militaire Administratie terugkeren naar hun oorspronkelijke cq nieuwe regimentskleuren. De kleur geel als ondergrond is inmiddels in zijn geheel verdwenen. Sinds 1 oktober 2010 draagt men bij het regiment geneeskundige troepen dan ook weer de groene achtergrondkleur.

Brevetembleem[bewerken]

Met het vervallen van de aparte baretemblemen voor de (dieren)artsen, tandartsen en apothekers in 1951, zijn er voor deze functies brevetemblemen ingevoerd. Het brevetembleem wordt op de linker borst gedragen. Het brevetembleem bestaat uit een esculaapstaf omringd door een lauwerblad met daar bovenop de koninklijke kroon. Het embleem is uitgevoerd in goud voor artsen, in goud met een zilverkleurige spiegel voor dierenartsen, in zilverkleur voor tandartsen. Het embleem voor de apothekers is goudkleurig, maar in plaats van een een esculaapstaf staat er een schaal van Hygieia.

Eenheden[bewerken]

Binnen de koninklijke landmacht bestaan verschillende geneeskundige eenheden. Op dit moment beschikt elke brigade over een geneeskundige eenheid.

Tot 2005 beschikten alle manoeuvre bataljons over een eigen geneeskundig peloton. Door reorganisatie werden de geneeskundige pelotons van de gemechaniseerde manoeuvre bataljons gecentraliseerd bij de geneeskundige compagnieën van de gemechaniseerde brigades. De geneeskundige pelotons van de drie luchtmobiele infanterie bataljons zullen in 2013 opgeheven worden. Dit is één van de maatregelen bij de geneeskundige dienst binnen de reorganisatie van defensie naar aanleiding van het regeerakkoord van het kabinet Rutte I.

Missies[bewerken]

In de 140 jaar dat het regiment bestaat, zijn al velen uitgezonden. Men kan zeggen dat bij alle missies in de afgelopen jaren militairen, individueel of in eenheidsverband, zijn uitgezonden.

Belangrijke missies waar het regiment mensen naar heeft uitgezonden zijn:

  • Nederlandsch Indië
  • Korea
  • Nederlands Nieuw Guinea
  • Libanon
  • Voormalig Joegoslavië
  • Irak
  • Pakistan
  • Sint-Maarten
  • Afghanistan

Stichting Geneeskundige Troepen[bewerken]

Op woensdag 28 april 2011 is de Stichting Geneeskundige Troepen (SGTr) opgericht. De stichting heeft een aantal doelen, waaronder:

  • Belangenbehartiging voor veteranen en eenieder die bij het Regiment Geneeskundige Troepen dient of gediend heeft.
  • Het voortzetten van de tradities van het Regiment Geneeskundige Troepen.
  • Het bewaken, bevorderen en in stand houden van de kameraadschap en de onderlinge steunverlening tussen allen die bij het Regiment Geneeskundige Troepen of geneeskundige eenheden dienen of gediend hebben.
  • Het bevorderen van de goede naam van het Regiment Geneeskundige Troepen, haar begunstigers, donateurs en vrienden.

Tevens is de stichting een koepelorganisatie voor andere stichtingen en initiatieven zoals de Vereniging van Veteranen Geneeskundige Dienst.

Historische verzameling[bewerken]

Het Regiment Geneeskundige Troepen heeft een historische verzameling op de Korporaal van Oudheusden Kazerne in Hollandsche Rading. Deze verzameling toont de veranderingen van de geneeskundige verzorging binnen de krijgsmacht. De collectie bevat een schat aan materiaal, dat vroeger aan het front en daarachter in de hospitalen werd gebruikt. De toegang tot de verzameling is gratis.

Externe links[bewerken]